حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
با تجربهتان در دوبله فیلم و سریال، به نظر شما کدامیک باعث برقراری ارتباط بیشتر مخاطب با کار دوبله میشود؟
من بهعنوان صداپیشه سعی میکنم در هر دو نوع کار، با انرژی ظاهر شوم و اساسا دوبله فیلم یا سریال برای من تفاوت چندانی نمیکند، اما واقعیت این است که معمولا در دوبله سریال، مخاطب به دلیل دنبالهدار بودن کار، با تکتک کاراکترها ارتباط بیشتری برقرار میکند و در نهایت این باعث میشود دوبله آن کار هم در ذهنش بیشتر نقش ببندد. از طرفی شاید همین ادامهدار بودن هم باعث شود خود گوینده هم به لحاظ عاطفی درگیری بیشتری با کاراکتر پیدا کند و در نقشی که به جای آن صحبت میکند، فرو برود و در نهایت کار بهتری ارائه کند.
طی سالهای اخیر بیشتر سریالهای خارجی که با اقبال عمومی مواجه شدند، کرهای بودهاند. به نظرتان این موضوع به خاطر نزدیکی نوع فرهنگ ما با مردم این کشور بوده یا تلویزیون به خاطر سنخیت فرهنگی این نوع کارها، سعی در ذائقهسازی دارد؟
فکر میکنم هر دو موضوع صدق میکند. در واقع نوعی ارتباط دو سویه وجود دارد، اما خب قضیه این است که مردم ما از فهم بالا و حسن سلیقه برخوردارند. بههمین علت همواره نسبت به کارهای خوب از خودشان اقبال نشان دادهاند. در طول سالها آثار غیر کرهای خوبی مانند پوآرو، ارتش سری، خانم مارپل، پزشک دهکده، لبه تاریکی و... بودهاند که هرکدام در مقطع زمانی خود به لحاظ محتوایی و دوبله، مورد توجه واقع شدند.
بیشتر دوبلورها معتقدند دوبله آثار کرهای معمولا به خاطر اکت کم بازیگرانشان سخت است. این مساله را چگونه ارزیابی میکنید؟
من هم این عقیده را دارم، چون اساسا ما جدا از بعد زبان، به لحاظ نوع ادای کلام هم با کرهایها متفاوت هستیم. آنها حروف چندانی ندارند و در دیالوگهایشان بیشتر از آوا استفاده میکنند. از طرفی هنگام ادای این آواها هم چندان اکتی از خود نشان نمیدهند و این موضوع کار ما را در مقابل سایر آثار سختتر میکند، چراکه باید جاهایی از این دیالوگها کم و زیاد شود، چون آنها از واژههایی استفاده میکنند که با زبان فارسی نامانوس است. برخی واژهها را باید برای بینندگان به جملات قابل فهم بدل کرد، هرچند بیشترین دشواری در این نوع سریالها متوجه مدیر دوبلاژ است تا بتواند دیالوگهای گویندگان را سینک کند.
اگر اشتباه نکنم شما این روزها مشغول دوبله یک سریال کرهای دیگر هستید؟
بله این سریال «دو دوست» نام دارد که مدیریت دوبلاژ آن به عهده افشین ذینوری است و روایتی جذاب از داستان «شاهزاده و گدا» است. من فکر میکنم این کار، داستان نو و جذابتری نسبت به سایر سریالهای کرهای پخش شده برای بینندگان داشته باشد. داستان این مجموعه از تولد دو نوزاد بهطور همزمان در دو روستای فقیرنشین و شاهزادهنشین آغاز میشود که طی داستان ماجراهای جالبی پیش میآید. در این سریال همه چیز به حضور دو کودک مربوط میشود.
طی چند سال اخیر شبکههای خانگی هم به دوبله آثار خارجی میپردازند. با این اوصاف شما فکر میکنید دوبله در این آثار قویتر است یا دوبلههای تلویزیونی؟
بیشک تلویزیون، چون در تلویزیون امکانات و شرایط بهتری برای دوبله فراهم است و دست شما برای انتخاب گوینده حرفهای بازتر است، هرچند طی این چندسال کارهای خوبی هم در شبکههای خانگی دوبله شد.
اما از این آثار معمولا استقبال چندانی نمیشود...
حق با شماست. دوبله این کار با تاخیر زیادی انجام شد و زمانی که به بازار آمد، تقریبا خیلیها آنها را تماشا کرده بودند. همین موضوع باعث شد آن اقبالی که باید، از این اثر به عمل نیاید. در هر حال اگر قرار است آثاری از این دست دوبله شود در دوبله آن باید تعجیل کرد.
مدتی است این گله از برخی گویندگان شنیده میشود که دوبله در انحصار عدهای خاص قرار دارد و این انتقاد را قبول دارید؟
مدتی است مشکل انحصار که شما به آن اشاره میکنید در تلویزیون حل شده است، چراکه سیاستگذاریهایی که در این زمینه انجام شده، به ورود نسل جدید به هنر دوبله انجامیده و خوشبختانه جوانهایی که وارد این عرصه شدهاند، از استعدادهای بسیار خوبی برخوردارند و معتقدم با کمی تلاش و پشتکار بیشتر میتوانند دنبالهروی نسل طلایی دوبله در ایران باشند، اما نکتهای که در این میان مرا نگران میکند، گسترش دوبلههای زیرزمینی است، چراکه نوعی آفت برای دوبله ما محسوب میشود. این دوبلهها با کیفیت پایین خود، سلیقه شنیداری مردم را ضعیف میکند. به نظرم ما باید در زمینه برخورد با آنها قاطع باشیم و اجازه ندهیم دوبله ما که طلایه دار دوبله دنیا به شمار میرود، دچار ضعف شود.
برخی معتقدند طی سالهای اخیر با وجود تلاشهایی که صورت گرفته، اما سطح دوبله به گذشته درخشانش نرسیده است. شما ریشه این افت را در چه میبینید؟
برای اینکه سریالی بتواند طیف عام را به خود جذب کند و دوبله آن به ماندگاری برسد، باید به لحاظ محتوایی و ساختاری در سطح قابل قبولی باشد. ما نمیتوانیم از یک اثر دسته چندم انتظار داشته باشیم با یک دوبله خوب مورد توجه مردم واقع شود. عقیده من این است کارهای درخشان سینمایی و تلویزیونی سبب میشود دوبله به چشم بیاید و ما نمیتوانیم از دوبله توقع معجزه داشته باشیم.
نگار حسینی
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....