حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
جای خالی رشته بدلکاری در میان جشنوارهها
زمانی بود که اوج صحنههای اکشن آثار سینمایی و تلویزیونی را کتکخورهای سینمایی رقم میزدند و این صحنهها با افکتهای اغراقشدهای همراه میشد که بازپخش این آثار و یادآوری بدویت آن دوران، لبخند را بر گوشه لبان هر مخاطب جدی سینما و تلویزیون مینشاند. اما زمان گذشت و بتدریج دریچه تازهای در عرصه هنر هشتم باز شد که فقط میزان باورپذیری آثار را بالا برد، بلکه جذابیتهای منحصر به فردی ایجاد کرد و به مدد جلوههای ویژه حتی فعالان این عرصه موفق شدند صحنههای فراواقعی اما ملموس و باورپذیر ایجاد کنند.
ایران نیز همچون دیگر کشورها این سیر پیشرفت را طی کرد و حتی از اوایل دهه 70 بدلکاران با تشکیل صنف و انجمن به فعالیتهای خود رسمیت بخشیدند و تعداد کثیری از آنها بیمه شدند. اما بهنظر میرسد این رسمیت بیشتر درون گروهی بوده و به خارج از صنف بدلکاران انتقال پیدا نکرده است.
در کشور جشنوارهزدهای چون ایران که انواع و اقسام جشنوارههای فیلم با گرایشهای متفاوت برگزار میشود، قشر بدلکار همواره نادیده گرفته شده و حتی در بخشهای جنبی جشنوارههایی چون فجر یا جشنواره تازهکار جامجم، رشتهای به عنوان بدلکاری برای محک زدن و تشویق فعالان این عرصه در نظر گرفته نشده است.
در حالی که افزودن این بخش قطعا نهفقط برای قشر در سایه بدلکار انگیزه ایجاد میکند، بلکه از سوی دیگر، به تخصصی شدن این رشته و دوری از چندنظری و فردگرایی منجر میشود، زیرا بویژه پس از مرگ پیمان ابدی و از طرف دیگر سست شدن پیکره انجمن بدلکاران، اتحادی میان این صنف دیده نمیشود. در حالی که ضروری است این رشته نیز مانند دیگر حرفههای سینمایی ضابطهمند شده و فاکتورهای مشخصی برای تشخیص قوت یا ضعف آثار در نظر گرفته شود.
در پروژههای مختلف تلویزیونی یا سینمایی نیز آنچنان که باید و شاید به بدلکاری به عنوان یکی از عوامل مهم جذابیتساز اثر نگاه نشده و حتی گروهها برای عقد قرارداد هم دچار مشکل شدهاند.
چون تهیهکنندگان این رشته را به عنوان یک عنصر مهم فیلمسازی امروزی مدنظر نداشته و قیمتشکنیهایی در این عرصه صورت میگیرد.
به عنوان پیشنهاد، متولیان برگزاری جشنوارهها میتوانند به راهاندازی بخش داوری فعالیت طراحان صحنههای اکشن فکر کنند و بدانند در پیش گرفتن این رویه سرآغازی برای شأنیت بخشیدن به قشر بدلکار و بالا بردن ظرفیت فعالیت حرفهای در این عرصه است.
اگر مسئولان در فکر پوشاندن جامه عمل به چنین ایدهای باشند، در مرحله بعد میتوان امیدوار بود با دعوت از کارشناسان خارجی یا معرفی بهترینهای داخلی، کارگاههای آموزشی در حاشیه جشنوارهها برگزار شود که اشکالات فعالان این عرصه را به آنها نشان دهد و مسیر درستی برای کسانی که علاقهمند به حضور در صحنه هستند، تبیین کند.
از سوی دیگر، به دلیل خطرناک بودن این رشته، اهتمام ویژه به آن لااقل بخشی از خلأهای موجود را پر میکند؛ چون امکانات ایران در چنین بخشی کمتر از دیگر بخشها افزایش پیدا کرده و خلاقیتهای بدلکاران برای رفع نواقص موجود بیشتر، جان آنها را به خطر میاندازد. بنابراین ضروری است با تمهیداتی درست و قابل عمل، به جای کشیدن ترمز مقابل بدلکاران، آنها را به ادامه فعالیت ترغیب کرده و حمایت کافی در این زمینه صورت بگیرد.
گفت و گو
