وظیفه صدا و سیما جذب مخاطب برای تئاتر نیست

در این نشست مباحثی پیرامون نقش صداوسیما در میزان شرکت و حضور مردم در برنامه‌های فرهنگی و بخصوص تئاتر مطرح شد و کارشناسان نظر خود را درباره این موضوع عنوان کردند. صدیقی ابتدا از عملکرد صدا و سیما انتقاد کرد و گفت: در واقع تلویزیون نتوانسته آن‌طور که شایسته است تئاتر کشور را پوشش دهد. البته شکی نیست که اخبار تئاتر از شبکه‌های مختلف رادیو و تلویزیون همواره پخش شده اما بسنده‌کردن به همین مقدار، برای رسانه‌ای که دیداری و شنیداری است کافی نیست. با این حال نباید از یاد ببریم طی مدتی که از تاسیس شبکه‌ «رادیو نمایش» می‌گذرد این شبکه توانسته هم نمایش‌های خوبی تولید کند و هم برای افرادی که در پایتخت نیستند تاثیرگذار باشد.

او ادامه داد: برنامه‌های تئاتری تلویزیون همواره طوری بوده که خود اهالی تئاتر مخاطب آن بوده‌اند و جوری نیست که بتواند مخاطب جدید جذب کند. ناگفته نماند تئاتر طی سال‌های اخیر پر رونق‌تر شده و به پیروی از آن رسانه‌ها نیز بیشتر به تئاتر پرداخته‌اند. از این رو از رسانه‌‌های دیداری و شنیداری توقع بیشتری می‌رود.

مدقق در پاسخ به گفته‌های صدیقی اظهار کرد: نمی‌خواهم بگویم تلویزیون در کشور ما خوب عمل کرده، اما به نظرم صدا و سیما وظیفه ندارد مردم را به تماشای تئاتر بکشاند. اگر قرار است تاثیر مورد نظر اتفاق بیفتد باید مانند خیلی از موضوعات از آموزش و پرورش شروع شود. باید تئاتر در مهدکودک‌ها و مدارس فعال باشد، آن وقت است که رسانه‌ هم می‌تواند کار کند.

او در ادامه گفت: مخاطب، فعال و جستجوگر است، اما فقط برای تامین رضایتمندی خودش سراغ رسانه می‌رود. یعنی مخاطب زمانی سراغ تئاتر در رسانه ـ منظور همه‌ رسانه‌ها اعم از رادیو، تلویزیون، روزنامه و... ـ می‌رود که احساس نیاز به تئاتر داشته باشد. ما نمی‌توانیم در مخاطب احساس نیاز به تئاتر ایجاد کنیم. حتی نمی‌توانیم نگرش مخاطب را عوض کنیم.

مدقق افزود: مخاطب اگر احساس کند از ورزش خوشش می‌آید، سراغ برنامه‌های ورزشی می‌رود و اگر احساس کند از تئاتر خوشش می‌آید، سراغ برنامه‌های تئاتری می‌رود.

او ادامه داد: مخاطب، رسانه‌ خود را گزینش می‌کند و در برابر اثرات ناخواسته‌ای که می‌بیند مقاومت می‌کند. یعنی مخاطب اگر از موضع و منظر خاصی خوشش می‌آید سراغ رسانه‌ای می‌رود که موضع و منظرش را تائید ‌کند. طبق پژوهش‌هایی که صورت گرفته غالبا این‌طور است که مخاطب سراغ رسانه‌ای می‌رود که نظرات خودش را تائید می‌کند.

مدقق گفت: اگر تئاتر مخاطب می‌خواهد، باید به یک نیاز در جامعه تبدیل شود. اگر تئاتر به نیاز تبدیل شود، آن وقت برای آن در شاخه‌های مختلف مخاطب خواهیم داشت. تا آن زمان نباید از رسانه توقع داشت مخاطب جور کند.

او در پایان گفت: تبلیغ یا آگهی و اقناع در زمینه‌ تبلیغات، در علم ارتباطات بحث گسترده‌ و مستقلی است. مرز میان تبلیغ و ضدتبلیغ نیز بسیار باریک است. فکر نکنیم اگر تئاتر تبلیغ کنیم مخاطب تئاتر زیاد می‌شود. ضمن این‌که آن تبلیغ خیلی باید ظرافت و پشتوانه داشته باشد.

این کارشناس در پایان گفت: در کشورهایی که تئاتر به عنوان کالا تبلیغ می‌شود، تئاتر دارای بازار است و خودش یک کالاست. حال سوال این است که آیا در جامعه‌ ما تئاتر به یک کالا تبدیل شده است؟ اساسا تئاتر کشور ما بازار دارد؟ خیر. بنابراین باید زیرساخت‌ها را تکمیل کنیم تا تئاتر به یک کالا تبدیل شود بعد برایش تبلیغات انجام دهیم. ضمن آن‌که آن تبلیغ هم باید بسیار هوشمندانه باشد.