حیوانات آزمایشگاهی دیگر قربانی نمی‌شوند

برش‌نگاری مولکولی چیست و کاری که شما انجام داده‌ و از فلوئورسنت برای این برش‌نگاری استفاده کرده‌اید چه مزیت‌هایی ‌در بردارد؟

ایده اولیه این دستگاه از پروژه‌های دانشجویی انجام‌شده در دانشگاه علوم پزشکی تهران شروع شد. سپس با انجام چند پروژه با گروه‌های مرتبط و کسب منابع مالی مناسب از مراجع ذی‌صلاح به مرحله تجاری‌سازی رسید. من و همکارانم در شرکت دانش‌بنیان تجهیزآفرینان پارسه وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران موفق به ساخت سامانه تصویربرداری فلوئورسنت مولکولی مخصوص حیوانات کوچک شدیم. در حال حاضر این دستگاه برای استفاده در مراکز تحقیقاتی آماده است.

به طور کلی دستگاه‌های تصویربرداری فلوئورسنت نوری روش نوینی است که حدود سه یا چهار سال است که در خارج از کشور به صورت تجاری مورد استفاده مراکز درمانی و تحقیقاتی قرار گرفته است. در حال حاضر در آمریکا و اکثر کشور‌های اروپایی از روش فلوئورسنت مولکولی استفاده می‌شود.

در این دستگاه نانوذرات مورد نظر در بافت‌های هدف به‌طور اختصاصی تجمع می‌کنند، بنابراین این روش از دقت بسیار زیادی برخوردار است. به منظور بهبود دقت تشخیص، ساخت نانوذرات مناسب برای تجمع در ضایعات از اهمیت زیادی برخوردار است.

در روش‌های معمول پس از تزریق نانوذره به حیوان و جهت بررسی اثرات آن، حیوان کشته می‌شود تا بتوان نمونه‌برداری کرد.

نمونه‌های تهیه‌شده از بافت هدف‌ به مراکز تشخیصی مربوط‌ ارسال می‌شود. به این ترتیب امکان ارزیابی اثرات مورد نظر در بافت زنده از بین می‌رود. در روش فلوئورسنت مولکولی حیوان کوچک در حین مطالعه فقط بیهوش است، بنابراین مطالعه مورد نظر در شرایط طبیعی صورت می‌گیرد.

این دستگاه شامل سه لیزر، دوربین بسیار حساس، ساختار مکانیکی و الکترونیکی مناسب جهت تصویربرداری 360 درجه از حیوان کوچک است. بعلاوه، این دستگاه شامل نرم‌افزار نوشته‌شده توسط متخصصان داخل کشور است که امکان بررسی توزیع سه‌بعدی ماده فلوئورسنت در ضایعه مورد نظر را میسر می‌کند.

همچنین پرتو‌های لیزر امکان بررسی برد وسیعی از نانوذرات، مواد فلوئورسنت آلی، سلول‌ها و بافت‌های نشاندار را میسر می‌کند. بعلاوه ساختار مکانیکی و الکترونیکی منحصر به فرد این دستگاه امکان بررسی اجزای بدن حیوان را از جهات مختلف امکان‌پذیر می‌کند.

با توجه به این‌که روش فلوئورسنت مولکولی در دنیا بسیار جدید است و بتازگی کاربرد وسیعی در زمینه‌های مختلف پزشکی پیدا کرده است، به طور حتم در آینده نزدیک جزو نیاز‌های اولیه صنایع دارویی و مراکز تحقیقاتی مرتبط قرار خواهد گرفت. در حال حاضر، دستگاه طراحی‌شده قادر به بررسی عملکرد سلول‌ها و بافت‌هاست.

گروه تحقیقاتی سازنده دستگاه در حال تحقیق برای اضافه‌کردن اطلاعات آناتومیکی به اطلاعات عملکردی بافت‌های حیوان کوچک است. بنابر این در آینده نزدیک، امکان تشخیص ضایعات در مکان آناتومیک آنها نیز فراهم می‌شود.