چین و احداث حلقه‌های جدید

بررسی کارنامه چین در ماه های اخیر نشان می دهد که آنها برآنند تا دایره‌های پیرامونی خویش را که برگرفته از سیاست های غرب است، حذف و خطوط جدیدی را ترسیم کند؛ حرکتی آرام و گام به گام که بعضاً در فضایی آرام و غیرتحریک آمیز صورت می گیرد.

پکن که امنیت پیرامونی و حفظ تمامیت ارضی خود را محوری ترین بخش از سیاست خارجی اش می داند، حاضر به پذیرش حلقه‌های طراحی شده از سوی آمریکا در محیط پیرامونی خویش نیست و تلاش دارد تا حلقه های خویش را جایگزین آن سازد. این سیاست در چند حلقه در حال اجرا شدن است.

حلقه نخست چین را، مقابله با تحرکات آمریکا در محیط پیرامونی خویش تشکیل می دهد. در این عرصه، پکن در کنار تأکید بر حاکمیت مطلق بر دریای چین خواستار توسعه روابط با «آسه آن» شده است.

پکن در کنار حل اختلافات آبی با همسایگان سعی دارد تا از ظرفیت های آسه آن برای مقابله با آمریکا بهره ببرد. برخی ناظران سیاسی و نظامی تأکید دارند که تحرکات اخیر ژاپن در جزایر مورد مناقشه با چین برگرفته از همان حلقه های پیرامونی است که آمریکا به دور این کشور ترسیم کرده و پکن به دنبال شکست این خطوط است.

پکن با ایستادگی و عدم امتیازدهی به ژاپن، عملاً برای آمریکا خط و نشان کشیده و تأکید دارد که هرگز حاضر به عقب نشینی از امنیت پیرامونی خود نیست و در هر شرایطی با آمریکا مقابله می کند.

حلقه دوم تحرکات پکن را در روابط جدید و استراتژیک آن با کشورهای هند، پاکستان و افغانستان می توان مشاهده کرد. نخستین سفر وزیر دفاع چین به هند پس از سال ها اختلاف نظامی و مرزی میان دو کشور و تأکید بر تقویت همکاری های دفاعی، امضای توافقات دفاعی و امنیتی با پاکستان و در نهایت امضای توافقنامه امنیتی و استراتژیک با افغانستان در سفر هیئت بلندپایه چینی به کابل نشان می دهد که چین استراتژی جدیدی را در منطقه در پیش گرفته است.

کشورهای مذکور از جمله متحدان آمریکا هستند که واشنگتن با تحرکات نظامی در آنها به دنبال محاصره چین از طریق آنان است. عملکرد پکن در رویکرد استراتژیک و نظامی به این کشورها نشان می دهد که پکن به دنبال حذف خطوط امنیتی آمریکا و تبدیل آن به خطوطی برای امنیت خویش است.

چین برای تقویت این رویکرد به همگرایی امنیتی با آسیای مرکزی و قفقاز نیز روی آورده است که حضور در مانورهای امنیتی با این کشورها در قالب پیمان «شانگهای» نمودی از این رفتارها است. البته پکن برای عدم تحریک روسیه از امضای قرارداد امنیتی با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز خودداری کرده و به سیاست کلامی و همگرایی در قالبی که روسیه در آن حضور داشته باشد بسنده کرده است.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین