او درباره نبود فیلمی با مضمون انقلاب اسلامی در سیامین جشنواره فیلم فجر گفت: تاکید داشتیم 3 اثر سینمایی با موضوع انقلاب اسلامی ساخته شده و در جشنواره فیلم فجر حضور پیدا کنند. این امر محقق نشد و امیدوارم در جشنوارههای آتی شاهد حضور چنین آثاری باشیم.
شمقدری با یادآوری این که تحمل همه گروههای سیاسی در شنیدن روایات متعدد از وقایع مختلف در دوران انقلاب اسلامی باید بالا برود، خواستار صبوری گروههای مختلف در برابر نگاههای متفاوت به وقایع انقلاب اسلامی شد.
رئیس سازمان سینمایی افزود: فضاسازی برای تولید فیلمهای سینمایی با مضمون انقلاب برای فیلمسازان دشوار است و به عنوان نمونه نمیتوان زنهای دربار شاه را با حجاب به تصویر کشید از این رو باید فضاسازی درستی در این نوع آثار انجام شود.
فقدان فیلمنامه خوب
گلایههای شمقدری و برپایی جشنواره فیلنامهنویسی انقلاب در حالی است که برخی فیلمسازان مهمترین مانع پیش روی تولید فیلمهایی با موضوع انقلاب را فقدان فیلمنامه خوب معرفی میکنند.
پرویز شیخطادی به «جامجم» گفت: وقتی که در دهههای 60 و 70 فیلمنامهنویسان درباره انقلاب مینوشتند، همه چیز به گونهای بود که میتوان گفت ظرف و مظروف هماهنگ بود، یعنی دیدگاه و تعاریف مردم هنوز به زمان انقلاب نزدیک بود و مردم براحتی با فیلمها ارتباط میگرفتند.
او ادامه داد: اگر فیلمنامه خوبی موجود باشد، من هم در این حوزه فیلم خواهم ساخت، اما فیلمنامه خوبی موجود نیست.
این کارگردان افزود: وقتی شرایط اجتماعی تغییر میکند و سالها میگذرد و نسل جدید پا به میان میگذارد، باید با زبان و بیانی نو به فیلمسازی درباره حوادثی که زمانی از آنها گذشته است، پرداخت. این در حالی است که ما از این موضوع غافل شدهایم.
شیخطادی ادامه داد: در عرصه فیلمسازی با 2 نوع فیلم مواجه هستیم؛ دسته اول فیلمهای پوستهای و سطحی هستند که تاثیری گذرا و آنی دارند، مانند فیلمهای کمدی. دسته دوم هم فیلمهایی هستند که عمقی بوده و تاثیرگذاری و فرهنگسازی آنها نیاز به مرور زمان دارد.
او اظهار کرد: هماکنون سینما درگیر فیلمهای دسته اول است و سرمایهمحوری در آن حرف اول را میزند، گیشه هم به عنوان یک اهرم فرهنگساز برای همه معرفی شده است. در چنین شرایطی نمیتوان متوقع بود که کسی به دنبال ساخت فیلمهایی با موضوع انقلاب برود، چون فیلمساز باید به فکر برگشت سرمایه باشد.
این کارگردان درباره نقش دولت درباره ساخت فیلمهایی با موضوع انقلاب اسلامی اظهار کرد: دولت باید به فکر تولید چنین فیلمهایی باشد و در ابتدا فیلمنامهنویسان را به نوشتن چنین فیلمهایی ترغیب کند.
او تاکید کرد: به جای گلایه از فیلمسازان به خاطر تولید نشدن فیلم انقلابی در جشنواره فجر، بهتر است سازمان سینمایی یک فراخوان جدی در این حوزه اعلام کند و با حمایت خود آثار خوبی را ارائه دهد.
ریسک فیلمسازی درباره انقلاب
از سوی دیگر خسرو سینایی فیلمسازی با موضوع انقلاب را بسیار پیچیده میداند و معتقد است: مسلما فیلمسازان کشورمان دوست دارند درباره انقلاب اسلامی فیلم بسازند، بررسی این که چرا فیلمسازی درباره این موضوع در کشور ما دشوار است، سوالی است که پاسخ گفتن به آن پیچیده است.
این کارگردان ادامه داد: از هر فیلمسازی این سوال را بپرسید، به شما خواهد گفت مسوولان نسبت به این حوزه حساس هستند و وارد شدن به این حیطه نوعی ریسک است.
سینایی اظهار کرد: مسوولان هنوز نتوانستهاند به نتیجه و تعریفی مشترک از سینمای انقلاب برسند، ضمن آنکه هر یک از آنها مسوول بالاتری دارند که در مقام تصمیمگیرنده است و همین سلسلهمراتب تکرار میشود و پراکندگی آرا درباره این موضوع بیشتر و بیشتر میشود.
این کارگردان ادامه داد: بنابراین در جریان ساخت و نمایش فیلم درباره انقلاب اسلامی با متولیان بسیاری روبهرو هستیم که هر یک از دید خود به انقلاب مینگرند، این دیدگاهها و نبود یک نگاه جامع باعث شده فیلمسازی در عرصه انقلاب دشوار باشد.
او درباره اینکه ساخت فیلم با موضوع انقلاب تبدیل به یک ریسک شده است، افزود: اولین فیلم درباره انقلاب اسلامی را چند ماه پس از پیروزی انقلاب ساختم. این فیلم که برنده یک جایزه جهانی نیز شد بعد از برخی تحولات اجازه نمایش در کشور را پیدا نکرد.
این کارگردان ادامه داد: تصورش را بکنید که قرار باشد دوباره فیلمی را با این موضوع بسازم، قطعا احتیاط خواهم کرد.
او همچنین در پایان سخنانش تاکید کرد: در چنین شرایطی نه فیلمنامهنویسان به سمت نگارش فیلمنامههایی با این موضوع خواهند رفت و نه به تبع آن کارگردانها فیملنامه خوبی برای ساخت فیلم خواهند داشت.
چند نما از جشنواره «فیلمنامه نویسی انقلاب»
* در ابتدای مراسم رد و بدل شدن سخنانی میان مسعود احمدیان دبیر جشنواره و احمد میرعلائی مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی حاشیهساز شد؛ احمدیان گفت: سینما حالش خوب نیست چون مدیران آن مظلوم هستند، سینما حالش خوب نیست چون اعضای خانه سینما حال خوبی ندارند. بهتر است مسوولان این بارهم پا در میانی کنند و این جماعت را آشتی دهند. میرعلائی در واکنش به سخنان او گفت: توقع نداشتم جلسه با چنین پرسشی آغاز شود که سینما حالش خوب است یا نه؟ او افزود: مرتب نگوییم حالمان خوب نیست. حال مردم به این خوبی و نشانهاش انتخابات اخیر بود، مقداری به خودمان بیاییم.
* در این برنامه سرود «ایران ایران» با صدای رضا رویگری پخش شد و میرعلائی از این خواننده و بازیگر سینما قدردانی کرد.
* بخش پایانی نخستین جشنواره فیلمنامهنویسی انقلاب اسلامی معرفی برگزیدگان بود که جوایز آن توسط سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد، شمقدری، عبد خدایی، جلیل عرفانمنش، مهدی فرجی، احمدیان و میرعلائی به منتخبان اهدا شد.
* جایزه ششم این جشنواره به حسین قره برای فیلمنامه «موج و ماه»، جایزه پنجم به وحید زارعزاده برای «ساز مخالف»، جایزه چهارم به محمد حسن اباحمزه برای فیلمنامه «تازه داشت طعم زندگی را میچشید»، جایزه سوم به محسن دامادی برای «روزهای انقلاب» و جایزه دوم به «دسیسه» نوشته رضا محمدی اهدا شد. جایزه اول این جشنواره شامل تندیس زرین، 8 میلیون تومان و قرار داد نگارش به مبلغ 5میلیون تومان برای فیلمنامه «عملیات فریب» به محمد حسن ابوحمزه تعلق گرفت.
* در پایان به حاضران، کتاب فیلمنامههای منتخب جشنواره فیلمنامهنویسی انقلاب اسلامی در 3 جلد اهدا شد.
زینب مرتضایی فرد / گروه فرهنگ و هنر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم