والیبال ایران با ولاسکو جهانی شده است

همان‌طور که می‌دانید از سال 1378 و همزمان با رقابت‌های جام ملت‌های آسیا در تهران تاکنون (13 سال‌) عضو تیم ملی بزرگسالان هستم. فکر می‌کنم در این رابطه همه چیز به خود ورزشکار برمی‌گردد و اهدافی که در ورزش دنبال می‌کند. در یک کلمه هر ورزشکاری برای رشد باید دید و تفکر حرفه‌ای داشته باشد. بسیاری از ورزشکاران بزرگ دنیا به معنی واقعی کلمه حرفه‌ای هستند. از نظر خواب، تغذیه، تفریحات، زندگی شخصی و خیلی چیزهای دیگر زندگی کنترل‌شده‌ای دارند و ورزش در درجه اول اولویت آنهاست. خود من همیشه سعی کرده‌ام این رویه را در زندگی داشته باشم، طوری که طی این سال‌ها واقعا والیبال اولویت اصلی‌ام بوده و هست. البته در کنار آن از زندگی شخصی خودم غافل نیستم. این در حالی است که متاسفانه شاهدیم برخی ورزشکاران ما گرچه اسم حرفه‌ای روی آنهاست، اما ورزش در درجه دوم اولویت‌شان است و کار اصلی آنها چیز دیگری است. طوری که مثلا تاجر هستند، مهمانی‌‌های زیاد می‌روند، شب زنده‌داری می‌کنند و مسائلی از این دست که به طور طبیعی این وضعیت باعث می‌شود بدن آنها از نظر ایمنی دچار افت شود. این در حالی است که ورزشکار اگر می‌خواهد سال‌ها در اوج باقی بماند، باید به معنی واقعی کلمه حرفه‌ای باشد.

نه، من چنین نظری ندارم و معتقدم اگر انسان در هر زمینه‌ای هدفی را برای خود تعریف کند همه سختی‌ها و مصائب آن را به جان خریده و در نهایت کم و بیش به هدفش می‌رسد. خود من وضعیت مالی خوبی نداشتم، حتی وقتی والیبال را شروع کردم کفش کتانی استاندارد که جزو اولین ملزومات والیبال است، نداشتم، اما چون هدفی را برای خودم تعریف کرده بودم با همه سختی‌ها کنار آمدم و پس از آنکه والیبال را نزد اولین مربیانم علیرضا خوشرویی و جعفر هوتهم آموختم با انگیزه بالا و عشقی که به این رشته داشتم به تیم ملی نوجوانان راه پیدا کردم و در نهایت به اینجا رسیدم. این در حالی است که خیلی از هم‌دوره‌ای‌های من با وجود همه استعدادی که داشتند خیلی زود کنار رفتند و الان حتی برای تفریح هم والیبال بازی نمی‌کنند. بنابراین رشد و ترقی هر ورزشکار در درجه اول به نگاه و رویکرد خودش برمی‌گردد و این‌که در ورزش به دنبال چه چیز است.

آرزوی من حضور در المپیک است و با همین انگیزه طی این سال‌ها با قدرت به کارم ادامه دادم. این سومین دوره المپیک در دوران قهرمانی من است و امیدوارم بالاخره به این آرزویم دست یابم.

با وجود همه کم‌لطفی‌هایی که در این رابطه برخی مطرح می‌کنند به نظر من کلاس کار و سبک بازی‌های نوجوانان و جوانان حتی اگر در سطح جهان برگزار شود به هیچ عنوان قابل مقایسه با تیم بزرگسالان نیست. یعنی هر چقدر هم تیم‌های نوجوانان و جوانان نتیجه خوبی در رقابت‌های جهانی کسب کنند، نمی‌توان انتظار نتایج مشابه را در تیم ملی بزرگسالان داشت. خود من هم در رقابت‌های آسیایی و جهانی نوجوانان، جوانان و بزرگسالان بازی و این نکته را بخوبی لمس کرده‌ام. ضمن این‌که نتایج درخشان فعلی تیم ملی بزرگسالان در امتداد نتایج تیم جوانانی است که با بازیکنان خوبی چون سعید معروف، محمد موسوی، حمزه زرینی، آرش کمالوند و... تشکیل شده بود، این بازیکنان به یکباره به تیم ملی راه پیدا ‌کردند و چنین تیم قدرتمندی شکل گرفت.

پس از نایب‌قهرمانی تیم ملی در بازی‌های آسیایی بوسان، در مقطعی تیم ملی دچار افت فاحش شد، اما پس از آن‌که زوران گائیچ در راس تیم ملی قرار گرفت، تغییرات عمده‌ای را در تیم ملی به وجود آورد و عملا نسل جدیدی وارد تیم ملی شد؛ نسلی که در نهایت موفقیت‌های پی‌در‌پی قهرمانی در آسیا و جام‌های متعدد به همراه بازی‌های درخشان در جام‌جهانی را به ارمغان آورد. همه موفقیت‌های 3 ـ 2 سال اخیر به خاطر برنامه‌ریزی‌ای بود که طی چند سال اخیر فدراسیون انجام داد و امیدواریم ثمره اصلی آن را در رقابت‌های انتخابی المپیک با صعود تیم ملی به المپیک ببینیم.

به هر حال همه جای دنیا بعد از مدتی یک سری تغییرات اساسی در تیم ملی ایجاد می‌شود و در واقع نسل جدیدی در تیم ملی شکل می‌گیرد، گرچه تیم پرقدرت ایتالیا در این زمینه تجربه ناموفقی داشت و ناگزیر شد دوباره به سمت بازیکنان با‌تجربه پیش برود، اما این کار در ایران نتیجه داد. انتقاد بر اقدام گائیچ زمانی وارد بود که تغییرات صورت‌گرفته نتیجه‌بخش نبود، اما همین تغییرات بود که ما را به اینجا رساند. دوستانی که از آنها نام بردید زحمات زیادی برای تیم ملی کشیدند و همگی دوستان صمیمی من هستند، اما باید قبول کنیم طبیعت ورزش همین است.

مطمئنا ولاسکو تاثیر زیادی در ارتقای سطح فنی تیم ملی داشته است. گرچه الفبای والیبال مشخص است و تفاوت زیادی بین مربیان وجود ندارد، اما نتیجه‌گیری و اوج‌گیری یک تیم برمی‌گردد به شخصیت روحی ‌‌ـ‌ ‌روانی و نظمی که یک مربی دارد. تفاوت عمده ولاسکو با دیگر مربیانی که در راس تیم ملی قرار گرفتند این است که کلاس شخصیتی و تفکر بازیکنان با حضور او ارتقا یافته است و این وجه تمایز او با مربیان دیگر است. از طرفی با توجه به اعتبار جهانی او در دنیای والیبال و ارتباطاتی که در این حوزه دارد، با تیم‌های صاحب والیبال دنیا تعامل خوبی دارد و همین ظرفیت باعث می‌شود بازی‌های تدارکاتی خوبی برای ما تدارک دیده شود. ‌‌‌سال‌ها بود که تیم ملی در دفاع روی تور و دریافت‌های عقب زمین با مشکل جدی مواجه بود؛ نقیصه‌ای که با حضور ولاسکو به حداقل رسیده است. این نقطه ضعف را سال‌ها همگان بدان واقف بودند، اما این ولاسکو بود که به خاطر تمرینات خاص و با طراحی تاکتیک دفاعی و ایجاد هماهنگی دفاع روی تور و عقب زمین، این مشکل را برطرف کرد. یکی از وجوه تمایز ولاسکو با دیگر مربیان همین ریزه‌کاری‌هاست.

به واقع می‌توان گفت نه خیلی خشک است و نه خیلی صمیمی. یک مربی خیلی منطقی و باپرستیژ است که سعی می‌کند با بازیکنان ارتباط دوستانه داشته باشد، اما او اجازه نمی‌دهد یک بازیکن از حد مشخص فراتر برود که در این صورت با بازیکن مورد نظر حتی شوخی هم نمی‌کند. به هر حال ولاسکو مربی‌ای است که به درستی کارش را بلد است و همه کارهای او برنامه‌ریزی‌شده و حساب ‌شده است.

قبل از این‌که او هم بیاید تیم ما یکدل بود. در بازی‌های آسیایی گوانگجو تا پیش از راهیابی به فینال تنها یک گیم به حریفان دادیم و این همدلی اعضای تیم ملی را نشان می‌داد، اما او به لحاظ شخصیتی و نوع نگرش تیم را ارتقا داد.

در جریان این مسابقات تماشاگران با حضور خود در سالن تهران باعث دلگرمی ما بودند و به واقع حامی تیم بودند و باید همیشه ممنون آنها باشیم. همیشه گفتم و دوباره هم می‌گویم حضور این همه تماشاگر علاوه بر ایجاد رعب و وحشت در دل حریفان در تیم خودی هم استرس ایجاد می‌کند. تاثیر همین استرس را در گیم‌های اول بازی‌های حساس ‌دیدیم که ما نتیجه را واگذار می‌کردیم. اما در دیدار با چین وقتی گیم اول تمام شد، ما بزرگی ولاسکو را آنجا دیدیم که چگونه تیم را به آرامش رساند. ولاسکو با 2 تعویض خوب و به میدان فرستادن مهدوی و امیر غفورجوان بازی را به سود ایران برگرداند. او درباره آن دو تعویض خود حرف قشنگی زد: «اگر پس از آن دو تعویض تیم می‌باخت چه اتفاقی برای من می‌افتاد؟ خبرنگاران چه می‌گفتند؟ مردم چه می‌گفتند؟» اما چون ولاسکو یک مربی بزرگ است آن دو تعویض را انجام داد. در واقع تا آن موقع ندیده بودم یک مربی چنین ریسک بزرگی انجام دهد، اما او این کار را کرد.

متاسفانه در ایران همیشه این فضا هست و وقتی یک تیم قهرمان می‌شود حرف‌هایی مثل این‌که حریفان با همه قدرت نیامده بودند، ایران میزبان بود و امثالهم می‌زنند. در حالی که این کمال بی‌انصافی بود و واقعا برای این مهم زحمات زیادی کشیده شده بود.

درست است، فکر می‌کنم اواخر تورنمنت به لحاظ بدنی تیم، کم آورده بود چون خیلی از بازی‌ها را 5 گیمه به پایان برده بودیم و فشار زیادی بر تیم وارد آمد. از طرفی فیاضی هم از ناحیه کتف مصدوم شد که این مسائل در کنار برگزاری بازی با چین، در روزهای پایانی جام‌جهانی مزید بر علت شد تا تیم با تمام خستگی مقابل چین قرار بگیرد، ضمن این‌که یک مقدار دست‌کم گرفتن چین باعث باخت ما شد. بی‌شک وقتی توانسته بودیم تیم‌های بزرگی چون صربستان، بلغارستان و آرژانتین را شکست دهیم، چین را دست‌کم گرفتیم و وقتی در حین بازی به خودمان آمدیم، دیگر دیر شده بود و کار از کار گذشته بود.

لیگ همه جا فشرده برگزار می‌شود و فدراسیون هم چاره‌ای جز برگزاری لیگ به شکل فشرده نداشت، چون ما بازی‌های انتخابی المپیک را در پیش داشتیم، باید قبل از عید نوروز، لیگ به ایستگاه پایانی می‌رسید. ما تجربه آغاز دیرهنگام لیگ پس از بازی‌های 2010 گوانگجو و به طول انجامیدن آن فصل تا اردیبهشت سال بعد را داشتیم و فدراسیون ناگزیر بود لیگ امسال را به طور فشرده برگزار کند.

هر مربی سبک خاص خود را دارد و نمی‌شود بگوییم چون ولاسکو این گونه تمرین می‌دهد پس مربیان دیگر هم باید این طور تمرین بدهند، من فکر می‌کنم محاسن لیگ به همه معایب آن می‌چربد و ما لیگ خوبی را پشت سر گذاشتیم.

در رشته والیبال همین طور است.به همین دلیل است که الان می‌بینید بهترین‌های لیگ در قالب 2 اردو در تیم‌های ملی «الف» و «ب» حضور دارند و همه بازیکنانی که شایستگی داشتند، به تیم ملی راه پیدا‌ کردند. بنابراین لیگ باعث پیشرفت تیم ملی شده است، درست مثل گذشته، چون لیگ والیبال منظم برگزار می‌شود.

باید بگویم بابت این وضعیتی که برای پیکان شکل گرفت، متاسفم. در واقع تغییر سیاست باشگاه پیکان و انحلال اولیه باعث شد من و امیرحسینی و مهدی بازارگرد و چند بازیکن دیگر قراردادمان را با پیکان فسخ کنیم. وقتی پیکان با رویکرد جدید برگشت، نتیجه آن را در پایان این مسابقات دید و با آن همه سابقه قهرمانی و افتخارآفرینی از راهیابی به فینال بازماند. گرچه به عنوان بازیکن کنونی کاله از قهرمانی تیمم خیلی خوشحالم، اما باید بگویم پیکان شایسته چنین برخوردی نبود. چون همه ورزش ایران، پیکان را با والیبال آن می‌شناسند و مدیران این باشگاه باید پیکان را در حد قهرمانی ببینند و این تیم دوست داشتنی در حد و اندازه‌های خودش در لیگ ظاهر شود.

نمی‌‌شود با پیشرفت والیبال مقابله کرد. مدیران باشگاه‌ها باید بدانند والیبال ایران به سمت و سوی جهانی‌شدن پیش می‌رود. وقتی در لیگ کشورهای دیگر همچون ژاپن سرمایه‌گذاری بزرگی در لیگ می‌کنند و ما توقع داریم این تیم را شکست دهیم، باید مثل آن در لیگ سرمایه‌گذاری کنیم.

بله همین طور است، اگر نگاهی به فهرست نفرات تیم ملی ب داشته باشید، به این موضوع پی می‌برید.

ولاسکو کاملا درست می‌گوید. بازیکنان خارجی که جذب لیگ می‌شوند، باید بهتر از بازیکنان خودمان باشند. متاسفانه به دلیل ارزان بودن بازیکنان خارجی فعلی و عضویت آنها در باشگاه‌ها، برخی بازیکنان خوب ایرانی که حقشان حضور در لیگ برتر است، در لیگ دسته یک بازی می‌کنند. این در حالی است که یکی از باشگاه‌های ترکیه نیکوویچ پشت خط‌زن تیم ملی صربستان را با قیمت خیلی بالا جذب می‌کند و به خاطر این کارها کیفیت لیگ ترکیه بالا می‌رود و لیگ‌شان در سطح دنیا دارای اعتبار می‌شود.

در حال حاضر در اردوی تدارکاتی برای این بازی‌ها به سر می‌بریم و چون توقعات مردم از این رشته بحق بالاست، ما باید این توقعات را برآورده کنیم. طرفداران بیشمار والیبال و مردمی که عاشقانه این ورزش را دوست دارند، زیاد هستند و ما برای جلب رضایت آنها از هیچ تلاشی فروگذار نخواهیم کرد. حقیقت این است که حمایت‌های لازمی که باید از والیبال صورت گیرد، وجود ندارد. تنها یک زمین تمرین داریم برای این همه بازیکن، البته با کار خوب فدراسیون اردوی یک تیم در هتل المپیک مستقر است. ما توقع زیادی نداریم و انتظار داریم مسوولان کمیته ملی المپیک در سالن تمرینات حضور یابند و مسائل و مشکلات را دیده و آنها را برطرف کنند. با توجه به ناکامی فوتبال و بسکتبال در راهیابی به المپیک، صعود والیبال به سود کل ورزش خواهد بود.

کار خیلی سختی در پیش داریم. همه تیم‌ها خوب هستند و برای المپیکی شدن، به این مسابقات گام می‌گذارند. از طرفی چون تنها بهترین تیم آسیایی و بهترین تیم غیرآسیایی این رقابت‌ها المپیکی می‌شوند، با توجه به میزبانی ژاپن و اقداماتی که آنها برای موفقیت خود انجام می‌دهند، سختی کار دوچندان شده است. از طرفی یادمان نرفته است که در مسیر رسیدن به المپیک 2004 تنها به خاطر یک باخت از راهیابی به آتن ناکام ماندیم. بنابراین کار خیلی سخت و رقابت‌ها میلی‌متری خواهد بود. امیدوارم این شیوه انتخابی تغییر کرده و از دوره بعد قهرمان جام ملت‌های آسیا به المپیک راه پیدا کند.

این درست که اعتماد به نفس تیم بالاست و این یک نقطه قوت محسوب می‌شود، اما از طرفی می‌تواند یک تهدید هم برای تیم باشد، چرا که اعتماد به نفس بالا، می‌تواند منجر به دست‌کم گرفتن حریفان شود. در شرایطی که ترس از حریفان بی‌معناست، نباید خود را از پیش برنده هم بدانیم. واقعیت این است که تیم ما همیشه در ایران خود را نشان داده است، نه مثل تیم‌های دیگر تدارک داشته و نه حمایتی از آن شده است. این تیم ملی نیز حاصل زحمت فدراسیون، مربیان و بازیکنان است نه مسوول دیگری. به هر حال روی صحبتم با بازیکنان است و باید بدانیم اگر زحماتی را که قبلا کشیدیم، الان نکشیم، در همین مسابقات انتخابی المپیک، ژاپن و چین ما را شکست خواهند داد. یعنی اگر در باد آن پیروزی‌ها بخوابیم، به جایی نخواهیم رسید. ما چین و ژاپن را با اختلاف 2 امتیاز شکست داده‌ایم و اغلب بازی‌هایمان 5 گیمه است، پس فاصله ما میلی‌متری است و باید حواسمان را جمع کنیم.

نه این نگرانی نیست. ما تیم خوبی داریم، این حرف را می‌زنم که حواس بازیکنان جمع باشد تا داستان شکست مقابل چین در جام‌جهانی برایمان تکرار نشود.