آیا روسیه با پوتین این‌بار مدرن می‌شود؟

روزنامه آلمانی "دی ولت" در گزارشی با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری روسیه، به پیروزی پوتین به عنوان رییس جمهور آتی روسیه اشاره کرده و نوشته است: «انتخاب مجدد پوتین به عنوان رییس‌جمهور آتی روسیه درحالی صورت گرفته که وی قبل از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری کشورش با موجی از اعتراضات رو به رو بوده است، اعتراضاتی بی سابقه در تاریخ روسیه.

پوتین حدود یک هفته پیش از برگزاری انتخابات این کشور از تجهیز نیروهای امنیتی کشورش با منابع مالی بیش از 580 میلیارد یورو طی یک دهه آتی خبرداد؛ 400 موشک قاره پیما، 2300 تانک، 600 هواپیمای جنگی از برنامه‌های وی بوده است.

این برنامه در کنار دیگر اقدامات پوتین بیش از پیش این سوال را مطرح می‌کند که آیا وی قادر است به عنوان اصلاح‌گر روسیه "مدرن" به ایفای نقش تاثیرگذار در آینده روسیه بپردازد؟

این در شرایطی است که پوتین در دوره‌های اولیه نخست وزیری‌اش در سال 1999 به سختی می‌توانست در برابر خیل عظیمی از مردم سخن بگوید، با این حال پوتین با تمرکز روی این مساله کار کرد.

وی در سه ماه اولیه آن سال، اصلاحات اقتصادی لیبرالیستی را به انجام رساند و در هماهنگی با غرب پایگاه نظامی روسیه را در کوبا و ویتنام تعطیل کرد.

وی همین طور با دستگیری میخائیل خودورکوفسکی، میلیاردر نفتی روسیه در اکتبر سال 2003 بر یکپارچگی کشورش با غرب تاکید کرد؛ این در شرایطی است که جنگ گرجستان و بحران اقتصادی جهان در سال 2008 کرملین را تا مرزهای آسیب پذیری‌اش به پیش برد.

سیاست خارجی روسیه نیز حول محور همکاری با غرب می‌چرخد به طوری که پیروزی بر فاشیسم و تاکید و تکیه بر دستاوردهای دسته جمعی و تحقق مدرنیته از بالا به پایین در مرکز و هسته برنامه‌های پوتین بوده است. پوتین به خوبی با این مسائل آشناست اما امر مسجل آن است که چهره امروز پوتین همچون 10 سال گذشته نیست.

جامعه روسیه به سرعت تغییر کرده است که همراهی و هماهنگی سریع پوتین را طلب می‌کند، از این رو این سوال به طور جدی مطرح است که آیا وی عملا و واقعا می‌تواند همراه و همگام با مردم کشورش در تحقق اهداف مدرنیته پیروز شود؛ آن هم در شرایطی که مردم این کشور بیش از گذشته خواستار مدرنیته هستند؟ در هر حال پوتین بسیار سعی کرد تا آثار اقدامات مخالفان در ماه گذشته کمترین تاثیرگذاری را در انتخابات داشته باشد تا وی بتواند پیروزی قطعی خود را با حداکثر آراء جشن بگیرد.

در همین حال دمیتری مدودف، رییس جمهور کنونی روسیه نیز تاکید دارد که مردم روسیه آماده هستند تا در آینده کشور نقش داشته باشند و متوجه شده اند که آینده این کشور به انتخاب آنان بستگی دارد. اظهارات پیشین مدودف در خصوص بلوغ مردم روسیه و تا حدی آمادگی دولت جدید روسیه برای تحمل مطالبات مردم بیانگر ورود آرام روسیه به یک دوران جدید است.

به اعتقاد برخی از کارشناسان شرایط خاص اقتصادی روسیه از قبیل ضعف تکنولوژی و زیرساخت‌های صنعتی و سطح پایین رفاه اجتماعی و درآمد پایین، سرانه خدمات اجتماعی، درمانی و بهداشتی زندگی را برای طبقه متوسط بسیار سخت کرده است و در شرایطی که دولت پوتین نتواند به موقع پاسخ مناسب به درخواست مردم بدهد این شرایط به طور طبیعی به مخالفت سیاسی تبدیل می‌شود و در این زمینه لازم است که دولت جدید طی سال‌های اول عمر خود با توجه به شرایط بحرانی اقتصاد غرب از فرصت استفاده و ساماندهی شرایط اقتصادی روسیه را در دست گیرد.

به این ترتیب باید گفت که پوتین نیازمند انضباط اقتصادی و خصوصی سازی جدیدی در روسیه و به صورت همزمان است تا تقویت بنیه اقتصادی روسیه آنچنان که پوتین خواهان آن است، محقق شود. هرگونه خصوصی‌سازی روسیه بدون وجود قانونمندی و انضباط اقتصادی به صورت طبیعی به یک روند ایجاد دوباره طبقه معدود ثروتمند خواهد شد و از این رو پوتین تلاش دارد زمانی مناسب برای پیگیری سیاست اقتصادی روسیه مدرن بیابد؛ از دیگر سو با توجه به رویکرد پوتین در خصوص حفظ رشد اقتصادی روسیه و مدرن سازی این کشور به طور همزمان وی نیازمند کمک و همراهی مدودف است تا بتواند تعاملش با غرب را به گونه‌ای پایدار ادامه دهد.

پوتین پیشتر نیز بر اهمیت تعامل اقتصادی با غرب تاکید کرده بود که این به معنای آغازی دیگر برای مدرنیسم اقتصادی روسیه است، همکاری که در نگاه پوتین بر اساس مدل روسی خواهد بود.

روسیه بایستی میزان پیوستگی سیاست خارجی و رونق اقتصاد داخلی را در یک راستا تحلیل و اقدام نماید که در این راستا داشتن تیم اقتصادی و سیاست خارجی روسیه از ملزومات موفقیت در رویکرد جدید پوتین برای ساخت آینده است.

در هر صورت اگر پوتین 59 ساله بخواهد به طور جدی با مشکلات کشورش چون ارتشاء و مواردی چون تقلب انتخاباتی مبارزه کند نیازمند تقابل با نقاط ضعف جدی کشورش در بسیاری از زمینه‌ها چون اقتصاد و همین طور سیستم قضایی روسیه است که این مسائل در بسیاری از موارد اصلاحات رادیکالی و تقابلاتی را طلب می‌کند که ممکن است  رفتار خود پوتین را نیز تحت تاثیر قرار دهد.» (ایسنا)