در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
تاثیر زایمان زنان برافسردگی مردان
وقتی سخن از بارداری و تولد بچه به میان میآید، اولین کسی که به ذهن خطور میکند مادر است در حالی که نقش مردان را در فرآیند بارداری نمیتوان نادیده گرفت. حتما تاکنون افسردگی پس از زایمان را در زنان شنیدهاید. این عارضه مشکل بسیاری از مادرانی است که زایمان میکنند و معمولا پس از به دنیا آمدن بچه، دچار افسردگی و بیعلاقگی به زندگی و حتی کودکشان میشوند. در این میان برخی تصور میکنند افسردگی پس از زایمان فقط به سراغ مادران میآید، اما یافتهها حاکی از آن است که این تنها زنان نیستند که پس از زایمان و وضع حمل دچار افسردگی میشوند، بلکه مردان هم ممکن است چنین حالات روحی را تجربه کنند.
از هر 14 مرد، یک نفر در دوران بارداری همسر و نیز پس از به دنیا آمدن کودک دچار افسردگی میشود. این افسردگی ممکن است از قبل از بارداری همسر شروع شود و یا از روزهای نخست زایمان آغاز شده و در 25 درصد از آنها تا 6 هفته تا 6 ماه و حتی سال پس از تولد بچه هم طول بکشد. ولی معمولا افراد از افسردگی مردان اطلاع زیادی ندارند و حتی متوجه آن هم نمیشوند. درواقع مردها عموما چون دوست دارند همیشه قوی به نظر برسند، از ابراز احساس بدی که دارند و یا ضعف و افسردگی که به سراغشان میآید، خودداری میکنند و از کمک گرفتن از دیگران سرباز میزنند. آنها درباره خود و احساسشان با دوستان، همسر و یا پزشک صحبت نمیکنند و همین امر باعث مخفی ماندن افسردگی آنها میشود، به طوری که طبق بررسیهایی که صورت گرفته احتمال بروز افسردگی در مردان در این دوران به مراتب بیشتر از زنان است و آسیبپذیرتر از زنان به نظر میرسند. در اینجا به 4 سوالی که ممکن است ذهن شما را هم درباره افسردگی مردان پس از زایمان همسرانشان درگیر کرده باشد پاسخ میگوییم.
چه چیز باعث میشود مردان پس از پدر شدن افسرده شوند؟
تولد بچه یکی از اتفاقاتی است که زندگی مشترک را بیش از هر چیز دیگری تحت تاثیر قرار میدهد. شما مجبور هستید به عنوان پدر و مادر زمان زیادی را صرف مراقبت از فرزند خود کنید و از سویی پدر به عنوان حامی خانواده هم نقش حمایت از همسر و فرزندان را بر عهده دارد و همین امر باعث خستگی میشود. ولی در کنار این عوامل جسمانی، اجتماعی و عاطفی وجود دارند که منجر به بروز افسردگی پس از زایمان میشود. برخی از عوامل افسردگی پس از زایمان در مردان با زنان مشترک هستند و برخی دیگر تنها منحصر به مردان است.
به طور کلی عوامل مشترک میان زنان و مردان شامل فقدان حمایت اجتماعی و عاطفی، برخی ویژگیهای شخصیتی، استرس و تغییرات ایجاد شده در نحوه برقراری ارتباط بویژه میان زوجین میشود. کمبود خواب در والدین، عدم توانایی سازگار شدن با شرایط جدید، برخی انتظارات همسر و استرسهای ناشی از تولد نوزاد را هم میبایست از جمله عوامل دیگر برشمرد.
اما در این میان برخی عوامل ایجادکننده افسردگی هستند که تنها باعث افسردگی پس از زایمان همسر در مردان میشود. تاثیر تغییر نقش اجتماعی پدران در خانواده، رفتارهای خاص مردانه و پدرانه که باعث میشود کمتر درباره احساس خود صحبت کنند، تغییر احساس نسبت به همسر و نوزاد تازه متولد شده و گاه بروز حس تنفر نسبت به نوزاد، نگرانی نسبت به مسوولیتهای اضافی و مشکلات مالی و استرسهای کاری و در نهایت بارداری مجدد در فاصله زمانی نزدیک به زایمان قبلی، باعث بروز استرس در مردان میشود. گاهی هم مردان با مشاهده و در ارتباط با افسردگی در همسران خود دچار این حس میشوند، درواقع افسردگی پس از زایمان در مردان و زنان ارتباط تنگاتنگی با هم دارد و باعث بروز اختلال در زندگی و ارتباط آنها میشود.
افسردگی پس از زایمان همسر در مردان ازجمله عواملی است که در صورت درمان نشدن در طولانی مدت روی رشد جسمی و عاطفی و اجتماعی کودک تاثیر منفی میگذارد
از طرفی مرد با مشاهده افسردگی در همسر خود احساس ناامیدی و ترس میکند و فکر میکند نمیتواند به همسرش کمک کند و همین مساله باعث افسردگی در او نیز میشود. همچنین وجود سابقه افسردگی، اعتماد به نفس پایین، مشکلات زناشویی، پدر شدن برای اولین بار و زودرنجی کودک از عوامل بروز افسردگی پس از زایمان در مردان به شمار میرود.
افسردگی پس از زایمان در مردان چگونه خود را نشان میدهد؟
نحوه بروز علائم افسردگی پس از زایمان در مردان و زنان معمولا متفاوت است و به صورتهای مختلف خود را نشان میدهد. به طور کلی پدران با تولد نوزادشان ممکن است با برخی علائم از جمله احساس خستگی و بیحوصلگی، سردرد و درد در بیشتر مواقع مواجه شوند. این گروه از پدران معمولا اضطراب دارند و زودرنج میشوند و خیلی زود از کوره در میروند. همچنین تمایلات جنسی و اشتها به غذا خوردن در آنها کاهش مییابد.
همچنین در خود احساس به همریختگی و سردرگمی میکنند. کمبود خواب واحساس انزوا و تنهایی و دوری از خانواده و دوستان را هم میتوان از علایم افسردگی در مردان برشمرد.
افسردگی پس از زایمان در مردان معمولا باعث میشود فرد ساعات بیشتری را صرف کار کردن کند و ارتباط خود را با خانواده کم میکند.
گرایش مرد در این شرایط نسبت به مصرف مواد مخدر و الکل افزایش مییابد و تمایلی به درمان شدن ندارد و در شرایط پیشرفت افسردگی ایجاد تفکرات مربوط به خودکشی در مردان افزایش مییابد.
پدرانی که با تولد فرزندشان دچار این علائم میشوند معمولا با فرزند تازه متولد شده خود ارتباط خوبی برقرار نمیکنند و حتی از او متنفر میشوند. همسر اینگونه مردان معمولا به خاطر ارتباط نزدیکی که با آنها دارند، نخستین افرادی هستند که متوجه این علائم در آنها میشوند و احساس میکنند همسرشان نسبت به آنها و خانواده سرد و بیتوجه شده و با کوچکترین مسالهای ناراحت میشود. مردان معمولا به خاطر این که نمیخواهند قدرت خود را از دست دهند و احساس کوچک و ضعیف بودن بکنند، از بروز افسردگی و صحبت کردن راجع به احساس خود خودداری میکنند و حتی به دنبال درمان مناسب هم نیستند. در این میان همسر نقش مهمی میتواند ایفا کند و با ملایمت و توجه بیشتر او را ترغیب کند تا به پزشک مراجعه نماید.
آیا افسردگی پدر روی نوزاد هم تاثیرگذار است؟
افسردگی پس از زایمان همسر در مردان ازجمله عواملی است که در صورت درمان نشدن در طولانی مدت روی رشد جسمی و عاطفی و اجتماعی کودک تاثیر منفی میگذارد. افسردگی در پدر باعث میشود کودک از لحاظ اجتماعی، عاطفی و رفتاری در سنین بالاتر رشد کافی نکند و همیشه یک خلأ در خود احساس کند. پدران افسرده ارتباط کمتری با فرزند خود برقرار کرده و کمتر با او بازی میکنند یا برای آنها قصه میگویند و همین امر باعث بهانهجویی در کودکان میشود.
تحقیقات انجام شده روی کودکان پدرانی که پس از تولد کودک دچار افسردگی شدهاند، نشان میدهد که این نوزادان نسبت به سایر کودکان بیشتر گریه میکنند، البته درست است که افسردگی مادران هم باعث کاهش مراقبت صحیح از نوزاد و گریههای مداوم او می شود، ولی در این میان نقش پدر و عدم توجه کافی او به نوزاد را هم نمیتوان نادیده گرفت. چنین نوزادانی کمتر تمایل به تغذیه با شیر مادر دارند و معمولاً دوست دارند با شیشه شیر بخورند که همین امر خطر پوسیدگی دندان و عفونت گوش را در آنها بالا میبرد.
پس اگر شما به عنوان مردی که قرار است تا چند ماه دیگر پدر شوید یا چند وقتی است که به جمع پدران پیوستهاید و علائم افسردگی را در خود مشاهده میکنید، بهتر است برای بهبود رشد کودکتان هم که شده به فکر درمان به موقع خود باشید.
مردان چگونه با افسردگی پس از زایمان کنار بیایند؟
همان طور که اشاره کردیم درمان علائم افسردگی هم برای کودک و هم برای خود فرد حائز اهمیت است. اقدام به خودکشی یکی از علائم افسردگی پس از زایمان در مردان تلقی میشود به طوری که پدران افسرده 4 برابر بیش از دیگران دست به خودکشی میزنند. بیش از 80 درصد از زنان و مردان مبتلا به افسردگی با دارودرمانی، روان درمانی یا ترکیبی از این دو قابل درمان هستند. شما به عنوان مردی که تازه پدر شدن را تجربه میکنید اگر علائمی از افسردگی را در خود مشاهده میکنید حتماً سعی کنید به پزشک مراجعه کنید و مشکل خود را با او در میان بگذارید و از خود درمانی و گرایش به مصرف مواد مخدر، الکل و سیگار جدا بپرهیزید.
پزشکان با تجویز داروهای ضد افسردگی میتوانند علائم آن را کاهش دهند. مصرف هم زمان این قبیل داروها به همراه مشاوره در بسیاری از افراد مؤثر واقع میشود و میتواند افسردگی آنها را تحت کنترل در آورد.
اگر شما جزو آن دسته از مردانی هستید که پیش از این هم سابقه افسردگی داشتید حتما باید به پزشک مراجعه کنید.
همسر شما به عنوان نزدیکترین فرد به شما میتواند در کشف علائم افسردگیتان کمک زیادی کند. از او و خانواده خود و دوستانتان کمک بخواهید و با آنها درباره مشکلات و احساسات خود صحبت کنید. همین حرف زدن و ارتباط با دوستان و خانواده باعث بهتر شدن وضعیت روحی شما میشود.
ندا اظهری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
