هنرمندان برای مردم روی صحنه می‌روند

تهیه‌کننده مجله تئاتر، نیما دهقان فارغ‌التحصیل رشته نمایش با گرایش ادبیات نمایشی است.

او می‌گوید: هدف از اجرای این برنامه، منصفانه نگاه کردن به مسائل صنفی هنرمندان تئاتر است. مسائل و مشکلات هنرمندان در این حوزه تجزیه و تحلیل می‌شود و برای پیگیری مطالبات صنفی هنرمندان وارد عمل می‌شویم تا تئاتر از مهجوری و انزوا خارج شود. با بحث‌های چالشی سعی داریم حق مطلب ادا شود.

اختصاص هر برنامه به موضوعی خاص درباره تئاتر، به مرور این برنامه را به مرجعی بی‌طرف تبدیل خواهد کرد.

تریبونی در اختیار هنرمندان تئاتر قرار گرفته تا به دور از چارچوب قصه و نمایش با مسوولان کشور صحبت و همفکری کنند. وقتی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی با تئاتر بیگانه است باید جایی وجود داشته باشد تا حرف‌های هنرمندان تئاتر مطرح شود. شاید از این طریق بتوان تعامل بیشتری با نمایندگان کمیسیون فرهنگی مجلس برقرار کرد و مباحثی چون قانونگذاری در تئاتر و نظارت و برنامه‌ریزی در این عرصه را مطرح کرد.

دیگر این‌که شناخت مردم نسبت به نمایش و هنرمندان تئاتر بیشتر می‌شود. در کل موضوع برنامه بیشتر بر اساس محورهای کلان تئاتر و سیاست‌های کلی این حوزه است. تلویزیون پتانسیل بالایی برای ایجاد این فضا دارد، زیرا مخاطب عام و خاص با این رسانه در ارتباط است.

دهقان در ادامه می‌گوید: دیگر صفحات مجله تئاتر به نقد نمایش‌های روی صحنه، اتاق خبر و بخش بررسی وضعیت تئاتر شهرستان‌ها اختصاص دارد که جای خالی آن در رسانه خیلی احساس می‌شد.

همچنین در هر برنامه بخش‌هایی از یک نمایش قدیمی پخش و در قالب مسابقه اسم کارگردان پرسیده می‌شود. در بخش نظرسنجی نیز براساس موضوع برنامه از نظر هنرمندان و مخاطبان حوزه تئاتر آگاه می‌شویم.

در نظر داریم یک بخش آموزشی هم در برنامه بگنجانیم.

نیما دهقان در مورد نقدهای منفی که درباره مجله تئاتر گفته می‌شود، می‌گوید: نقد مهم‌ترین کاربرد را در شناسایی نقاط ضعف و تاکید بر نقاط قوت دارد. به شرطی که عادلانه و منصفانه باشد.

برای نقد، معیار و سنجش مناسبی لازم است. خط‌کش سنجش باید واحد یکسانی داشته باشد.

مقیاس برنامه هفت ـ که در مورد مسائل سینماست ـ با مجله تئاتر کار پسندیده‌ای نیست، زیرا 2 مقوله جدا از هم هستند. مخاطبان سینما و تئاتر با یکدیگر متفاوتند. در هر هفته چند فیلم سینمایی از شبکه‌های سیما پخش می‌شود و همین موضوع به شناخت سینما کمک شایانی می‌کند، ولی چند شبکه به پخش تئاتر و شناخت هنرمندان این حوزه می‌پردازد؟

نیما دهقان می‌افزاید: برخی به دکور برنامه ایراد می‌گیرند، من خودم قبول دارم، ولی به دلیل مشکلاتی که موقع چیدن و جمع کردن دکور 2 ساعت قبل و یک ساعت بعد از برنامه وجود دارد نتوانسته‌ایم دکور بهتری طراحی کنیم. تلاش می‌کنیم در اولین فرصت با توجه به مکان ثابتی که در اختیارمان قرار می‌گیرد، این ایراد منطقی برطرف شود.

دهقان اشاره می‌کند: دکور برنامه یک مساله حاشیه‌ای است. موضوع اصلی این است که مدیران تئاتری ما شناخت درستی از تئاتر ندارند. اگر هدایت تئاتر به‌دست متخصصان فرهنگی قرار گیرد از مشکلات بزرگی رها می‌شویم. هدف ما در مجله تئاتر، گفتن حقایق و ناگفته‌های این حوزه است تا با کمک مسوولان و هنرمندان بشود راهکارهایی برای حل مشکلات پیدا کرد.

منوچهر اکبرلو، مجری ـ کارشناس برنامه مجله تئاتر ـ که مدرس و پژوهشگر این حوزه است ـ یکی از ویژگی‌های برنامه را چالشی بودن آن در حیطه فرهنگی و هنری می‌داند.

او معتقد است: پرداختن به حوزه فکری مخاطبان تئاتر دلیل اصلی طراحی این برنامه بوده است. اهمیت سبک و سیاق ساختار چنین برنامه‌ای ما را برآن داشت در هر برنامه ابعاد و جنبه‌های مختلف موضوعی را در این زمینه بررسی کنیم تا مخاطب در جریان ابعاد مختلف موضوع قرار گیرد تا ابهامات و توهماتی که احیانا به وجود آمده رفع شود.

با پژوهش و مطالعه می‌توان معضلات و آسیب‌های موجود در جامعه را به شکلی منطقی و تاثیرگذار بیان و از فضای موجود در جهت گسترش فرهنگ عمومی و مقابله با آسیب‌های اجتماعی استفاده کرد.

اکبرلو در ادامه می‌گوید: بخش‌های برنامه کوتاه و سریع است، زیرا برنامه‌های گفت‌و‌گومحور نباید کسل‌کننده باشند. تا حد امکان سعی می‌کنم دیدگاه‌ها و ادبیات شخصی خود را در برنامه مطرح نکنم، جز این‌که احساس کنم لازم است.

اشکان غفارعدلی، کارشناس برنامه ـ که دانشجوی دکتری تئاتر است ـ می‌گوید: وظیفه رسانه این است که اطلاعات شفاف و درستی ارائه کند. بر همین اساس تلاش می‌کنم به معضلات تئاتر بپردازم. زیرا یکی از قابلیت‌های رسانه این است که بتواند با جریان‌سازی در جهت صحیح به طرح مسائل ناگفته، کشف حقیقت و پیدا کردن معضلات و مشکلات جامعه بپردازد و با ارائه پیشنهاد و راهکار‌های سازنده مشکلات را برطرف کند.

اشکان غفار‌عدلی معتقد است: تئاتر با مشکلات بسیاری درگیر است که می‌توان به سوءمدیریت مدیران تئاتر اشاره کرد. همچنین با تغییر مدیران، نبود برنامه‌ریزی مشخصی در حوزه تئاتر و ... مواجه هستیم.

تئاتر نه‌تنها از دغدغه‌های کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیست بلکه اخبار و رویدادهای تئاتر هم مورد توجه اعضای کمیسیون فرهنگی قرار نمی‌گیرد.

ولی لازم است به این نکته توجه شود که مجلس یک نهاد نظارتی است و این مشکلات تنها به خاطر عدم شناخت کمیسیون فرهنگی از تئاتر و در پی آن نخواستن پاره‌ای توضیحات از وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در این حیطه نیست، بلکه خود وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم برنامه خاص و مشخصی در مورد تئاتر ندارد.

یکی از مشکلات ما فاصله‌ای است که میان بعضی قشرها و طبقات مردم و دنیای هنرمندان ایجاد شده، حال آن که هنرمندان برای مردم روی صحنه می‌روند.

یکی از وظایف رسانه این است که هشدار‌های لازم را به مسوولان بدهد که آنها با پایش و نظارت دقیق مانع به وجود آمدن و تکرار موجد آن مسائل شوند.

خبرهای بخش خبر مجله تئاتر را بهاره برهانی و فریبرز دارایی گردآوری و ارائه می‌کنند. به دلیل آشنایی آنها با کار مطبوعاتی و نویسندگی در زمینه تئاتر هر دو این فرصت را مغتنم شمرده و سعی می‌کنند به مهم‌ترین و بهترین موضوعات روز در حوزه تئاتر بپردازند.

بهاره برهانی ـ که فارغ‌التحصیل رشته ادبیات نمایشی است ـ می‌گوید: عمده مشکلات ما در تئاتر نشات گرفته از حاشیه‌ها، بحران مدیریت و سوءتفاهمی است که بین مدیران و جامعه هنری وجود دارد.

همچنین در رسانه ملی این اولین فرصتی است که مهیا شده تا درباره تئاتر، مشکلات و آسیب‌های آن بحث کنیم.به همین دلیل سعی می‌شود وارد مسائل حاشیه‌ای که تاثیر مهمی در عرصه تئاتر ندارد، نشویم.

فریبرز دارایی می‌گوید: هدف ما تنها خبرسازی نیست، بلکه می‌کوشیم مسائلی را مطرح کنیم که با پاسخگویی مسوولان بتوانیم به جوابی برسیم که برای مخاطب مفید باشد. ما با هنری مواجه هستیم که مهجور واقع شده و هدف ما تغییر وضعیت فعلی تئاتر در جهت مثبت است.

وقتی می‌توانیم دغدغه برطرف کردن مشکلات هنری را داشته باشیم که با آن آشنا باشیم و آن را بشناسیم. امیدوارم روزی درباره راهکارهای جدید برای رشد تئاتر ایران در سطح بین‌المللی بحث و گفت‌وگو شود.

دارایی در مورد تاثیر‌گذاری جشنواره تئاتر فجر معتقد است: جشنواره تئاتر فجر در حال حاضر نمی‌تواند کمک موثری به تئاتر بکند، چون خودش معلول اتفاقات و مشکلاتی است که تئاتر با آن درگیر است.

امین عظیمی، منتقد مجله تئاتر مهم‌ترین ویژگی یک برنامه نقدمحور را اعتمادسازی میان 2 طرف گفت‌وگو می‌داند.

فضای تئاتر ظرفیت گفت‌وگوی محدودی دارد، حتی انتقادپذیر هم نیست. نبود فضای گفت‌وگو در مورد تئاتر مساله‌ای بزرگ و بغرنج است، زیرا تئاتر هنر گفت‌وگوست.

هدف ما در این برنامه ایجاد فضای نقد تئاتر در تلویزیون است. چنین برنامه‌ای برای اولین بار است که به صورت زنده با حضور کارگردان هر نمایش به نقد و بررسی تئاتر می‌پردازد. هر چند این بخش ضعف‌هایی دارد، اما سعی می‌کنیم در این فرصت کوتاه اصول کلی بیان شود. شاید لازم باشد در یک برنامه مجزا به نقد و بررسی هر نمایش پرداخت. تلویزیون یک رسانه تاثیرگذار است و امیدواریم با ساخت چنین برنامه‌هایی به رشد تئاتر در کشور کمک شود.

سیما پویا