حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دو زبانه ها کمتر دچار زوال شناختی می شوند
جام جم آنلاین : صحبت کردن به دو زبان در برابر برخی تغییرات شناختی که در نتیجه افزایش سن صورت می گیرد ، اثرات مفیدی دارد.
اکثر ما با این موضوع موافقیم که استفاده از رای دیگران در حل مشکلات سودمند است چرا که هر سری یک عقلی دارد.
شاید این منطق در مورد زبان و حفظ فرأیند های شناختی نیز صدق کند.
به گزارش Science daily یافته های یک مطالعه که در شماره این ماه ژورنال روانشناسی و پیری منتشر شده است نشان می دهد ، افرادی که قادرند به دوزبان صحبت کنند نسبت به افراد هم سن خود کمتر دچار زوال شناختی می شوند.
طبق اظهار نظر سرپرست این گروه تحقیقاتی ، دکتر الن بیالیستوک از دانشکاه یورک ، این مطلب که با افزایش سن ، آموخته ها وعملکرد عادی و همیشگی (هوش متبلور) بخوبی باقی می مانند مورد تایید است اما توانائی هائی که به ادامه عطف توجه فرد به یک کار خاص بستگی دارند (هوش سیال) با پیرشدن او دچار نقصان می شوند.
وی در این بر رسی با استفاده از روشی بنام «تکلیف سایمون» که طی آن عمدا حواس افراد تحت آزمایش منحرف می شود ، در یافت افرادی که در بخش اعظم زندگی شان به دو زبان صحبت کرده اند بهتر می توانند توجه خود را به مجموعه پیچیده ای از نیازمندی های بسرعت در حال تغییر یک کار ، معطوف دارند.
سه مطالعه برای مقایسه عملکرد مجموع 104 فرد میانسال (59-30) دو زبانه و 50 فرد مسن تر (88-60) بر اساس تکلیف سایمون انجام شد.
این روش زمان واکنش را بدون آنکه افراد با محتوای کار آشنا باشند اندازه گیری می کند و جنبه های پردازش شناختی را که با افزایش سن کاهش می یابند ، می سنجد.
در اینجا افراد ، مربع های چشمک زنی را در صفحه کامپیوتر مشاهده نمودند واز آنها خواسته شد که با مشاهده یک مربع در محل مشخصی از صفحه کامپیوتر ، کلید مربوط به رنگ خاصی را فشار دهند.
نیمی از مربع ها در یک سمت صفحه کامپیوتر ظاهر شدند جائیکه کلید درست قرار داشت (آزمایشات همخوان) و نیم دیگر در جهت مقابل محلی که کلید درست قرار داشت ، ظاهر شدند (آزمایشات ناهمخوان).
بعلاوه برای تعیین نقش سرعت در ارائه پاسخ سریع در این تکلیف ، شرائطی را ایجاد کردند که در آن تعداد محرک های مختلف از دو به چهار مربع چشمک زن افزایش یافت.
افراد دو زبانه حتی زمانی که این محرک ها در مرکز صفحه ظاهر شده و هیچ تداخلی با اطلاعات نا همخوان نداشتند ، سریعتر پاسخ دادند.
یک حالت کنترل نیز که در آن دو محرک (دوائر چشمک زن) را در مرکز صفحه نشان می داد بکار گرفته شد که تفاوتی در زمان واکنش نشان نداد.
بنابراین کلا مزیت سرعت بعنوان توضیحی بر ای تفاوت های موجود بین گروههای دوزبانه و تک زبانه غیر محتمل شمرده شد.
در هر سه مطالعه میانسالان تک زبانه و دوزبانه که بر اساس تجربیات قبلی و معیار های شناختی متفاوت با هم مقایسه شدند ، در «تکلیف سایمون» متفاوت عمل کردند.
افراد مسلط بر دوزبان اعم از جوانتر ها یا افراد مسن هم در آزمایشات همخوان و هم ناهمخوان از تک زبانه ها سریعتر بوده بلکه حتی حواس پرتی کمتری را در موارد ناهمخوان بدون توجه به سرعت نشان دادند.
مهم اینکه دو زبانه بودن ، حواس پرتی مربوط به سن که بصورت افزایش اثر سایمون مشخص می شود را کاهش می دهد ، دال بر اینکه تجربه طولانی موفقیت در سخن گفتن به دو زبان ، زوال در کفایت پردازش بازداشتی مربوط به افزایش سن را کاهش می دهد.
دست اندرکاران این تحقیق پیشنهاد می کنند که توانائی برای توجه به یک محرک با عدم توجه به اطلاعات نامربوط شاید همان پروسه های کنترل شناختی باشد که زمان استفاده از دوزبان بکار گرفته می شوند.
همه افراد دوزبانه در این تحقیق از زمانی که 10 ساله بودند هرروز ، از دو زبان استفاده می کردند.
محققان نتیجه می گیرند که دوزبانه بودن ، در دامنه وسیعی از امور شناختی پیچیده سودمند است.
گفت و گو
