جبهه پایداری؛ وحدت یا افتراق؟

جبهه پایداری اگرچه اعلام کرده هدف اصلی‌اش از ورود به میدان، پیگیری یک گفتمان فرهنگی است اما زمان و چگونگی اعلام موجودیت این تشکل و همچنین اقداماتی که از زمان تاسیس تا الان انجام داده‌اند باعث شده است تا در فاصله حدود 5 ماه به انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی و در شرایطی که هنوز از تصمیم اصلاح‌طلبان برای حضور سازمان یافته در انتخابات خبری نیست، موضوع «افتراق یا اتحاد جبهه پایداری با سایر اصولگرایان» به یکی از مباحث داغ انتخاباتی تبدیل شود.

در همین راستا جبهه متحد اصولگرایان که ائتلاف اصلی اصولگرایان در انتخابات آتی را تشکیل می‌دهد، مدتی است به دنبال فراهم کردن زمینه‌های لازم برای پیوستن جبهه پایداری به این تشکیلات است که البته هنوز چنین هدفی محقق نشده است.

در حال حاضر در ساز و کار جبهه متحد اصولگرایان که به 8+7 معروف است، دو صندلی از صندلی‌های کمیته 8 نفره به اعضای جبهه پایداری اختصاص داده شده است ولی اعضای جبهه پایداری به این ترکیب اعتراض دارند و رایزنی‌هایی نیز که تاکنون میان اعضای جبهه پایداری و جبهه متحد اصولگرایان انجام شده است نتوانسته این اعتراضات را برطرف کند.

اما اعضای جبهه پایداری چه کسانی هستند و اختلاف آنها با سایر اعضای جبهه متحد اصولگرایان چیست که تا به حال حاضر نشده‌اند به این تشکیلات بپیوندند؟

جبهه پایداری مجموعه‌ای است از چهره‌هایی که سابقا یا از یاران نزدیک محمود احمدی‌نژاد در کابینه بودند یا از حامیان اصلی او در مجلس به شمار می‌رفتند، اما مدتی است که در میزان ارادت آنها به برخی از نزدیکان رئیس‌جمهور، تغییراتی ایجاد شده است.

از شاخص‌ترین چهره‌های این جبهه می‌توان به افرادی چون غلامحسین الهام، صادق محصولی، کامران باقری‌لنکرانی، روح‌الله حسینیان، مرتضی آقاتهرانی و علی‌اصغر زارعی اشاره کرد. چهره‌هایی که همگی از طرفداران گفتمان معروف به گفتمان 3 تیر هستند و وجه مشترک آنها مواضع خاص با ضرباهنگ تند درخصوص حوادث بعد از انتخابات است که البته این خصیصه در 3 چهره آخر یعنی حسینیان، آقاتهرانی و زارعی، بروز و ظهور بیشتری داشته است.

اتفاقات ابتدای امسال و مسائلی که در جریان برکناری وزیر اطلاعات از سوی رئیس‌جمهور رخ داد به عنوان منشا اصلی پیدایش جبهه پایداری عنوان شده است. در ابتدای امسال و در اواخر فروردین ماه، رئیس‌جمهور به دلیل برخی مسائل اقدام به عزل وزیر اطلاعات کرد، اما رهبر معظم انقلاب ضمن مخالفت با این تصمیم از حیدر مصلحی خواستند که به کار خود ادامه دهد و نتیجه این فعل و انفعالات این بود که رئیس‌جمهور برای 11 روز در محل کار خود حاضر نشد.

بعد از این اتفاقات بود که شکل‌گیری جبهه پایداری، رفته‌رفته حالت جدی‌تری به خود گرفت و اعضای اصلی این تشکل با انجام دیدارهایی با شخصیت‌هایی چون آیت‌الله جنتی، آیت‌الله مصباح یزدی، آیت‌الله خوشوقت و آیت‌الله یزدی، زمینه‌سازی برای اعلام رسمی تشکل خود را آغاز کردند.

البته برخی اعضای این جبهه ازجمله صادق محصولی معتقدند اعضای جبهه پایداری از همان چند سال قبل که در دولت، ماجرای مکتب ایرانی و منشور کوروش و مسائلی از این قبیل پیش آمد جلوی جریانی که انحرافی می‌خوانندش ایستادند و علت این که الان در زمره مغضوبین هستند همین است.

اواخر تیرماه و درست زمانی که جبهه پایداری آماده اعلام رسمی موجودیت خود بود آیت‌الله مهدوی کنی که بانی اصلی شکل‌گیری ساز و کار 8+7 است در همایشی نسبت به هرگونه موازی‌کاری با این ساز و کار هشدار داد و خطاب به افرادی که از آنها به عنوان دوستان انقلابی‌ یاد می‌کرد گفت: من آنها را نهی می‌کنم زیرا کار ما مورد تایید اصولگرایان و رهبر معظم انقلاب است و جدا کردن صف همان چیزی است که دشمن می‌خواهد.

دبیرکل جامعه روحانیت مبارز با اشاره به اخباری که از دیدارهای اعضای جبهه پایداری با برخی از چهره‌های سیاسی ـ مذهبی منتشر شده بود، گفت: به آن عزیزان پیغام می‌دهم که این کارها را نکنید خوب نیست، این کارها برخلاف مصلحت انقلاب است، زیرا با دعوای ما دشمنان برنده میدان خواهند شد.

کمتر از یک هفته بعد از این اظهارات آیت‌الله مهدوی‌کنی، جبهه پایداری در همایشی که با حضور اعضای اصلی این جبهه و آیت‌الله مصباح یزدی برگزار شد طی بیانیه‌ای، رسما موجودیت خود را اعلام کرد.

پس از اعلام رسمی موجودیت جبهه پایداری، رفته‌رفته اختلافاتی که میان اعضای این تشکل با ساز و کار 8+7 وجود داشت رسانه‌ای شد و این جبهه که در ائتلاف 8+7 دو نماینده داشت از شرکت در جلسات این ساز و کار خودداری کرد.

براساس آنچه تاکنون اعلام شده است می‌توان اعتراضاتی را که اعضای جبهه پایداری به ترکیب ساز و کار 8+7 دارند به دو بخش اصلی تقسیم کرد.

اولین بخش از این اعتراض‌ها یا درخواست‌ها به تعداد نمایندگان این جبهه در ساز و کار 8+7 باز می‌گردد. در ترکیب اولیه ساز و کار 8+7 که هنوز هم پابرجاست نام علی‌اصغر زارعی و کامران باقری لنکرانی به عنوان نمایندگان جبهه پایداری در کمیته 8 نفره گنجانده شده است، اما اعضای جبهه پایداری که مواضع انقلابی‌شان را درخصوص حوادث بعد از انتخابات به‌عنوان وجه تمایز خود از بسیاری دیگر از اصولگرایان برمی‌شمردند خود را نمایندگان تفکری می‌دانند که به راهپیمایی بزرگ 9 دی انجامید. بر همین اساس این افراد معتقدند سهم آنها در ساز و کار 8+7 بیش از دو صندلی است که در کمیته 8 نفره قرار دارد.

حجت‌الاسلام سیدرضا تقوی، رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه و نماینده جامعه روحانیت مبارز در کمیته 7 نفره اعلام کرده است که اعضای جبهه پایداری خواستار افزایش یک سهمیه در کمیته 8 نفره و همچنین در اختیار گرفتن یکی از صندلی‌های کمیته 7نفره هستند و نمایندگان پیشنهادی آنها نیز عبارت است از روح‌الله حسینیان برای کمیته 7 نفره و صادق محصولی برای کمیته 8 نفره.

ظاهرا با وجود مخالفت‌هایی که سایر اعضای جبهه متحد اصولگرایان با منطق اعضای جبهه پایداری در این زمینه دارند با این درخواست جبهه پایداری موافقت کرده‌اند.

اعضای جبهه متحد اصولگرایان معتقدند، راهپیمایی بزرگ 9 دی، یک اعلام برائت عمومی نسبت به حوادث بعد از انتخابات ریاست جمهوری و لبیکی به رهبر معظم انقلاب بود و این ظلم بزرگی به این رویداد تاریخی است که گروهی بخواهند آن را به نام خود ثبت کنند.

با وجود این مسائل پس از مشورت‌هایی که در کمیته 7 نفره صورت می‌گیرد تصمیم بر این می‌شود که با پیشنهاد جبهه پایداری مبنی بر افزایش تعداد افراد کمیته 7 نفره به 8 نفر و افزایش اعضای کمیته 8 نفره به 9 نفر موافقت شود. به گفته تقوی، آیت‌الله مهدوی‌کنی در ابتدا با این موضوع مخالفت می‌کند، اما در نهایت می‌پذیرد و پیشنهاد می‌دهد مرتضی آقاتهرانی به نمایندگی از جبهه پایداری به عضویت کمیته 7 نفره درآید.

اما علی‌اصغر زارعی با اظهار مخالفت با این موضوع به خبرگزاری فارس گفته است اگر قرار است ما نماینده داشته باشیم باید خودمان آن را انتخاب کنیم. وی با بیان این‌که آقاتهرانی اعلام کرده وقت و تمایلی برای عضویت در کمیته 7 نفره ندارد، گفته است: حالا چه اصراری است که فقط آقاتهرانی به این کمیته اضافه شود؟

درخواست‌های اعضای جبهه پایداری به همین قضیه محدود نمی‌شود و آنها علاوه بر تاکید بر افزایش نمایندگانشان در ساز و کار 8+7، خواستار حذف برخی از اعضای فعلی این ترکیب ازجمله نمایندگان لاریجانی و قالیباف هستند.

روح‌الله حسینیان در این زمینه با اعتقاد به این که لاریجانی و قالیباف در جریان فتنه موضع روشنی اتخاذ نکردند، می‌گوید به دلیل این که این دو نفر مواضع شفافی نگرفتند نباید در مرکزیت اصولگرایی نماینده‌ای داشته باشند.

وی معتقد است اگر این دو نفر به لحاظ شخصیت حقیقی خود در ساز و کار 8+7 نماینده دارند، مشابه چنین افرادی زیاد است و این مقدور نیست که برای همه آنها نماینده اختصاص یابد و اگر هم به خاطر شخصیت حقوقی‌شان به آنها نماینده اختصاص داده شده است، باز هم شخصیت‌های حقوقی نظیر آنها ازجمله روسای سایر قوا یا شهرداران سایر کلانشهرها وجود دارند.

البته اعضای جبهه متحد اصولگرایان به برخی از این شبهات پاسخ داده‌اند.

به عنوان مثال تقوی در رابطه با فلسفه وجود نماینده علی لاریجانی در جبهه متحد اصولگرایی می‌گوید: مجلس فعلی اصولگراست و با توجه به بعد مردمی و جامعیتی که در کل کشور دارد باید سهمی در این جبهه به خود اختصاص می‌داد. پس با توجه به این ‌که آقای لاریجانی در مجلسی که متشکل از نمایندگان مردم است 212 رای آورده بود تصمیم بر این شد که از خود ایشان بخواهیم نماینده‌ای را معرفی کند.

وی درباره وجود نماینده قالیباف در جبهه متحد اصولگرایی گفت: اولا ایشان در کشور تشکیلات دارد و از طرف دیگر برای ما تهران به اندازه کل کشور اهمیت دارد، چون تهران فرهنگ‌ساز است و مسائل تهران بر کل کشور تاثیر دارد. پس هر کسی که جای آقای قالیباف بود او را می‌‌آوردیم و ما به دنبال نیروهای لایق برای تحقق وحدت هستیم.

در واکنش به این ادعای اعضای جبهه پایداری مبنی بر این که افرادی چون لاریجانی، قالیباف و باهنر در حوادث بعد از انتخابات، عملکرد قابل قبولی نداشته‌اند پاسخ‌هایی داده شده است.

به عنوان مثال محمدرضا باهنر تفاوت موضعگیری خود با اعضای جبهه پایداری درخصوص حوادث بعد از انتخابات را در بحث زمان‌شناسی می‌داند. او در گفت‌وگو با «جام‌جم» بر این نکته پافشاری می‌کند که حوادث بعد از انتخابات باید دوره‌ای را سپری می‌کرد تا مردم بتوانند به اصل ماجرا پی ببرند و این حوادث در نهایت به راهپیمایی بزرگ 9 دی ختم شود.

آیت‌الله مهدوی کنی هم ضمن پذیرفتن این اصل که افرادی که در حوادث بعد از انتخابات مردود شده‌اند نباید در ساز و کار 8+7 حضور داشته باشند معتقد است ابتدا باید تعریف درستی از مردودان حوادث بعد از انتخابات ارائه شود.

با همه این اوصاف اعضای جبهه متحد اصولگرایان با اعتقاد به این‌که تفرقه، آفت است و با درک تمایل بخش‌هایی از نیروهای جوان اصولگرا به این جبهه و برخورداری جبهه از امکانات و تشکیلات در سراسر کشور از اعضای جبهه پایداری خواسته‌اند تا در جلسات حضور یابند و به آنها چراغ سبز نشان‌ داده‌اند که در صورت حضور در جلسات، امکان مذاکره بر سایر خواسته‌های این گروه نیز وجود دارد.

اما زارعی در این زمینه می‌گوید: ما چگونه اطمینان کنیم که با حضور در 8+7 آنها به مطالبات ما توجه خواهند کرد.

او با بیان این که جبهه پایداری در صورت اعمال اصلاحات در کمیته وحدت اصولگرایان به این کمیته اضافه خواهد شد، می‌گوید: جبهه پایداری معتقد است باید نگرانی‌های موجود برطرف شود تا در جلسات شرکت کند و اگر قرار باشد نگرانی‌ها برطرف نشود حضور ما نیز معنایی نخواهد داشت.

همزمان با این مباحث، شائبه‌هایی نیز از سوی برخی اصولگرایان درخصوص ماهیت جبهه تازه‌تاسیس پایداری مطرح شده است. مثلا حمیدرضا کاتوزیان، عضو فراکسیون اصولگرایان مجلس در اظهارنظری اعلام کرده بود جبهه پایداری جریان مشایی است و وی در لایه‌های میانی با این جریان مرتبط است.

اما اعضای جبهه پایداری این موضوع را با قاطعیت رد کرده‌اند. زارعی، اساس تشکیل جبهه پایداری را در خطوط قرمز این جبهه با جریان انحرافی دانسته و تاکید کرده است: جبهه پایداری از طرفی با جریان انحرافی و از طرف دیگر با جریان فتنه، خط قرمز دارد، اگر شعار جریان انحرافی، مکتب ایرانی است، شعار جبهه پایداری مکتب امام(ره)‌ است.

اعضای جبهه پایداری همچنین کنار گذاشته شدن وزرای سابقی چون محصولی و باقری لنکرانی را به عنوان مصداق هزینه‌هایی که این جبهه در مخالفت با جریان انحرافی پرداخت کرده است، می‌دانند.

برخی از تحلیلگران سیاسی هم که خوشبین‌ترند معتقدند حداقل کارکرد جبهه پایداری برای جریان موسوم به انحرافی این است که در شرایط فعلی که از محبوبیت رئیس‌جمهور در میان اصولگرایان قدری کاسته شده و حساسیت‌ها روی جریان انحرافی بالاست، این جریان می‌تواند برخی گزینه‌های مورد نظر خود را که از سوی جبهه پایداری نیز قابل پذیرش‌ هستند از این کانال به مجلس نهم وارد کند تا بعدا بتواند با تغییر شرایط، بهره‌برداری‌های مدنظر خود را از چنین چهره‌هایی انجام دهد.

در همین زمینه حجت‌الاسلام تقوی در مورد این‌که آیا جبهه پایداری با جریان انحرافی ارتباط دارد یا نه، گفته است: خودشان گفته‌اند نه و ما اصراری نداریم که بگوییم در ارتباط هستند، اما تفاسیری وجود دارد و در برخی از استان‌ها گفته می‌شود نمایندگانشان یکی شده است.

حال سوال اساسی اینجاست که چرا با وجود همه این مسائل، جبهه متحد اصولگرایان اینقدر به دنبال فراهم کردن شرایطی است که جبهه پایداری هم به آنها بپیوندند. این در حالی است که برخی دیگر از گروه‌های اصولگرا نیز هستند که برای پیوستن به جبهه متحد اصولگرایان ابراز تمایل کرده‌اند، اما اعضای این جبهه و شخص آیت‌الله مهدوی کنی با اختصاص نماینده به آنها مخالفت کرده‌اند و تنها به آنها گفته‌اند که از نظراتشان در جبهه متحد استفاده می‌شود.

این سوال اینقدر جدی است که حتی خود اعضای جبهه پایداری نیز آن را به زبان می‌آورند. به عنوان مثال زارعی درخصوص برخی اظهارنظرها که جبهه پایداری را کم‌وزن می‌دانند، می‌گوید: اگر جبهه پایداری مهم نیست، چرا رهایش نمی‌کنید و هر روز برای حضور یا عدم حضور اعضای این جبهه، پیغام می‌فرستید؟

پاسخ این سوال را می‌توان در تجربه‌ای یافت که اصولگرایان از انتخابات‌های سال‌های گذشته به دست‌ آورده‌اند. در انتخابات دومین دوره شوراهای اسلامی شهر و روستا بود که اصلاح‌طلبان که آن زمان قدرت را در دست داشتند نتوانستند به یک فهرست واحد برسند و اصولگرایان که در قالب فهرست آبادگران جوان در این انتخابات حضور یافته‌ بودند توانستند اکثر کرسی‌ها را به خود اختصاص دهند و نوار پیروزی اصولگرایان از همان جا آغاز شد.

در حال حاضر نیز اگرچه قیاس اصلاح‌طلبان با اصولگرایان آن روز، چندان قیاس درستی نیست، اما با این حال اصولگرایان با تعریف رقیبانی در این جریان و همچنین بیم آن که کاندیداهای جریان خاص که در بین اصولگرایان انحرافی نامیده می‌شود، بخواهند از تفرقه اصولگرایان بهره‌ ببرند به دنبال رسیدن به وحدت حداکثری در انتخابات آتی مجلس باشند.

در همین راستا غلامعلی حداد عادل، عضو کمیته 7 نفره جبهه متحد هشدار داده است که اگر گروه‌های اصلی جناح اصولگرا نتوانند در مورد ارائه یک فهرست واحد انتخاباتی به توافق برسند، ممکن است در انتخابات آینده مجلس از اصلاح‌طلبان شکست بخورند.

البته در روزهای گذشته برخی از اعضای جبهه متحد اصولگرایان به نقل از اعضای جبهه پایداری اعلام کرده بودند که جبهه پایداری حتی اگر به جبهه متحد اصولگرایان هم نپیوندد در انتخابات فهرست جداگانه نخواهد داد و به دنبال کارهای فرهنگی خواهد بود.

اما تشکیل ستادهای استانی جبهه پایداری در روزهای اخیر و همچنین اظهارات مرتضی آقاتهرانی و علی‌اصغر زارعی نشان می‌دهد که برداشت برخی اعضای جبهه متحد اصولگرایی مبنی بر این‌که جبهه پایداری در انتخابات، فهرست جداگانه نمی‌دهد شاید چندان دقیق نباشد.

زارعی درخصوص برخی اظهارنظرها مبنی بر تعهد جبهه پایداری به عدم ارائه فهرست جداگانه گفته است: ما به کسی تعهدی نداده‌ایم و هرچه تکلیف مشخص کند به همان عمل می‌کنیم.

آقاتهرانی هم در این زمینه می‌گوید: هیچ کس در جبهه پایداری از دادن یا ندادن فهرست جداگانه حرفی نزده است. او البته تاکید کرده است که تلاششان بر این است که جبهه پایداری در زمینه فرهنگی حضور بیشتری داشته باشد.

اما اعضای جبهه متحد اصولگرایان بر این اعتقادند که چه جبهه پایداری بخواهد فهرست جداگانه بدهد و چه از حضور در انتخابات صرف‌نظر کند، هیچ‌یک به صلاح جریان اصولگرایی نیست.

محمدرضا باهنر، چنین اتفاقی را به «خراطی شدن جریان اصولگرایی» تشبیه می‌کند و معتقد است نیامدن جبهه پایداری زیر چتر 8+7، نتیجه‌اش آبی است که به آسیاب رقیب ریخته می‌شود. اصولگرایان عضو جبهه متحد معتقدند، تمامی گروه‌ها و تشکل‌های وابسته به جریان اصولگرا باید برای رسیدن به وحدت حداکثری در انتخابات، از خواسته‌های خود کوتاه بیایند و با ساز و کار 8+7 که با محوریت جامعتین تشکیل شده است همکاری کنند تا بتوانند به نتیجه دلخواه در انتخابات مجلس برسند.

با همین اعتقاد، رایزنی‌های جبهه متحد با جبهه پایداری همچنان ادامه دارد و اعضای جبهه متحد در تلاشند در فرصت باقیمانده، جبهه پایداری را با خود همراه کنند. تلاشی که با توجه به فرصت کوتاه باقیمانده تا انتخابات، برخی اصولگرایان را نگران کرده است که شاید به نتیجه نرسد. به هر حال روند امور در پاییز و زمستان امسال نشان خواهد داد که جبهه پایداری در مدار وحدت با سایر اصولگرایان قرار خواهد گرفت یا خارج از آن به فعالیت خود ادامه خواهد داد.