نواخترهای فیزیک در آسمان نوبل

این انتخاب باعث شد تا به اعتقاد بسیاری از دست‌اندرکاران برگزاری این مراسم، نوبل 2011 نسبت به سال‌های گذشته به نوعی استثنائی و بی‌سابقه باشد؛ چراکه این دانشمند کانادایی که 3 اکتبر به عنوان یکی از برندگان نوبل پزشکی معرفی شد، چند روز پیش از این‌که نام خود را به عنوان برنده نوبل بشنود از دنیا رفته بود. در نهایت بنیاد نوبل در واکنش به چنین پیشامدی سنت‌شکنی کرد و برخلاف سیاست خود اعلام کرد این جایزه را برای دانشمند فقید حفظ خواهد کرد. با وجودی که حواشی مرتبط با این موضوع تا امروز هم ادامه دارد، اما این موضوع نتوانست تمام توجهات دانشمندان و دوستداران حوزه علم و دانش را که منتظر شنیدن اسامی دیگر برندگان نوبل امسال بودند، به خود معطوف کند. در دومین مراسم نوبل امسال، ظهر دیروز برایان پی. اشمیت 44 ساله از دانشگاه ملی استرالیا به همراه ادام جی. ریس 42 ساله از دانشگاه جان هاپکینز و سول پرلموتر 52 ساله از لابراتوار ملی لارنس برکلی به خاطر کشف انبساط شتاب‌گیرنده جهان هستی از طریق رصد ابرنواخترهای دوردست به عنوان برندگان نوبل فیزیک سال 2011 انتخاب شدند. به‌طور کلی باید گفت تحقیقات این سه نفر به این نتیجه رسیده است که نظام کیهانی با سرعتی فزاینده انبساط می‌یابد که چنین دریافتی به گفته کمیته نوبل برای پژوهشگران،کشفی غیرمنتظره بوده است.

این افراد در واقع موفق شده‌اند با بررسی ابرنواخترهای نوع اول که بر اثر انفجار کوتوله‌های سفید به وجود می‌آیند، سرعت انبساط عالم را اندازه‌گیری کنند و نشان دهند برخلاف تصور رایج مبنی بر این که این سرعت تحت‌تاثیر گرانش می‌بایست روز به روز کاهش یابد، از حدود 5 میلیارد سال پیش‌ رو به افزایش گذاشته است. عامل این انبساط انرژی تاریک یعنی موجود مرموزی است که هرچند تاکنون ماهیت آن مشخص نشده، اما در حدود 70 درصد انرژی موجود در عالم را تشکیل می‌دهد و با خنثی کردن نیروی گرانش باعث انبساط عالم می‌شود.

برندگان نوبل امسال در حالی به ترتیب در رشته‌های فیزیولوژی و پزشکی، فیزیک، شیمی، ادبیات و صلح اعلام می‌شوند که در طول 110 سال گذشته بیش از 500 دانشمند و چهره برجسته از 69 کشور جهان به این افتخار بزرگ دنیای علم دست یافته‌اند.

بهاره صفوی / گروه دانش