دست بی‌مهری روی تالاب هامون

هفتمین تالاب بین‌المللی جهان «هامون» با 400 هزار هکتار وسعت اسیر خشکسالی و بی‌مهری، در انتظار حقابه‌ای است که کشور همسایه مدت‌هاست با ساخت سد روی رودخانه هیرمند، حق همسایگی را زیر پا گذاشته و مانع ورود آب به این زیست ‌بوم حیاتبخش شده‌ است.

در حال حاضر هامون به کانون گرد ‌و غبار تبدیل شده است. فعال شدن کانون بحران گرد و غبار در مناطق سیستان و بخشی از افغانستان ناشی از بحرانی شدن مناطق تالابی و برخاست ذرات خاک از کف تالابی است که از خشکی و بی آبی ترک خورده است.

به گفته سرپرست اداره کل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان تالاب سه‌گانه هامون بالای 98 درصد کیفیت خود را از دست داده و بجز یک سوم از بخش پوزک تالاب هامون که در مرز افغانستان است دیگر از تالاب چیزی باقی نمانده است.

خسرو افسری اظهار کرد: تنها راه نجات تالاب هامون و مردم شرق ایران بخصوص مناطق زابل و شمال استان سیستان و بلوچستان گرفتن حقابه از هیرمند در افغانستان است و این اتفاق میسر نیست مگر این‌که افغان‌ها عضو «کنوانسیون رامسر» باشند تا از طریق اعمال فشارهای بین‌المللی حقابه تالاب را رهاسازی کنند.

وی مهم‌ترین فواید تالاب هامون را تامین آب منطقه، حفظ و نگهداری رسوبات، جلوگیری از نفوذ آب شور، تامین علوفه دام، پناهگاه حیات وحش، تعدیل آب و هوا، زیستگاه پرندگان مهاجر آبزی و مواردی از این دست عنوان کرد.

افسری با اشاره به این‌که تالاب هامون زمانی منبع درآمد 15 هزار صیاد با بیش از 12 هزار تن صید در سال بود، افزود: با خشکیدن بستر وسیع این تالاب و نیزارهای انبوه آن که منبع تغذیه دام منطقه بوده، هم اینک به کفه‌ای خشک و ترک خورده تبدیل شده است.

نبی ‌یاری مدیرکل اداره منابع طبیعی سیستان و بلوچستان در خصوص نقش هامون در تأمین معیشت مردم نیز گفت: وقتی هامون شرایط عادی داشته باشد شمار قابل توجهی از مردم منطقه از طریق صید آبزیان امرار معاش می‌کنند به طوری که محصولات شیلاتی در سال‌های پر‌آبی هامون به 12 هزار تن در سال می‌رسد.

علاوه بر این هزاران هکتار نیزار اطراف هامون منبع عظیمی برای تولید علوفه دام محسوب می‌شود.