در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
به من بگو چرا؟
چرا پارچههای پشمی سفید نمیشوند؟
آیا تا به حال برایتان پیش آمده است که برای رنگبری پارچههای پشمی مقداری از محلول سفیدکنندهای را که معمولا برای انجام کارهای خانه مانند ضدعفونی و از بین بردن لکههای روی پارچه یا سطوح استفاده میکنید، روی سطح این پارچه بریزید؟ اگر پیش از این، چنین کاری را تجربه کردهاید، حتما متوجه شدهاید که ریختن محلول سفیدکننده روی سطح پارچههای پشمی نهتنها آن را سفید نخواهد کرد، بلکه موجب زردشدن پارچه خواهد شد.
به همین علت است که میتوانید برای لکهبری و رنگبری پارچههای نخی یا کتان از محلول شیمیایی سفیدکننده استفاده کنید، اما این محلول نمیتواند انتخاب مناسبی برای رنگبری پارچههای پشمی باشد. برخلاف آنچه به نظر میآید تفاوت عملکرد محلول سفیدکننده روی پارچههای نخی و پشمی به علت انجام واکنشهای شیمیایی بسیار ساده است. محلول سفیدکننده خانگی یک ماده شیمیایی قلیایی با PH نسبتا بالای حدود 10 است. خاصیت رنگبری و سفیدکنندگی این محلول ناشی از آزاد شدن مولکولهای اکسیژن در سطح پارچه است که با مواد شیمیایی موجود در مواد رنگی موجود در بافت پارچه ترکیب شده و در نتیجه موجب بیرنگ شدن بافت پارچه خواهد شد. هرچه PH این محلول سفیدکننده بیشتر یا به عبارتی این محلول قلیاییتر باشد، مقدار اکسیژنی که در سطح پارچه آزاد میکند، بیشتر بوده و در نتیجه قدرت سفیدکنندگی این محلول بیشتر خواهد بود. پارچههای نخی نیز مانند سفیدکنندهها یا محلولهای شیمیایی که از آنها برای رنگبری استفاده میشود. قلیایی هستند و از نظر میزان اسیدیته یا PH تقریبا با هم برابرند و به همین علت معمولا پارچههای نخی با استفاده از مواد سفیدکننده به آسانی بیرنگ میشوند، اما پارچههای پشمی خاصیت اسیدی دارند. بنابراین وقتی شما مقداری از محلول سفیدکننده خانگی را روی سطح پارچههای پشمی که اسیدی هستند، میریزید؛ یک واکنش شیمیایی در سطح پارچه اتفاق میافتد که از آن به عنوان واکنش خنثیسازی نام برده میشود و در نتیجه مایع سفیدکننده الیاف پشمی را در خود حل میکندو بافت پارچه را از بین میبرد. به همین دلیل است که شما هرگز نمیتوانید الیاف پشمی را که از بدن گوسفند جدا کردهاید با استفاده از محلول سفیدکننده، رنگبری کنید و آن را به رنگ سفید درآورید. برای این که بدون از بین رفتن لباسهای پشمی خود بفهمید محلول سفیدکننده چه بر سر الیاف پشمی میآورد، میتوانید یک آزمایش ساده انجام دهید. برای انجام این آزمایش ساده به یک دسته موی طبیعی نیاز دارید. موی انسان نیز مانند الیاف پشمی یک ماده اسیدی است و به همین علت با افزودن مقداری محلول سفیدکننده به آن واکنشی مشابه واکنش بین محلول سفیدکننده و الیاف پشمی انجام خواهد شد. پس از مدت زمان کوتاهی روی موها کف ایجاد میشود و میتوانید به آسانی حبابهای کوچکی را که از آن خارج میشود، ببینید که بتدریج موجب حل شدن تارهای مو خواهد شد.
سهیل امیری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
