ویلاهای رنگین، نفس سامان را می گیرد

تمامی مسیر حاشیه زاینده‌رود از سامان تا فراقوش دارای مناظر زیبا و چشم‌نواز است که از ترکیب رودخانه و جنگل‌های حاشیه آن و باغ‌های سرسبز دو طرف جاده با هوای پاک به وجود آمده است. به همین دلیل این مسیر همواره مورد توجه گردشگران بوده، اما متاسفانه ساخت و ساز‌های بی‌رویه ویلاهای رنگین موجب از بین رفتن زیبایی طبیعی این منطقه شده است.

روزگاری روی پل تاریخی زمانخان هر بیننده‌ای از صدای آب، طبیعت سبز و کوهستان روبه‌روی پل لذت می‌برد و به دور از هیاهوی شهر نفسی تازه می‌کرد.اکنون با ایستادن روی این پل تاریخی، ویلای‌هایی با شکل‌های هندسی و معماری مختلف منظره‌های طبیعی زیبای این منطقه را تحت تاثیر خود قرار داده است.

یک فعال محیط زیست و منابع طبیعی دراین‌باره می‌گوید: ساخت و ساز ویلا در کنار رودخانه زاینده‌رود مشابه ساخت و ساز کنار سواحل دریای خزر است که در حال حاضر دارای مالک خصوصی است و مردم از این سواحل بی‌بهره هستند.

هومان خاکپور ، به سیستم استاندارد فاضلاب در ویلا‌های کنار سواحل اشاره می‌کند و می‌گوید: ساخت ویلا‌ کنار محیط‌های آبی در حال حاضر بسیار کم‌هزینه است. ویلاسازی هنگامی پرهزینه می‌شود که نظارت کامل بهداشتی صورت بگیرد و نصب سیستم‌های استاندارد فاضلاب در آنها صورت گیرد، اما در شرایط فعلی چنین نیست و ما شاهد ساخت و سازهای بی‌رویه ویلاها هستیم.

وی بیان می‌کند: متاسفانه ما شاهد این ساخت و سازها به صورت گسترده در کنار زاینده‌رود هستیم.

بخشدار شهر سامان نیز با بیان این که ساخت و سازها به صورت گسترده در این بخش به دو صورت قانونی و غیرقانونی انجام شده است به ساخت و سازهای قانونی اشاره می‌کند و به «جام‌جم» می‌گوید: صدور مجوز برای ساخت و سازهای خارج از محدوده به عهده جهاد کشاورزی است آن هم به این صورت که در ازای هر 5000 متر باغ یا زمین کشاورزی، مجوز 30 متر اتاقک نگهبانی صادر می‌شود. لذا هر گونه ساخت و ساز خارج از این ضابطه غیرقانونی است. جهاد کشاورزی خود پیگیر این گونه ساختمان‌های بدون مجوز است و در صورت مشاهده برای آنها تشکیل پرونده داده و آنها را به مراجع مسوول ارجاع می‌دهد.

اصغر مظفری در همین حال وجود نابسامانی در این محدوده را تایید می‌کند و می‌گوید: بخش اعظم این ساخت و سازها مربوط به سال‌های گذشته و روندی چند ساله است که در پی غفلت مسوولان، صورت گرفته است، اما خوشبختانه در یکی دو سال اخیر برای آنها پرونده تشکیل و به کمیسیون ارجاع شده که در این میان برای برخی از این پرونده‌ها حکم قلع و قمع صادر شده، اما هنوز اجرایی نشده است و برخی نیز پس از صدور حکم تخریب شده‌اند. البته برای برخی از این ساختمان‌ها هم به دلایل نامعلومی مجوز قانونی صادر شده است.

وی با بیان این که در ماه 3 تا 4 تخریب با مسوولیت جهاد کشاورزی در منطقه داریم، تصریح می‌کند: در حال حاضر هیچ ساخت و سازی در این منطقه وجود ندارد و در صورت مشاهده هر گونه ساختمانی فورا برای آن پرونده تشکیل داده و آن را به کمیسیون ارجاع می‌دهیم تا حکم تخریب آن صادر شود.

دهکده توریستی زاگرس نیز که قرار بود در منطقه سامان روزی به عنوان یک مجموعه تفریحی گردشگری برای عموم مردم به بهره‌برداری برسد، امروز به مردم پشت کرده و تنها محل آسایش و راحتی تعدادی انگشت‌شمار ویلانشین شده است.

به گفته شهردار سامان هدف از ساخت دهکده سیاحتی ایجاد منطقه گردشگری عمومی بود. این طرح به دلیل این که از اهداف خود خارج شده اکنون بدبینی‌های مردمی و مشکلات زیادی را در این منطقه ایجاد کرده است.

محسن حیدری می‌افزاید: دهکده سیاحتی زاگرس مکمل محدوده توریستی پل زمانخان که یک پروژه مهم و ملی است با نیت و اهداف خاص آغاز شده بود، اما این طرح بتدریج از اهداف اصلی خود دور شد.

وی اذعان می‌کند: دهکده توریستی زاگرس طبیعت زیبای آن منطقه را به هم زده و ساختمان‌ها براساس موقعیت طبیعی ساخته نشده‌اند لذا باید هرچه سریع‌تر ساخت و ساز ویلا توسط این شرکت متوقف شود.

بخشدار سامان نیز متولی اول و آخر شهرک توریستی زاگرس را میراث فرهنگی می‌داند و می‌گوید: این طرح طبق آنچه ارائه شده بود، اجرا نشد و مجری این طرح تخلفات آشکاری در این زمینه داشته است و هم‌اکنون همه نهادهای درگیر این پروژه، خواستار بازپس‌گیری آن از مجری مربوط هستند.

وی با ابراز نگرانی از اجرای طرح‌های اینچنینی در آینده می‌افزاید: هم‌اکنون منطقه نمونه مابین دشتی و چکاکا در این منطقه نیز از سوی میراث فرهنگی به بخش خصوصی واگذار شده است که بیم آن می‌رود سرگذشت منطقه زاگرس در این پروژه‌ها نیز تکرار شود.

از سوی دیگر، معاون گردشگری میراث فرهنگی چهارمحال و بختیاری نیز با تایید انحرافات صورت گرفته در اجرای طرح گردشگری زاگرس، می‌گوید: یک سری ویلا به طور غیرقانونی از طرف شرکت سرمایه‌گذار در این منطقه ساخته و فروخته یا اجاره داده شده است در حالی که اصل طرح، بخش عام‌المنفعه آن و احداث یک مجموعه تفریحی توریستی است که انجام نشده یا پیشرفت مطلوبی نداشته است.

پیمان فاضلی مدت زمان پیش‌بینی شده برای اجرای طرح را 7 سال عنوان می‌کند و می‌افزاید: اجرای این پروژه 10 سال پیش کلید خورد، اما با گذشت 3 سال از زمان پیش‌بینی شده برای پایان آن، پیشرفتی کمتر از 50 درصد داشته است.

فاضلی درخصوص چگونگی و مسوولیت نظارت بر اجرای طرح تصریح می‌کند: معمولا در اجرای این گونه طرح‌ها میراث فرهنگی عرصه‌ای را تحویل گرفته و به سرمایه‌گذار ارائه می‌کند، اما پس از آن 2 نوع نظارت بر اجرای طرح صورت می‌گیرد؛ اول نظارت روی زمین واگذار شده و حد و حدود و تعهدات آن است که به امور اراضی و جهاد کشاورزی برمی‌گردد و دوم، نظارت روی بخش زیرساخت‌ها، تسهیلات و ساخت و سازها و به عبارتی اجرای صحیح طرح است. در بخشی که به ما مربوط می‌شود تذکرات فراوانی طی این مدت به مجری طرح درخصوص انحرافات صورت گرفته از سوی این اداره داده شد و گزارش کامل تخلفات صورت گرفته هم به نهادهای نظارتی استان ارسال شد که البته این گزارش‌ها به صورت محرمانه بود.

وی با بیان این که در قضیه دهکده توریستی زاگرس از ابتدا تا انتها به نوعی تمام نهادها و ارگان‌های استان همچون جهاد کشاورزی، میراث فرهنگی، استانداری، فرمانداری و بخشداری دخیل بودند و شکست طرح به نوعی به همه این ارگان‌ها برمی‌گردد، یادآور می‌شود: با این وجود ما دنبال مقصر نیستیم و آنچه در حال حاضر برای ما مهم است، جمع کردن مساله و به پایان رساندن و اصلاح طرح است.

فاضلی می افزاید: طرح زاگرس در واقع اولین طرح گردشگری در استان بوده که به مرحله اجرا در آمده لذا تا حدودی به نتیجه کامل نرسیدن طرح قابل پیش‌بینی بود و این موضوعی طبیعی است چه این که در سال‌های گذشته آنچه برای مسوولان مهم بود، جذب سرمایه‌گذار به هر طریق ممکن برای سرمایه‌گذاری در استان بود و سختگیری‌های امروز وجود نداشت در حالی که امروز یک سرمایه‌گذار برای تحویل یک پروژه باید از فیلترهای متعددی عبور کند و از تمامی دستگاه‌ها و ادارات استانی استعلام صلاحیت بگیرد. از این رو ما برای پروژه‌های بعدی مخصوصا پروژه دشتی چمکاکا که سرمایه‌گذار آن مشخص شده و هفته آینده طرح را تحویل گرفته و شروع به کار می‌کند، خوشبین هستیم.

سامان یکی از مناطق توریستی چهارمحال و بختیاری و کشور محسوب می‌شود، اما با وجود نعمت‌های طبیعی که در این شهر وجود دارد و گردشگران بسیاری که به خود جذب کرده است، فقر امکانات در این شهر گردشگر پذیر همچنان یکی از معضلات آن به شمار می‌رود.

بخشدار سامان با بیان این که در سامان هم گردشگر فراوان است و هم بی‌توجهی مسوولان استانی و کشوری و کمبود بودجه، می‌گوید: این منطقه ویژه گردشگری از یک سو اعتبارات دولتی بسیار اندکی دارد و از سوی دیگر چون زیرساخت‌های اولیه آن فراهم نشده است، جذب سرمایه‌دار هم در آن به سختی صورت می‌گیرد و هر سرمایه‌گذاری هم که آماده سرمایه‌گذاری می‌شود با دیدن شرایط منطقه فورا نظرش برمی‌گردد.

اصغر مظفری با بیان این که 2 سال است که درصددیم یک سرویس بهداشتی در محدوده پل زمانخان احداث کنیم، اما هزینه انجام این کار را نداریم، خاطرنشان می‌کند: علت این کمبود اعتبار، اولا خود میراث فرهنگی و عملکرد ضعیف آن است که قادر به جذب بودجه نیست و ثانیا نهادهای کشوری که توجهی به این بخش ندارند.

فاطمه مرادزاده ‌/‌ گروه ایران