ماراتن سنگین شبکه‌های تلویزیونی

 این رقابت درون‌گروهی در سال‌های اخیر به اندازه‌ای جدی شده که برخی شبکه‌ها 2 سریال را آماده پخش می‌کنند تا هر کدام بهتر و باکیفیت‌تر بود روی آنتن برود و دیگری در روزهای عادی سال پخش شود. با توجه به ساختار اداری تلویزیون ـ ایران که همه شبکه‌ها بخش‌هایی از یک مجموعه بزرگ و منسجم با اهداف و سیاست‌های یکسان محسوب می‌شوند ـ سریال‌سازی ماه رمضان فرصت مناسبی است تا رقابتی شکل بگیرد و این رقابت به تلاش شبکه‌ها برای ارتقای کیفی محصولات‌شان بینجامد.

تدارک شبکه‌های تلویزیونی برای ماه رمضان امسال هم پربار است و تلاش برای ارائه بهترین محصول از ماه‌ها پیش آغاز شده است. حضور کارگردان‌های کاربلد و باتجربه کنار عوامل حرفه‌ای و بازیگران سرشناس نشان می‌دهد هیچ شبکه‌ای سریال ماه رمضانش را دست‌کم نگرفته و همه می‌خواهند دست پر باشند. بهرام بهرامیان ـ که پیش از این سریال «ساعت شنی» را کارگردانی کرده و فیلم سینمایی «آل» را در کارنامه دارد ـ امسال سریال «سقوط یک فرشته» را کارگردانی می‌کند که درامی ماورائی با داستانی جذاب و پرکشش است. بهرامیان پیش از این نشان داده علاقه زیادی به قصه‌های ماورائی دارد و قصه‌گویی در این ژانر را بخوبی بلد است. نقش اصلی سریال بهرامیان را خاطره اسدی به عهده دارد و مسعود رایگان و مهرداد صدیقیان هم کنار او بازی می‌کنند. خاطره اسدی، بازیگر جوان و مستعدی است که این روزها حضور موفقی در سینما دارد و این نخستین تجربه مهم او در تلویزیون محسوب می‌شود. هنوز قطعی نشده که سقوط یک فرشته گزینه پخش در ماه رمضان باشد، اما گروه تلاش می‌کنند آن را برای پخش در این ایام آماده کنند.

در سال‌های گذشته نوعی فرمول یا الگوی ثابت برنامه‌سازی شکل گرفت که در پی موفقیت چند سریال مناسبتی تثبیت شد و اکنون پایه و اساس تقسیم کار در شبکه‌های مختلف است. به این ترتیب که یکی از شبکه‌ها سریال ماورائی می‌سازد، دیگری سرگرم‌کننده طنز و آن یکی ملودرام یا درام اجتماعی. اگر بخواهیم سریال سقوط یک فرشته را در این الگو طبقه‌بندی کنیم باید آن را در گروه سریال‌هایی مثل «اغما»، «او یک فرشته بود» و «روز حسرت» قرار دهیم. اما مهارت و سلیقه خاص بهرامیان در روایت و کارگردانی ما را امیدوار می‌کند با سریالی خوش‌ساخت و متفاوت روبه‌رو باشیم که کلیشه‌های ژانر را تکرار نمی‌کند. شاید مهم‌ترین رقیب سقوط یک فرشته در ماه رمضان امسال «پنج‌کیلومتر تا بهشت» باشد که علیرضا افخمی آن را کارگردانی می‌کند و مضمونی اجتماعی دارد. البته هنوز هیچ یک از سریال‌ها برای پخش قطعی انتخاب نشده‌اند، اما به نظر می‌رسد رقابت اصلی مثل چند سال گذشته بین شبکه‌های یک و 3 باشد.

علاوه بر اینها چند سریال دیگر هم آماده نمایش در ماه مبارک رمضان هستند و از ملودرام تا کمدی را دربر می‌گیرند. بیشتر این سریال‌ها در بخشی از همان الگوی اصلی تعریف می‌شوند، اما شاید بد نباشد که مدیران تلویزیون امسال بر خلاف سال‌های گذشته قدری از این فرمول همیشگی فاصله بگیرند و الگوهای تازه‌ای را آزمایش کنند. این‌که موضوع‌ها و فضاهای خاصی در چند سال گذشته پرمخاطب بوده‌اند، تضمینی برای موفقیت همیشگی آنها نیست و شاید ریزش بخشی از مخاطبان شبکه‌ها به همین دلیل باشد که بینندگان تلویزیون احساس می‌کنند فرم و موضوع بیشتر سریال‌های هر سال برایشان قابل پیش‌بینی و تکراری است.