هشتمین نشست سال جهاد اقتصادی و نقش رسانه ملی

به گزارش جام جم آنلاین به نقل از روابط عمومی مرکز تحقیقات صداوسیما، در این نشست دکتر سعدی‌پور مدیرکل پژوهش‌های اجتماعی و سنجش برنامه‌ای مرکز تحقیقات بیان کرد: در سال جاری نسبت به سال‌های گذشته مرکز تحقیقات سعی کرد اولاً نسبت به سال‌های گذشته برخورد فعالانه‌تر و عمیق‌تری نسبت به شعار سال داشته باشد؛ به طوری که تاکنون هفت نشست تخصصی در این ارتباط برگزار شده و در اداره کل سنجش نیز شش پژوهش در این رابطه انجام شده که خلاصه چهار مورد آن امروز تقدیم می‌شود. دوم آنکه به جای آنکه پژوهش‌های مربوط به شعار سال در طی سال انجام شود تمرکز و تأکید بر انجام آنها در سه ماه اول سال بوده است تا سیاستگذاران، برنامه‌ریزان و برنامه‌سازان بتوانند از نتایج آنها استفاده کنند.

دکتر سعدی‌پور خاطرنشان کرد: در سال جهاد اقتصادی باید دو راهبرد را سرلوحه کار خود قرار دهیم یکی اینکه «کار درست را انجام دهیم» به عبارتی با تأمل بر روی هر کار، تعیین اولویت آن، میزان اهمیت و ضرورت و نیاز به آن را بررسی کنیم و آنگاه به انجام آن مبادرت ورزیم، دوم آنکه «کار درست را «درست» انجام دهیم» یعنی در روش انجام آن بهترین، مناسب‌ترین، به‌صرفه‌ترین و دقیق‌ترین راه را انتخاب کنیم.

وی آنگاه به ارائه پژوهش «کار از نظر جوانان و راه‌های ترویج فرهنگ کار از طریق برنامه‌های صداوسیما» پرداخت و گفت یکی از شاخص‌های پیشرفت اقتصادی افزایش بهره‌وری است. با افزایش بهره‌وری می‌توان بدون افزایش سرمایه‌گذاری به تولید و ارزش افزوده بیشتری دست یافت. ضعف فرهنگ کار در جامعه ما یکی از موانع بهره‌وری است که متأسفانه گاهی اوقات در سطح فردی و سازمانی و جامعه وجود دارد. در تمامی تعاریف بهره‌وری برای عامل فرهنگ و باورها نقش بسیاری قائل هستند. درواقع باورهای موجود در جامعه درباره کار و تلاش می‌تواند اثر مستقیم بر بهره‌وری نیروی انسانی داشته باشد.هدف از انجام این تحقیق مطالعه روی موانع نگرشی و فرهنگی کار در بین جوانان شاغل تهرانی 18 تا 29 سال بوده است.

وی خاطرنشان کرد: فرهنگ کار مجموعه ارزش‌ها، باورها و دانش‌های مشترک و پذیرفته شده یک گروه کاری در فعالیت‌های معطوف به تولید یا ایجاد ارزش افزوده است.

وی به نتایج پژوهش در بعد «نگرشی» پرداخت و گفت:‌ 77درصد پاسخگویان از کار کردن لذت می‌برند؛ 66درصد کار کردن را عبادت تلقی می‌کنند (که کاملاً با آموزه‌های دینی ما همخوان است). 65درصد معتقدند «شانس هم به اندازه تلاش در رسیدن به موفقیت نقش دارد». وی در این مورد توضیح داد که فرهنگ جامعه ضروری است به سمتی رود که افراد جامعه اعتقاد داشته باشند فقط با کوشش، تلاش و زحمت کشیدن می‌توان به موفقیت رسید نه با شانس و متغیرهای بیرونی دیگر. وی خاطرنشان ساختند برخی آگهی‌های تلویزیونی، مثل تبلیغات بانک‌ها و یا مسابقات تلویزیونی در شکل‌گیری این باور در مردم که به شانس اعتقاد داشته باشند و یا در رویا به سر ببرند که یک شبه می‌توان به همه چیز رسید بی تأثیر نبوده است.

در بخش دیگری از این تحقیق مدت زمان کار کردن در روز ارائه شد که پاسخگویان 15درصد معتقدند باید در روز کمتر از 8 ساعت کار کرد، 35درصد 8 ساعت را مناسب می‌دانند و 48درصد اظهار کرده‌اند که باید در روز بیشتر از 8 ساعت کار کرد.

دکتر سعدی‌پور در این رابطه توضیح داد: میزان تعطیلات رسمی ما در مقایسه با دیگر کشورهای جهان (30 روز) بسیار زیاد است. ضمن آنکه ما تعطیلات غیر رسمی به خاطر، سرما، گرما، آلودگی هوا، بین تعطیلی، قبل از عید و ... هم زیاد داریم. تعطیلات رسمی در ژاپن 17 روز است که در کشور ما تقریباً دو برابر آن است. میزان ساعات سالانه کار در ایران حدود 1900 است، اما سرانه کار مفید 800 ساعت است، میزان ساعات کار در کشورهای آسیایی چون تایلند، مالزی و بنگلادش 2200 ساعت، در امریکا 2800 ساعت، در کشور کره جنوبی 2400 ساعت و ژاپن 1900 ساعت است.

سعدی‌پور با توجه به نتایج تحقیق در مورد رضایت شغلی خاطرنشان ساخت: با توجه به اهمیتی که رضایت شغلی در افزایش کارایی و بازدهی، کاهش سوانح و آسیب‌ها، غیبت کارکنان، زندگی فردی و خانوادگی و سلامت روانی و جسمانی افراد دارد ضروری است نیازهای پنجگانه افراد که همان نیاز زیستی، ایمنی، عشق، عزت‌نفس و خودشکوفایی است مورد توجه جدی قرار گیرد. اگر می‌خواهیم در جامعه شاهد ابتکار، خلاقیت، نوآوری و پیشرفت و توسعه باشیم ضروری است در محیط کار روابط انسانی حاکم بوده و تلاش‌ها و زحمات کارکنان مشاهده و مورد تقدیر قرار گیرد.

وی با توجه به نتایج این نظرسنجی اظهار کرد: فرهنگ تلاش، کوشش و جدیت در کار در بین مردم پایین است و در این زمینه صداوسیما می‌تواند با توجه به نقشی که شاغل بودن در سلامت و امنیت جامعه دارد و با توجه به اینکه بیکاری با بسیاری از ناهنجاری‌ها و انحرافات اجتماعی چون اعتیاد، دزدی، طلاق، بزهکاری و ... رابطه دارد کارهای اساسی انجام دهد. وی فرهنگ‌سازی، نشان دادن الگوهای مناسب، پرداختن به مباحث زیربنایی کار در اسلام و فواید کار، اطلاع‌رسانی در مورد نیازها و مشاغل مورد نیاز جامعه، ساخت فیلم و سریال‌ و برنامه‌های مستند و ... را ازجمله مهم‌ترین رسالت‌های صداوسیما در این زمینه دانست.

در ادامه شکیبا مدیر گروه اجتماعی اداره کل سنجش به ارائه نتایج دو نظرسنجی تحت عنوان «بررسی خواسته‌ها و انتظارات (شهروندان 18 سال و بالاتر تهران) و اقشار دانشگاهی (اساتید و دانشجویان) در ارتباط با سال جهاد اقتصادی پرداخت. این دو پژوهش که به لحاظ روش‌شناسی از روش‌ پیمایشی و ابزار جمع‌آوری مشابه و یکسان برخوردار بود. اما نتایج آن با توجه به متفاوت بودن جامعه‌های آماری مشابهت‌ها و تفاوت‌هایی را نشان می‌داد. پژوهش یاد شده در قالب دو محور «جهاد اقتصادی» و مفاهیم پیرامونی آن و «نظرات افراد درباره اقدامات لازم مردم، دست‌اندرکاران و رسانه ملی» در راستای شعار سال «جهاد اقتصادی» ارائه شد. ایشان در ابتدا به طرح این نکته که موضوع شعار سال صرف‌نظر از برنامه‌ریزی‌ها که در حوزه‌های مختلف صورت می‌گیرد. از طریق مجاری رسمی و غیر رسمی اطلاع‌رسانی به موضوع افکار عمومی تبدیل می‌شود و پنداشت در نگرش‌های مختلف و متفاوتی پیرامون آن شکل می‌گیرد. شناسایی این پنداشت‌ها خود محملی برای فعالیت‌ رسانه‌ای در جهت تقویت پنداشت‌ها و تصورات مرتبط با جهاد اقتصادی است.

وی در ادامه به ذکر برخی از مهم‌ترین جنبه‌های پژوهش پرداخت.

از نگاه مردم مهم‌ترین دلایل نامگذاری سال جاری حرکت به سمت توسعه اقتصادی، هدفمندی یارانه‌ها و تلاش مضاعف مردم و مسئولان و از نگاه اساتید و دانشجویان مهم‌ترین دلایل حرکت به سمت توسعه اقتصادی، تداوم طرح هدفمندی یارانه‌ها، و وضعیت نابسامان اقتصادی عنوان شده است.

همچنین از نگاه مردم و اقشار دانشگاهی، مهم‌ترین معنا و تلقی از جهاد اقتصادی به ترتیب عبارتند از: تلاش مضاعف مردم و مسئولان، حرکت به سمت توسعه و صرفه‌جویی و مصرف بهینه در هر دو زمینه پیش گفته بخشی قابل توجه از پاسخگویان اظهار بی اطلاعی کردند.

مهم‌ترین اقدامات لازم از سوی مسئولان و دست‌اندرکاران در راستای عنوان سال جاری بنا بر نظر مردم کاهش تورم و گرانی، ایجاد اشتغال، تأمین رفاه مردم و جلب اعتماد بیشتر مردم نسبت به مسئولان عنوان شده است. اما مهم‌ترین انتظار اساتید و دانشجویان از مسئولان و دست‌اندرکاران در این زمینه برنامه‌ریزی و مدیریت صحیح و ایجاد زمینه‌‌های اشتغال بوده است. مهم‌ترین اقدام لازم و ضروری از سوی آحاد جامعه، بنا بر نظر پاسخگویان دو نظرسنجی عبارتند از: صرفه‌جویی، همکاری بادولت، تلاش و کوشش مضاعف، اتحاد و همبستگی و مدیریت اقتصاد خانواده. از سوی دیگر مهم‌ترین انتظارات از صداوسیما در راستای عنوان شعار سال از نگاه مردم و اقشار دانشگاهی به ترتیب عبارتند از: بیان واقعیت‌ها، اطلاع‌رسانی درست و به موقع مسائل و تحولات اقتصادی، انعکاس مشکلات مردم، انعکاس نظرات مردم به مسئولان و سیاست‌های تبلیغات بازرگانی.
 
درادامه خانم پیربداقی مدیر هماهنگی اداره کل سنجش به نظرسنجی «بررسی پنداشت مردم از پیشرفت کشور» اشاره کرد و افزود: با توجه به نامگذاری امسال به سال جهاد اقتصادی مقوله پیشرفت ارتباط تنگاتنگی با سال جهاد اقتصادی دارد.

وی با اشاره به روش پژوهشی که پیمایشی بوده و جامعه آماری 18 سال به بالا را در بر گرفته افزود: روش تحلیل داده‌ها در این طرح توصیفی است و به بحث نظر مردم در خصوص ویژگی‌های یک کشور پیشرفته، پیشرفته‌ترین کشور دنیا، میزان فاصله ایران از کشورهای پیشرفته و جایگاه ایران در بین برخی از کشورها از نظر پیشرفت پرداخته است.

وی به موفقیت ایران در مقایسه با کشورهای منطقه اشاره کرد و افزود: از نظر مردم کشورهایی چون پاکستان و کشورهای اسلامی و منطقه جز در کشورهایی هستند که ایران موقعیت بهتری را نسبت به آنها دارد.

وی به مهم‌ترین موانع پیشرفت در یک کشور اشاره کرد و گفت: رواج فساد اداری و مالی، رواج فرهنگ تنبلی، وجود تبعیض، نابرابری‌های اقتصادی، مدیریت ضعیف و بی اعتمادی مردم و مسئولین ازجمله موانع موجود در رسیدن به پیشرفت در یک کشور محسوب می‌شود.

وی تصریح کرد: همبستگی مردم و مسئولان، مدیریت و برنامه‌ریزی دقیق و افزایش رفاه مردم و نهادینه کردن قانون و قانون‌گرایی در جامعه، پیشرفت را در کشور به دنبال دارد.

وی در ادامه افزود از نظر مردم ایران در 10 سال آینده جز ده کشور برتر دنیا خواهد شد و این نشان از تلاش و همکاری بیشتر مردم و مسئولان در ابعاد مختلف، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی دارد.