مناطق تحت حفاظت توسعه می‌یابند

 به تبعیت از این شرایط، انواعی از گونه‌های گیاهی و جانوری در این سرزمین تکامل یافته‌اند و تنوع‌زیستی این سرزمین را تشکیل می‌دهند. بر اساس مطالعات گیاه‌شناسی حدود 8000 گونه گیاهی در ایران شامل 167 تیره و 1200 جنس شناسایی شده‌اند. در حالی که از 8000 گونه گیاهی ایران حدود 2500 گونه بومی و انحصاری ایران بوده و رویشگاه اصلی آنها در این سرزمین قرار دارد. بویژه منطقه رویشی ایران ـ تورانی که سطح وسیعی از کشور را در برمی‌گیرد، بیشترین گونه‌های بومی ایران را در خود جای داده و از مناطق مهم پیدایش گونه‌های گیاهی ارزشمند بوده و به همین دلیل نیز از اهمیت زیادی در سطح جهان برخوردار است. همچنین بر اساس بررسی‌های انجام شده تاکنون 520 گونه پرنده، 194 گونه پستاندار، حدود 181 گونه ماهی، 215 گونه خزنده و 21 گونه از دوزیستان در ایران شناسایی شده‌اند. برخی از گونه‌های پستاندار در ایران مانند گورخر و یوزپلنگ آسیایی آخرین بازماندگان در نوع خود بوده و زیستگاه آنها در ایران قرار دارد.

بر اساس اطلاعات موجود دفتر زیستگاه‌ها و امور مناطق، سازمان حفاظت محیط زیست این مناطق، از 7/9 میلیون هکتار در سال ‌76 با نرخ رشد سالانه 5/2 درصد به حدود 11/9  میلیون هکتار در سال ‌84 افزایش یافته است. بر اساس آخرین اطلاعات منتشر شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست در سال ‌88 وسعت مناطق تحت حفاظت کشور به حدود 12/8 میلیون هکتار افزایش پیدا کرده است که مبین رشدی معادل 10/6 درصد نسبت به سال ‌84 است. از ابتدای برنامه سوم و تحت حفاظت قرار گرفتن 10 درصد از جنگل‌های ایران این نسبت به 7/6 درصد مساحت کشور ارتقاء یافت. این نسبت تقریبا طی سال‌های ‌80 تا ‌85 ثابت بوده، اما در سال ‌88 مجددا افزایش یافته و به رقم 7/8 درصد در سال ‌88 رسیده است. ضمنا بر اساس سیاست‌های دولت پیش‌بینی شده است این رقم به حدود 16 میلیون هکتار یعنی 10 درصد مساحت کشور افزایش یابد. به موازات رشد کمی مناطق تحت حفاظت کشور، در خلال سال‌های گذشته کیفیت این مناطق نیز ارتقای نسبی یافته است. افزایش کنترل و نظارت بر مناطق، توسعه شبکه‌های ارتباطی، افزایش زیر ساخت‌های حفاظتی در این مناطق، تهیه طرح‌های جامع و تفصیلی، تکثیر و پرورش گونه‌های در معرض خطر و رهاسازی آنها در مناطق ازجمله اقداماتی بوده است که طی سال‌های اخیر برای حفاظت از تنوع‌زیستی کشور صورت گرفته است.

حمیده سادات هاشمی