عصر عاشورا نخل ماتم میزبان عاشقان حسینی است که از سرتاسر تفت گردهم میآیند تا به جبران نبودنشان در روز عاشورا پیکر مولایشان را بهطور نمادین تشییع نمایند. این حس و حال دیدنی است گویی مردم همه سال را به انتظار این روز سپری میکنند و روز عاشورا را نقطه عطفی در زندگی خود میدانند.
نخل ماتم و مردم عزادار، سیاهپوش در غم حسین (ع) میشوند و هیأت نخلبردار با پای برهنه بر سینه و سرزنان (جوشزنان) به حسینه وارد میشود.
عزاداران با ذکر یا حسین همزمان با پخش اذان به نیت سومین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت نخل ماتم را سهبار دورتادور حسینیه بر دوش گرفته و به حرکت در میآورند. پس از آن بر سر زنان در جلوی تکیه با حزن و اندوه به عزاداری و سینهزنی میپردازند. در این غروب غمانگیز که اندوه بر دل و جان مردم سایه افکنده، مراسم تشییع نمادین ذبیح ماه حرمت بر دوشهای سنگین از بار غم صورت میگیرد. چرا که بدن مطهر و مقدس سالار شهیدان کربلا، بدون تشییع به خاک سپرده شد؛ هر ساله به جبران آن، این مراسم تکرار میشود.
2 نمای روبهرو و پشت نخل را سرومانند و به شکل حرم امامین (ع) ساختهاند که یادآور راستقامتی و ایستادگی و عجین بودن معصومین و امامان شیعه و امام حسین(ع) با قلب و دل شیعیان است.
حرمین دو تاست و آن به 2 اصل امامت و نبوت اشاره دارد و به وسیله 14 چوب رابط به عدد 14 معصوم به هم متصل شده است.
کنگرههای سرومانند اطراف حرمین به شکل سروهای کوچک و به عدد شهدای کربلا یعنی 72 کنگره بوده و در رأس هر حرم یک چوبه بلندی است که بر سر آن پرچم و شمشهایی قرار میگیرد که بیانگر اصل صلح و دوستی و اصل جهاد و شهادت است.
2 طرف حرمین در رأس نخل، 3 جسم چوبین ستونی شکل و مثلثی شکل در کنار هم قرار گرفته که پیوستگی امام علی(ع) و امام حسین(ع) را یادآوری میکند و گویای آن است که رسالت هر 3 بر خلاف مبارزاتشان یکی است.
اسکلت نخل گرچه در طول سال در جایگاه خود که به صُفّه نخل مشهور است قرار دارد اما مورد توجه و احترام مردم است و چه بسا مردمانی که بهواسطه ذکر یا حسینشان در صُفّه نخل به حاجت رسیدهاند. پایانبخش مراسم عاشورای تفت شامغریبانی است که در آن عزاداران با روشن نمودن شمعهایی به سوگواری مینشینند.