تلاش برای ماندن منشور کوروش در ایران

روز گذشته آزاده اردکانی، رئیس موزه ملی ایران با اشاره به این‌که صحبت‌های اولیه برای تمدید مدت حضور منشور کوروش در ایران انجام شده است؛ گفت: در این مورد هنوز پاسخی نگرفته‌ایم. باید برای این قضیه وارد مذاکره شویم که اکنون درصدد انجام این کار هستیم و امیدواریم این کار بزودی انجام شود.

براساس تفاهم‌نامه امضا شده، 4 روز بیشتر به پایان نمایش عمومی منشور کوروش باقی نمانده است. این درحالی است که طبق روال پس از این مدت، سالن منشور کوروش بسته می‌شود و مقدمات بسته‌بندی این اثر برای خروج از ایران فراهم می‌شود.

آزاده اردکانی در مورد چرخه بازگشت منشور به موزه‌ بریتانیا می‌گوید: طبق چرخه تعریف شده، نمایندگان هردو طرف با شکستن پلمب محفظه شیشه‌ای آماده انتقال این اثر به انگلیس خواهند شد.

در این چرخه تمام کسانی که که برای امانت دادن منشور کوروش به ایران آمدند، یعنی رئیس بخش خاورمیانه موزه‌ بریتانیا، دو نفر از امنای اموال این موزه و دو نفر از کارمندان آن برای تحویل گرفتن منشور کوروش باید به ایران بیایند تا طبق فرآیند تعریف شده این اثر به انگلیس عودت داده شود.

اردکانی هرچند از چرخه خروج این اثر از ایران یاد می‌کند، اما همچنان معتقد است که این اثر می‌تواند با رایزنی برای مدت بیشتری برای مخاطبان ایرانی به نمایش در آید.

حسن محسنی سخنگوی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز این امر را تایید می‌کند. محسنی می‌گوید در مدت نمایش این اثر در ایران موزه ملی ایران با استقبال فراوان بازدیدکنندگان داخلی و خارجی روبه‌رو شد تا نشان دهد این منشور برای مردمان کشورمان به چه اندازه پراهمیت است. او این استقبال مردمی را بهترین دلیل برای رایزنی تمدید مدت نمایش این اثر در ایران می‌داند و می‌گوید: رایزنی در این زمینه در حال انجام است، اما ما بر خلاف بسیاری از رسانه‌ها نمی‌توانیم براساس احتمالات سخن بگوییم. روز 20 شهریور ماه پایان زمان نمایش این اثر در ایران است و ما براساس توافق باید این اثر را به مسوولان موزه بریتانیا تحویل دهیم.

صحبت‌های محسنی در حالی است که روز گذشته خبرگزاری فارس به نقل از یک سایت خارجی مدعی شده بود که موزه انگلیس در پی درخواست مقامات ایرانی، مدت زمان امانت منشور کوروش به ایران را به مدت 3 ماه دیگر تمدید کرده است. انتشار این خبر در حالی است که در تماس روز گذشته خبرنگار ما با مسوول روابط عمومی موزه ملی ایران، او هرگونه تمدید نمایش این اثر را منوط به اعلام رسمی دانست.

این خبرها و صحبت‌ها ی متفاوت در حالیست که در هفته‌های گذشته و با نزدیک شدن به 20 دیماه و زمان پایان نمایش این اثر در ایران، بسیاری از انجمن‌های دوستدار میراث فرهنگی با صدور بیانیه‌های مختلفی خواستار تمدید زمان نمایش منشور کوروش در ایران شده اند.

منشور حقوق بشر کوروش یک استوانه گلی 23 سانتی است که از جنس گل رس پخته شده و روی آن 46 سطر با خط میخی اکدی حک شده است. این منشور و دیگر منشور‌هایی از این دست در واقع فرمان‌هایی هستند که کوروش در زمان خویش صادر می‌کرد تا دستورالعملی برای رفتارهای روزانه مردمان سرزمینش باشد.

منشور حقوق بشر کوروش در سال 539 پیش از میلاد به فرمان کوروش، پادشاه بزرگ هخامنشی ساخته شد و حدود سال 1285 خورشیدی (1882 ـ‌ 1879) به هنگام کاوش‌های باستان‌شناسی در بابل در میان رودان (بین‌النهرین)، هرمز رسام، باستان‌‌شناس بریتانیایی آسوری‌‌تبار، استوانه منسوب به کوروش کبیر را یافت. این لوح استوانه‌ای همان زمان به بریتانیا که حجم عمده کاوش‌های باستانی را در خاورمیانه به‌عهده داشت، منتقل شد تا سال‌های سال در بخش «ایران باستان» موزه بریتانیا نگهداری ‌شود.

این اثر تاریخی 20 شهریور ماه امسال پس از حدود 5 سال تلاش مسوولان میراث فرهنگی کشورمان برای نمایشی
4 ماهه به ایران آمد.