پرندگان با تالاب گندمان قهر کردند

بخشدار گندمان نیز در گفت و گو با ایرنا گفت: بروز پدیده خشکسالی و خشک شدن تالاب گندمان در 2 سال گذشته باعث کاهش چشمگیر جمعیت پرندگان مهاجر و بومی در این زیستگاه بین‌المللی شده است. «بهروز امینی» افزود: ‌در سال‌های اخیر عوامل طبیعی و خشکسالی‌ها و عوامل انسانی، مرگ آرام و خاموشی را برای حیات گیاهی و جانوری تالاب گندمان به همراه آورده است. وی به احداث سد روی تالاب بین‌المللی چغاخور در بالا دست این تالاب اشاره کرد و گفت: عدم رعایت حقابه طبیعی تالاب گندمان، حفر چاه‌های مجاز و غیرمجاز کشاورزی و برداشت‌های غیراصولی از آب سفره‌های زیرزمینی، کم‌شدن بارش‌های سالانه و آتش‌سوزی‌های اخیر، ساختار اکولوژیکی این زیستگاه را بشدت تهدید و خشکی بی‌سابقه‌ای را بر آن حاکم کرده است.

امینی افزود: آنچه بر شرایط نابسامان طبیعی و انسانی حاکم بر تالاب گندمان می‌افزاید صدور غیراصولی پروانه‌های شکار در گندمان است که سبب شده اندک پرندگان منطقه نیز در امان نباشند. تالاب بین‌المللی گندمان واقع در شهرستان بروجن ‌ در شمار یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های کشور برای زمستان‌گذرانی و تخمگذاری پرندگان مهاجر و اسکان دائم پرندگان بومی است که به دلیل تنش‌های شدید اکولوژیک ‌ همراه 6 تالاب دیگر کشور در شمار مناطق بحرانی و تخریب‌شده قرار گرفته است.

تالاب بین‌المللی گندمان نام خود را از شهری تاریخی که در ضلع شمال شرقی آن واقع شده و به همین نام خوانده می‌شود گرفته است. گندمان منطقه ییلاقی خانواده‌های سلطنتی در قرن‌های گذشته بوده و برخی آثار به جا مانده از سکونتگاه‌های آن زمان در تالاب به چشم می‌خورد.

این تالاب با مساحتی حدود 1000 هکتار و با ارتفاع حدود 2215 متر از سطح دریا در فاصله 20 کیلومتری بروجن و 4 کیلومتری شهر گندمان قرار گرفته است. دسترسی به تالاب از طریق جاده آسفالته روستاهای حسین‌آباد و نصیرآباد میسر است.‌ رشته‌کوه کلار با ارتفاع بالغ بر 3500‌متر، از غرب تا جنوب این تالاب کشیده شده و برخی نقاط آن در اکثر ماه‌های سال پوشیده از برف است. تعداد 8‌روستا در حاشیه تالاب واقع شده که جمعیتی بالغ بر 10‌ هزار نفر را در خود جای داده‌اند.‌ این تالاب در یکی از نواحی ییلاقی و سردسیری چهارمحال و بختیاری واقع شده و دارای زمستان‌های بسیار سرد است، سردترین‌ماه سال در این منطقه دی‌ماه (تا 30 درجه سانتیگراد زیر صفر) و گرم‌ترین ماه سال تیرماه (تا 30 درجه بالای صفر) به شمار می‌رود. از منابع آبی تالاب، علاوه بر نزولات جوی، می‌توان رودخانه آق بلاغ (که از خروجی تالاب چغاخور سرچشمه گرفته و به رودخانه گدارکبک منتهی می‌شود) و چشمه‌های حاشیه تالاب (چشمه‌های گل کوچک، گل بزرگ، مرادان، شیر برنجی و نصیرآباد) را نام برد.

پوشش گیاهی تالاب را عمدتا گونه‌های حاشیه‌ای و نم‌پسند (درختان بید، مرغ، جگن، نی، لوئی، زنبق، آلاله آبی، هزار نی، بارهنگ آبی، نخل مرداب، عدسک آبی، بزواش، سه کوله خیز، اسپارگانیوم و... ) تشکیل می‌دهند.

اطراف تالاب پوشیده از مرغزاری زیباست که معمولا به عنوان مرتعی غنی برای چرای احشام استفاده شده و محاط در اراضی کشاورزی می‌باشد به گونه‌ای که (در سال‌های گذشته پرورش گاومیش در نیزارهای این تالاب رونق داشته است.)

گونه‌های جانوری تالاب را بیشتر، پرندگان به خود اختصاص می‌دهند و قریب به 15 گونه پرنده بومی، انواع مارها و قورباغه‌ها و لاک‌پشت‌ها و پستاندارانی نظیر گراز، شغال، گرگ، خفاش، روباه، خرگوش و ماهی‌های گورخری، سفید کولی و ماهی پوزه‌ای و سیاه‌ماهی نیز در این تالاب دیده می‌شوند.

تالاب گندمان یکی از زیست‌بوم‌های پرندگان مهاجر (مرغابی‌ها، باکلان، کوکر، سلیم، حواصیل ، آنقوت و...) است و تاکنون حدود 35 گونه پرنده مهاجر نواحی سردسیر شمالی با جمعیت‌های زیاد، همه‌ساله در اواخر فصل پاییز جهت گذران دوره زمستان و تخمگذاری به این تالاب مهاجرت می‌کردند اما امسال گویی شرایط عوض شده و خبری از این پرندگان مهاجر نیست.