دیده‌بان شبکه‌ای مورد نیاز است

البته هر مدیر چندتایی هم معاون و مدیر گروه دارد که او را در مدیریت شبکه و برنامه‌ریزی کمک می‌کنند. البته همه این مدیران با معاونت سیما در ارتباط هستند و این معاونت هم به مدیران کمک می‌کند تا بهترین برنامه‌ها را برای پخش از تلویزیون تولید کنند. اما با همه اینها گاهی ناهماهنگی‌ها در تولید و پخش برنامه‌های تلویزیونی دیده می‌شود که بیننده و مخاطب تلویزیون را به این فکر می‌اندازد که ای کاش فرد یا افرادی در معاونت سیما به عنوان ناظر حضور می‌داشتند که وظیفه‌شان فقط دیده‌بانی بود. آنها با بررسی جدول تولید و پخش برنامه همه شبکه‌ها به این نکات پی می‌بردندکه در نگاه جزئی‌تر شاید از چشم مدیران شبکه یا معاونت سیما دور بماند.

مثلا تا اوایل امسال تعداد کارگردانان سینما که سریال در حال پخش از تلویزیون داشتند، خیلی زیاد بود؛ مسعود جعفری جوزانی (در چشم باد)، ابوالقاسم طالبی (به کجا چنین شتابان)، سیروس الوند (خسته دلان)، مازیار میری(گاو صندوق)، سامان مقدم (شمس‌العماره)، عبدالحسین برزیده (مثل هیچکس)، کیانوش عیاری (روزگار قریب) و.... اما اکنون هیچ کارگردان سینمایی در تلویزیون سریال در حال پخش ندارد و فقط کمال تبریزی (سرزمین کهن)، حمید نعمت‌الله (وضعیت سفید) و قدرت‌الله صلح میرزایی (دستان سبز) در تلویزیون مشغول به کار هستند و دارند برای این رسانه پر مخاطب سریال می‌سازند. این توزیع نیروی انسانی و تراکم و یا خالی بودن جای برخی از کارگردانان در تلویزیون، مخاطب این رسانه را وا‌می‌دارد که به چند نکته بیندیشد؛ اول این‌که کار در تلویزیون برای کارگردانان سینما نباید حکم حیاط خلوت را داشته باشد که هر وقت این فیلمسازان وقت خالی داشتند یا موقعیت کار در سینما برای آنها مهیا نبود در تلویزیون سریال یا تله‌فیلم کارگردانی کنند. از طرفی اگر جدول تولید و پخش شبکه‌های مختلف تلویزیون ناظر داشته باشد مسلما این ناظر به مدیران شبکه کمک می‌کند تا آنها بتوانند در طول سال آنتن شبکه خود را از آثار کارگردانان گوناگون پر کنند. در این صورت مخاطبان تلویزیون می‌توانند در طول سال به صورت مداوم آثار کارگردانان سینما را در تلویزیون شاهد باشند و چنین نخواهد شد که گاهی برای چند هفته‌ای آنتن همه شبکه‌ها آثار تلویزیونی این فیلمسازان را پخش کنند و بعد از آن آنتن از حضور آنها خالی شود. البته این ناظر می‌تواند به مدیران پخش و تامین برنامه شبکه‌ها هم کمک کند تا آنها جدول پخش را به گونه‌ای طراحی کنند که آنتن آنها در همه ماه‌های سال از آثار خوب و متفاوت با دیگر شبکه‌ها پر باشد.

البته این موضوع را در آثار نمایشی و ترکیبی شبکه‌ها نیز می‌توان دید. مثلا گاهی در یک فصل از سال ـ معمولا تابستان ـ همه شبکه‌ها سریال‌های ملودرام خانوادگی با محوریت جوانان را برای پخش آماده می‌کنند. در این زمان‌ها بیشتر شبکه‌ها سریال‌هایی با این موضوع را پخش می‌کنند به نوعی که بیننده از کثرت یک موضوع در یک زمان خاص دلزده می‌شود وگاهی هم با این‌که همه شبکه‌ها سریالی در حال پخش دارند اما هیچ‌کدام، سریال ملودرام که مورد علاقه مردم نیز هست به نمایش نمی‌گذارند. در صورتی که اگر توزیع سریال‌های نمایشی در طول سال به شکل مدون و طولانی مدت طراحی شود، شبکه‌های تلویزیونی همیشه می‌توانند مخاطبان خود را راضی نگه دارند. البته این توزیع را باید درباره برنامه‌های غیر نمایشی، ترکیبی و آموزشی هم مورد توجه قرار داد. مثلا اکنون اکثر شبکه‌های تلویزیونی روی موضوع موفقیت دانش‌آموزان در زمان تحصیل و کنکور و مسائل مربوط به خانواده، برنامه‌هایی را روی آنتن می‌فرستند. این تعدد برنامه نشان دهنده این است که جامعه به این گونه برنامه‌های آموزشی نیازمند است اما زمانی‌که همه این برنامه‌ها با یک ساختار آن هم به شکل میزگرد با حضور یک کارشناس و مجری به روی آنتن می‌روند، بیننده را مقید می‌کنند تا از میان این برنامه‌ها یکی را که به زعم او بهتر است برای تماشا انتخاب کند. اما اگر هر شبکه قالبی متفاوت را برای آثار خود انتخاب کند، مخاطبان شبکه‌ها با آثاری متفاوت روبه‌رو می‌شوند هر چند که محور و موضوع آنها شبیه هم باشد.

همه ما می‌دانیم که هنرمندان و بخصوص بازیگران افرادی آزاد هستندکه می‌توانند از قدرت انتخاب خود استفاده کنند و سریال‌ها و فیلم‌هایی را برای بازی برگزینند. اما گاهی حضور یک بازیگر در تلویزیون آنقدر زیاد می‌شود که می‌توان او را همزمان در همه شبکه‌‌های تلویزیونی دید و گاهی هم او به یکباره ناپدید می‌شود و در هیچ شبکه و سریالی دیده نمی‌شود. البته اگر صبر و حوصله و برنامه‌ریزی وجود داشته باشد، تلویزیون می‌تواند برای بازیگران هم برنامه‌ریزی منسجم و درستی داشته باشد. همه این طراحی‌ها در تولید و پخش به برنامه‌ریزی دقیق احتیاج دارد. این روش شاید در ابتدا سخت باشد یا به ظاهر مقید کردن برخی مدیران به برنامه‌ریزی‌های طولانی مدت باشد اما نتیجه آن، تنوع برنامه‌ها‌ی شبکه‌های مختلف تلویزیون را به همراه دارد. تنوعی که با ارتقای کیفیت همراه می‌شود و نشان می‌دهد مدیران تلویزیون برای شبکه‌های خود برنامه‌ریزی مدون و طولانی مدت دارند.