جام جم آنلاین:یکی از چالشهای امروز جهان ، موضوع یکجانبه گرایی امریکاست.
کد خبر: ۳۵۴۷۰
این خصلت مورد انتقاد عده زیادی از روشنفکران و نظریه پردازان غربی و به تبع آنها دولتهای مطرح دنیاست . منتقدان شاخص های بالای دولت امریکا ، در مولفه های تشکیل دهنده قدرت را منکر نیستند بلکه آنان اتخاذ روشهای بدیع و غیرقانونی در نظام بین الملل را برنمی تابند و زورگویی امریکا در مجامع بین المللی ، اقدام خودسرانه در تجاوز به عراق و حتی تهدید سازمان ملل به تجدید ساختار آن و... را نمونه هایی از این یکجانبه گرایی می دانند. دولت و ملت ایران نیز به این رفتار فراقانونی دولت امریکا همواره اعتراض کرده اند و این اعتراض در مجامع و بیانیه های رسمی نیز اعلام شده است ؛ اما سوال این است که آیا اساسا رفتار یکجانبه گرایی مردود است یا خیر؛ این مضحک است که ما در رفتار بین الملل خود به یکجانبه گرایی اعتراض داشته باشیم ، ولی در داخل ، یکجانبه گرایی یک فرقه یا حزب یا جبهه را توجیه کنیم . بد نیست بدانیم استفاده از مکانیزم های قانونی ولو آن که ناشی از تمامیت خواهی باشد که قاعدتا در روح هر فعالیت رقابتی نهفته است یکجانبه گرایی نیست ؛ حتی انحصارطلبی به شرطی که متکی بر اهرم های قانونی باشد، اگرچه مذموم است ؛ اما یکجانبه گرایی تلقی نمی شود. به عنوان مثال استفاده امریکا از حق وتوی خود هر چند که ما به آن اعتراض داشته باشیم و آن را جلوه ای از نظام نابرابر بدانیم که هست به یکجانبه گرایی تعبیر نمی شود؛ چرا که این مکانیزم در حقوق بین الملل ، نظام سازمان ملل و یکی از ارکان آن (شورای امنیت) تعریف شده ، اما بی توجهی این کشور به قاعده همین بازی (حق وتوی دیگران) و تصریح به آن که در پرتو نظام پس از جنگ سرد به وجود آمده ، یکجانبه گرایی است . با این تمثیل باید دید آیا رفتاری که این روزها در قالب تحصن بروز کرده است و یا نامه استانداران به رئیس جمهوری و تهدید به استعفائ و یا اعلام مسوولان وزارت کشور مبنی بر مشروط برگزار کردن انتخابات ، قاعده بازی ، انحصارطلبی یا یکجانبه گرایی است؛ آنها می گویند: یک نهاد دیگر حق ندارد با استفاده از مکانیزم هایی که قانون برای آن پیش بینی کرده است ، ما را رد صلاحیت کند و برای اعتراض به این رفتار آن نهاد به جای تمسک به راهکارهایی که در همان قانون پیش بینی شده است ، قهر می کنند تا بزرگان کشور را در موقعیتی قرار دهند که برای جلوگیری از آشوب که همگی از سناریوی آن اطلاع دارند و یا تحقق مشارکت حداکثری با استفاده از نفوذ کلام یا مکانیزم قانونی جایگاه خود، شرایط را به نفع آنان تغییر دهند. آنها می گویند اگر من مجری انتخابات هستم و مطابق قانون ، وظایف و اختیاراتی دارم ، باید شرایط بازی به میل من تحقق یابد و جناح مورد نظر من انتخاب شود والا اگر قرار باشد نهاد دیگری که مطابق همین قانونی که من به آن استناد می کنم ، دارای اختیاراتی هست بخواهد از اختیار خود به نحوی استفاده کند که مطابق میل من نباشد، اصل بازی را با استعفای خود به هم می زنم . اولا چنین رفتاری ، جلوه ای بدیع از دخالت مجری انتخاباتی دانسته می شود و ثانیا که مورد بحث ماست از انحصارطلبی هم بالاتر قرار می گیرد؛ چرا که انحصارطلبی اگر چه مذموم است ، ولی به هر حال می توان آن را در قاعده بازی انجام داد. این رفتار تحمیل دیدگاه خود به طور یکجانبه و خارج از فرم و قاعده بازی نمونه داخلی یکجانبه گرایی است . می گویند نظام اجتماعی ، شکل بزرگتر واحد خانواده است . اگر مطابق آموزه های روان شناسی ، والدین وظیفه دارند زیاده خواهی های غیرمنطقی فرزندان را که البته برای آنان بس عزیزند کنترل کنند تا فرزندی متوقع ، غیرمتعادل و فزونخواه به جامعه تحویل ندهند ، آیا چنین توقعی از بزرگترهای نظام اجتماعی غیرمنطقی است؛.
