کنترل مکانیزه محدوده طرح ترافیک

در حالی که انتظار می‌رفت با تجهیز محدوده طرح ترافیک به دوربین‌های ثبت تخلف، کنترل رانندگان متخلف برای پلیس راحت‌تر و آمار قبض‌های جریمه ناشی از تردد خودروهای غیرمجاز در این محدوده کاهش یابد، اما نه‌تنها این اتفاق نیفتاده است بلکه به نظر می‌رسد دست برخی رانندگان سودجو برای ارتکاب تخلف درمحدوده طرح ترافیک بازتر شده است.

مخدوش کردن پلاک خودرو، کشیدن پارچه روی قسمت عقب خودرو، چسباندن نوارهای کاغذی روی پلاک، بالا زدن صندوق عقب خودرو و... از جمله روش‌های ابتکاری بود که ظرف همان چند روز ابتدایی نصب آزمایشی این دوربین‌ها برخی شهروندان خلاق و البته متخلف تهرانی برای ورود بی‌دردسر به محدوده طرح ترافیک به آن متوسل شدند.

هرچند مسوولان راهنمایی و رانندگی نیز با مشاهده این موارد بلافاصله عکس‌العمل نشان داده و رانندگان متخلف را جریمه و به مراجع قضایی معرفی کردند تا شاید به این ترتیب زهرچشمی از رانندگان متخلف بگیرند، اما این روش هم فقط برای مدت کوتاهی جواب داد.

مشکل از وقتی بیشتر شد که با نصب دوربین‌های ثبت تخلف در محدوده طرح ترافیک به تدریج از حضور ماموران راهنمایی و رانندگی در این منطقه کاسته شد و همین امر شرایط راحت‌تری برای تردد غیرقانونی خودروهای فاقد مجوز در محدوده طرح ترافیک فراهم آورد.

حضور کمرنگ ماموران راهنمایی و رانندگی و حذف تدریجی آنها از محدوده طرح ترافیک موجب شد رانندگان فاقد مجوز طرح ترافیک، خطر ثبت شماره پلاک خودروشان توسط دوربین‌های ثبت تخلف را به جان خریده و جرات بیشتری برای تردد غیرقانونی خود در محدوده طرح ترافیک پیدا کنند.

حالا دیگر اگر گذرتان به محدوده طرح ترافیک بیفتد حتما خودروهای فاقد مجوز طرح ترافیک را می‌بینید که با سوءاستفاده از حضور کمرنگ ماموران راهنمایی و رانندگی و البته با آگاهی از ثبت شماره پلاک خودرویشان توسط دوربین‌های ثبت تخلف براحتی و هیچ‌‌گونه نگرانی در محدوده طرح ترافیک تردد می‌کنند.

در واقع بر خلاف انتظار مسوولان راهنمایی و رانندگی که تصور می‌کردند نصب دوربین‌های ثبت تخلف به عنوان ابزار کنترلی محکمی از تردد غیرقانونی خودروهای فاقد مجوز در محدوده طرح ترافیک خواهد کاست، اما نه تنها این اتفاق نیفتاد بلکه با حضور کمرنگ ماموران راهنمایی و رانندگی در محدوده طرح و بویژه در معابر و کوچه‌های فرعی، دست رانندگان متخلف بازتر گذاشته شد.

رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران در گفتگو با جام‌جم، این موضوع را نپذیرفته و معتقد است: از 28 تیرماه یعنی اولین روز آغاز به کار دوربین‌های ثبت تخلف در محدوده طرح ترافیک روزانه 125 هزار تخلف در این محدوده به ثبت می‌رسید که این تعداد طی روزهای اخیر به 20 هزار تخلف در روز کاهش یافته و در واقع وقوع تخلفات در محدوده طرح ترافیک به یک‌ششم رسیده است.

سرهنگ سیدهادی هاشمی با اشاره به برخورد جدی پلیس در روزهای نخست نصب دوربین‌ها با رانندگانی که به هر شکل ممکن پلاک خودروی خود را مخدوش می‌کردند، می‌گوید: در این زمینه پلیس با 1800 دستگاه خودروی متخلفی که پلاک خودروی خود را مخدوش کرده بودند برخورد کرده و پس از انجام تست سلامت از آنها گواهینامه 96 نفر از مدت 2 ماه تا یکسال توقیف و برخی نیز برای همیشه از رانندگی محروم شدند.

وی با تاکید بر این‌که درحال حاضر تعداد خودروهایی که با پلاک مخدوش در محدوده طرح ترافیک تردد می‌کنند به یک تا 2 مورد در روز هم نمی‌رسد، می‌افزاید: رانندگانی که پلاک خودروی خود را مخدوش می‌کنند ضمن توقیف خودرو، به مراجع قضایی تحویل داده می‌شوند و پس از صدور حکم، قرار بازداشت برای آنها صادر می‌شود.

به گفته رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران پیش از نصب دوربین‌های ثبت تخلف حدود 450 نیروی پلیس برای برخورد با رانندگان متخلف در محدوده طرح ترافیک مستقر بودند که این تعداد هم اکنون به 50 نیرو کاهش یافته است.

سرهنگ هاشمی معتقد است: درحال حاضر دوربین‌های ثبت تخلف بطور مناسب تمام محدوده طرح ترافیک را در کنترل دارند به طوری که میزان برخورد با تخلفات هم اکنون 50 برابر زمانی است که محدوده طرح ترافیک صرفا با حضور فیزیکی ماموران راهنمایی و رانندگی کنترل می‌شد.

وی تصریح می‌کند: تنها در 30 نقطه از محدوده طرح ترافیک دوربین نصب نشده است که برای کنترل وضعیت تردد خودروها نیروهای راهنمایی و رانندگی در این نقاط مستقر هستند.

در حالی که مسوولان راهنمایی و رانندگی بارها تاکید کرده‌اند قبوض جریمه تخلفاتی که توسط دوربین‌ها در جاده‌ها، اتوبان‌ها و طی یک ماه اخیر در محدوده طرح ترافیک تهران به ثبت می‌رسند ظرف چند روز به در منزل رانندگان متخلف ارسال می‌شوند، اما شواهد خلاف این موضوع را نشان می‌دهد.

شهروندی تعریف می‌کند با سرعت بالای 130 کیلومتر بر ساعت در اتوبان تهران ـ قم رانندگی می‌کرده است و حتی در فواصل زمانی مختلف از مقابل دوربین‌های ثبت تخلف نیز گذشته، اما تاکنون با گذشت بیش از 2 هفته از آن روز قبض جریمه‌ای به در منزلش ارسال نشده است.

به نظر می‌رسد عدم تعیین سقف زمانی مشخص برای ارسال قبض‌های جریمه به در منازل شهروندان یا تاخیر زمانی در ارسال آنها به نوعی اثر بخشی عملکرد دوربین‌های ثبت تخلف را از بین برده است.

رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران در گفتگو با «جام‌جم» با تاکید بر این‌که فعلا قبوض جریمه خودروها در محدوده طرح ترافیک به در منازل شهروندان ارسال نمی‌شود، می‌گوید: در روزهای اول آغاز به کار دوربین‌های ثبت تخلف در محدوده طرح ترافیک قبوض جریمه به در منازل شهروندان ارسال می‌شود، اما از زمانی که موضوع صدور آرم‌های طرح ترافیک روزانه و هفتگی مطرح شده فعلا ارسال قبوض جریمه به در منازل متوقف شده است.

به گفته سرهنگ هاشمی ، به این ترتیب تا فراهم شدن ساز و کار لازم برای صدور آرم‌های طرح ترافیک روزانه و هفتگی، فعلا قبوض جریمه‌ای که در محدوده طرح ترافیک توسط دوربین‌ها به ثبت می‌رسد به در منازل شهروندان ارسال نمی‌شود، بلکه فقط به صورت آنلاین در سوابق تخلفات رانندگی شهروندان در سیستم راهنمایی ورانندگی ثبت می‌شود. رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی با تاکید بر این‌که عدم ارسال قبوض جریمه به در منازل به معنای گریختن رانندگان متخلف از جریمه شدن نیست، تصریح می‌کند: علاوه بر دوربین‌های ثبت تخلف 10 دستگاه خودروی نامحسوس مجهز به دوربین با گشتزنی در محدوده طرح ترافیک ضمن استعلام وضعیت خودروهای متخلف از سیستم راهنمایی و رانندگی، با گذشت هر یک ساعت خودروهای متخلف در حال تردد در محدوده طرح ترافیک را مجددا جریمه می‌کنند.

گرانی نرخ آرم طرح ترافیک، ناتوانی برخی شهروندان در پرداخت هزینه خرید این نوع آرم، عدم نیاز آنها به استفاده از آرم‌های طرح ترافیک سالانه یا نیاز موردی برخی از رانندگان برای ورود به محدوده طرح ترافیک مسوولان سازمان ترافیک را بر آن داشت تا پیشنهاد صدور آرم‌های روزانه، هفتگی و ماهانه ورود به محدوده طرح ترافیک را در دستور‌کار قرار دهند.

سرهنگ هاشمی نیز مانند مسوولان شهرداری تهران امیدوار است با صدور این نوع آرم‌ها ضمن فراهم شدن تسهیلات مناسب‌تر برای شهروندان فاقد آرم طرح ترافیک سالانه، میزان تخلفات ناشی از تردد غیر قانونی برخی شهروندان در این محدوده نیز کاهش یابد.

با این حال، کارشناسان می گویند : شاید بهتر بود که با تجهیز محدوده طرح ترافیک به دوربین‌های ثبت تخلف بلافاصله حضور ماموران راهنمایی و رانندگی در محدوده کمرنگ نمی‌شد تا بتدریج با نهادینه شدن کارکرد این دوربین‌ها و اطلاع‌رسانی همه‌جانبه به شهروندان در این زمینه، طرح از نتایج بهتری برخوردار می‌شود.

هم‌اکنون مسوولان راهنمایی و رانندگی و شهروندان با گذشت یک‌ماه و نیم از اجرای طرح کنترل مکانیزه محدوده طرح ترافیک به تجربه‌های مفیدی دست یافته‌اند؛ تجربه‌هایی که می‌توان با استناد به آنها برای رفع نواقص موجود و مشکلات پیش رو بهره برد تا در آینده شاهد اجرای بی‌عیب و نقص و تاثیرگذارتر طرح کنترل مکانیزه تخلفات رانندگی در محدوده طرح ترافیک باشیم.

پوران محمدی 
گروه جامعه