انتخابات در قاب تلویزیون

نقش مهم صداوسیما در پخش زنده مناظره کاندیداها و تهییج مردم برای حضور در عرصه انتخابات و مشارکت در سرنوشت خود، نقش اساسی را در ایجاد شور و حرارت انتخاباتی، میان مردم، احزاب و گروه‌ها به عهده داشت.ابتکار پخش مناظره‌ها باعث شد تا در پرتو فضای رقابتی ایجاد شده در رسانه ملی، همه نامزدها با حضور در استودیوهای تلویزیونی و رادیویی، از همه ظرفیت‌های ایجاد شده استفاده کرده و اقدامات، نظرات و... را بدون پرده‌پوشی در اختیار مردم قرار دهند.

پس از پایان انتخابات که با یک تنش تحمیلی به جامعه مواجه بودیم، صداوسیما در جهت ایجاد آرامش در جامعه، اطلاع‌رسانی بهنگام و جلوگیری از گسترش تنش‌های اجتماعی، نقش ارزشمندی را به عنوان یکی از سربازان جبهه جنگ رسانه‌ای به عهده گرفت و یک‌تنه در مقابل رسانه‌های بیگانه، سایت‌ها و هجمه سنگین تبلیغاتی آنها ایستاد.

رسانه ملی در مسیر این مبارزه نابرابر با تکیه بر حضور حداکثری مردم در انتخابات، به پخش اخبار و برنامه‌های روشنگرانه‌ پرداخت و فضایی ایجاد کرد تا بینندگان با دستیابی به حقیقت، خود قاضی تحولات باشند.

البته در این میان برخی انتقادات نیز از سوی برخی جناح‌ها، گروه‌ها و احزابی که در این دوره انتخاباتی نتوانسته بودند، پیروز میدان باشند، به این رسانه وارد شد؛ به طوری که برخی عملکرد رسانه ملی را جناحی دانستند.

اما به هر حال این انتقادات در شرایطی مطرح شد که به نظر برخی جامعه‌شناسان، صداوسیما نقش اول را در ایجاد شور و هیجان انتخاباتی ایفا کرد و در شرایطی که گروه‌های سیاسی یک ماه قبل از برگزاری انتخابات، از سردی فضای موجود گلایه داشتند و انگشت اتهام را به سوی رسانه ملی گرفته بودند، دیدند که این رسانه توانست با ایده تشکیل مناظره‌های انتخاباتی، وقایع انتخاباتی را از شکل تشریفاتی، رسمی و محدود در طبقات خاص اجتماعی خارج کرده و آن را به لایحه‌های اجتماعی سرایت دهد. در حوادث پس از انتخابات نیز بنا به گفته رئیس سازمان صداوسیما، این رسانه تلاش گسترده‌ای برای رفع شبهات و بازگویی مکرر پاسخ به شبهات انجام داد و در مقابله با اقدامات رسانه‌های مجازی و خارجی از تمامی توان خود بهره گرفت.

بر مبنای اهداف تبیین شده، رسانه ملی دو وظیفه مهم، ایجاد وحدت و انسجام ملی در جامعه و برخورد صادقانه با دولت و فراهم آوردن زمینه لازم برای تلاش بیشتر دولت به منظور تامین مطالبات و نیازهای عمومی و منطقی مردم را مدنظر قرار داد. به هر حال یک سال از انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم ریاست جمهوری می‌گذرد و آنچه هم‌اکنون مورد بررسی و تحلیل است، عملکرد رسانه ملی در مقابل رسانه‌های خارجی بیگانه است که کمر به نزاع علیه جمهوری اسلامی ایران بسته‌اند؛ درخصوص عملکرد رسانه ملی سراغ تعدادی از نمایندگان مجلس به عنوان منتخبین مردم رفتیم.

حسین نجابت، عضو کمیسیون انرژی و نماینده مردم تهران نیز در ارزیابی خود از عملکرد رسانه ملی در ایام پس از انتخابات 22 خرداد 88 گفت: صداوسیما به عنوان نهادی که تحت نظارت رهبری مشغول به فعالیت است، باید افق نگاهش همانی باشد که رهبری آن را ترسیم کرده‌اند. وی افزود: رهبری بعد از انتخابات، در مقاطع مختلفی مثل نماز جمعه 25 خرداد 88 و نماز جمعه اخیر و دیگر سخنرانی‌های تعیین‌کننده‌ای که داشتند، خط‌مشی برخورد و رویکرد فتنه پس از انتخابات را ترسیم کردند. نجابت با اشاره به این که صداوسیما باید خطوط ترسیمی رهبری را بخصوص در حوزه افکار عمومی مورد توجه قرار دهد و با توجه به آن راهبرد اساسی را پیگیری کند، گفت: البته فکر می‌کنم صداوسیما در رسیدن به اهداف رهبری توانسته خوب عمل کند.

وی افزود: اگر فرصتی می‌شد که مقداری مباحث و مناظره‌ها افزایش پیدا می‌کرد تا آرای مختلف که در کشور موجود است، به بحث گذاشته می‌شد، به نظر می‌رسید بهتر باشد. وی با بیان این که جناح و جماعتی در کشور ظاهرا حاضر به حضور در صحنه مناظره‌ها نیستند، گفت: این جناح قصد ندارد فضا آرام باشد و می‌خواهد مطالباتش توسط درگیری‌های اجتماعی و دیپلماتیک حل و فصل شود؛ در حالی که صداوسیما می‌تواند فضای آرامی ایجاد کند که مباحث شفاف شوند و مردم با علم بر مذاکرات، خودشان انتخاب کنند.

ناصر سودانی، نماینده اهواز و عضو کمیسیون انرژی نیز عملکرد رسانه ملی را در شفاف‌سازی تبلیغات انتخاباتی موثر دانست و گفت: پخش مناظره‌ها در ایام انتخابات نقش موثری در انتخاب گزینه‌ها برای ریاست جمهوری داشت.

وی افزود: ما در آینده انتخابات‌های زیادی را پیش رو خواهیم داشت که باید از الان برای تنویر افکار عمومی زمینه‌سازی شود. نماینده اهواز با اشاره به این که مناظره‌ها باید میان کارشناسان افزایش و در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی گسترش یابد، تاکید کرد: البته با توجه به این درخواست‌ها باید گفت که صدا و سیما در مجموع توانسته در ایام انتخابات و پس از آن در مقابله با شبکه‌هایی که علیه جمهوری اسلامی ایران صف‌آرایی کرده بودند بخوبی عمل کند.

جواد کریمی قدوسی، نماینده مشهد و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس نیز در تبیین عملکرد رسانه ملی پس از انتخابات گفت: یکی از نکاتی که بعد از انتخابات مورد توجه قرار گرفت، اطلاع‌رسانی بود.

وی با بیان این که در نبردهای نظامی حفظ اطلاعات از اولویت برخوردار است، تاکید کرد: در وقایع پس از انتخابات افشاگری اغتشاشات از عوامل مهم بود و اطلاع‌رسانی از تمامی زوایای پنهان کار دشمن و تاکتیک‌ها و روش‌های آن رمز پیروزی قرار گرفت که در این عرصه رسانه ملی در شبکه‌های مختلف سیما و صدا، توانست با کار مستند و منطقی، نقش اساسی داشته باشد. وی گفت: اطلاع‌رسانی صدا و سیما در نشاندن غبار فتنه و نشان دادن چهره و نقش دشمن، کار بی‌نظیر و بی‌بدیل در طول 30 سال انقلاب اسلامی بود و این همان رسالتی است که امام و شهدا بردوش صدا و سیما گذاشته‌اند و آن را یک دانشگاه عمومی معرفی کرده‌اند. وی گفت: صدا و سیما در ایام بعد از انتخابات بخوبی عمل کرد و همچنان هم باید به پرونده تحولات اخیر رسیدگی و ناگفته‌های آن تحلیل شود.

حسن نوروزی، نماینده رباط کریم و عضو کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس شورای اسلامی نیز درخصوص عملکرد رسانه ملی در بعد از تحولات انتخابات گفت: صدا و سیما وظایف خود را در آگاهی بخشی به مردم بخوبی انجام داده است. وی افزود: این رسانه‌ها به هنگامه انتخابات با ایجاد مناظره‌های گوناگون میان کاندیداها توانست مردم را از دیدگاه و نظرات آنان آگاه کند و باید گفت مناظره‌ها در اثربخشی فرم انتخاب و انتخاب فرد مورد نظر بسیار موثر بود. نماینده رباط‌کریم افزود: بعد از انتخابات هم به نظر می‌رسد رسانه ملی با افشای کسانی که با قانون اساسی و اصل نظام و رهبری مشکل داشتند وظیفه خود را به نحو اکمل انجام داد. وی تاکید کرد: معتقدیم صدا و سیما را باید از جنبه‌های گوناگون مورد ارزیابی قرار داد و کانال‌های مختلف و شبکه‌های استانی را به طور جداگانه بررسی کرد که با بررسی همه جوانب به نظر می‌رسد بتوان گفت که عملکرد مناسبی داشته است.

نوروزی گفت: برنامه‌هایی مثل شاخص، «دیروز، امروز، فردا» و حتی ساخت زندگی ائمه و پیامبران و یا بخش برنامه‌های معرفتی، دینی، سیاسی و تاریخی در آگاهی‌بخشی مردم بسیار موثر بوده است.