حال بازار تهران بد است

این روزها خبرهای نافرجامی از بازار تهران به گوش می‌رسد تا دیگر رنگی بر رخسار آن باقی نماند. انتشار خبر ریزش بخشی از سقف این بازار در راسته سیدربیع نشان‌دهنده تنگ شدن عرصه برای این بازمانده تاریخ است تا کم‌کم عناصر مدرن پای خود را بیش از گلیم خود دراز کنند یا به عبارتی پا در کفش تاریخ کنند.
کد خبر: ۳۳۴۰۶۱

شاید به جرات بتوان گفت این اثر به جای مانده از دوره شاه طهماسب صفوی با مرمت‌ها و ساخت و سازهای غیر اصولی دیگر نفس‌های آخر را می‌کشد و کم‌کم چشم انتظار خالی شدن ملات‌های فرهنگ در بین ساختار خود است.

بازار تهران به عنوان موضوعی که نمی‌توان از آن بسادگی گذشت و نقش موثر آن را در پیوند گذشته و آینده نادیده گرفت، کارشناسان را به این باور رسانده تا نسبت به آن دید ملی داشته باشند و این اثر تاریخی که چیزی کمتر از بازارهای تاریخی دیگر شهرهای کشور ندارد را از پریشانی درآورند.

با این حال هنوز خبرهای ناگوار در راه است به نحوی که بقایی رئیس سازمان میراث فرهنگی وضعیت بازار تهران را تاسفبار اعلام کرده و می‌گوید: در این بازار تخریب‌های زیادی انجام می‌شود و به دنبال آن، طبقه‌هایی را می‌سازند و برای این کارها سریع هماهنگ می‌کنند و می‌سازند و کسی هم برای برخورد اقدام نمی‌کند.

این نوع موضعگیری‌ها تنها معطوف به گفته‌های رئیس سازمان میراث فرهنگی نمی‌شود؛ چراکه شهردار منطقه 12 نیز در این باره گفته که هیچ گونه تخریبی در بازار قدیمی تهران صورت نگرفته و تمام ساخت و سازها با هماهنگی کامل با میراث فرهنگی انجام گرفته است.

مهرداد عرب قائم مقام شهرداری منطقه 12 تهران نیز در این باره در گفتگوی با جام‌جم گفت: بازار به عنوان قلب تپنده تهران یکی از عناصر فعال شهری است که از گذشته تاکنون با استقبال شهروندان روبه‌رو است بطوری که می‌توان گفت این بخش از شهر مهم‌ترین فضای تجاری و کسب و کار شهر را به خود اختصاص می‌دهد. ما باید از این وی‍ژگی بیشترین استفاده را ببریم و با بازسازی این مجموعه عظیم حافظه تاریخی شهر را حفاظت کنیم.

وی می‌افزاید: در همین راستا امروز بیش از 10 محور بازار تحت عملیات پیاده‌روسازی، دیوارسازی و مسقف‌سازی قرار گرفته و در این بین از نظرات کارشناسان سازمان میراث فرهنگی نیز کمال استفاده را می‌بریم.

عرب با اشاره به تخریب املاک فرسوده در بخش‌های مختلف بازار می‌گوید: بعضی از املاک در بازار وجود دارند که از استعداد خطرزایی برای شهروندان برخوردار هستند در همین راستا 50 باب از این خانه‌ها شناسایی و مورد تخریب قرار گرفت.

در حالی که قائم‌مقام شهرداری تهران نگاه وی‍ژه به این بخش از شهر را از وظایف شهرداری عنوان می‌کند، اما ربیع مدیر پایگاه محور فرهنگی تاریخی تهران از برخورد جدی با انجام هر گونه مرمت یا بازسازی در داخل بدنه بازار تهران خارج از ضوابط مصوب از سوی سازمان میراث فرهنگی خبر می‌دهد تا این شائبه ایجاد شود که هماهنگی خاصی میان دو بخش اجرایی شهرداری و سازمان میراث فرهنگی وجود ندارد.

وی با بیان این‌که شالوده و بنیان اصلی اثر تاریخی بازار در ارزش میراث فرهنگی آن است، می‌افزاید: در صورت تکرار این گونه تخریب‌ها و ساخت و سازهای غیرمجاز در بازار تهران، دیگر اثری از این ارزش تاریخی باقی نخواهد ماند.

وی می‌گوید: سازمان میراث فرهنگی و پایگاه محور فرهنگی تاریخی تهران موضوع تخریب و ساخت و سازهای متعدد در بازار تهران را به صورت جدی و با قاطعیت پیگیری خواهند کرد.

بناهای تاریخی که امروز در شهرهای ایران گرد فراموشی بر دوششان نشسته خبر ویرانی شان قصه مکرری شده است که تنها بخشی از صفحه روزنامه‌ها را به خود اختصاص می‌دهد. شاید مسوولان ذی‌ربط باید کمی از شعارهایی که در پشت تریبون بیان می‌کنند فاصله بگیرند و به میدان عمل وارد شوند.

بازار تهران؛ بنایی به قدمت 500 سال

بازار تهران بازاری است قدیمی که‌ با توجه به مدارک و شواهد موجود بنای اولیه بازار تهران به دوره شاه تهماسب صفوی و همزمان با ساخت برج و بارو و دروازه‌های شهر تهران حدود سال 930 هجری قمری تعلق دارد. ظاهرا چهار بازار لباف‌ها، کرجی‌دوزها، سراج‌ها و نعلچی‌ها، قدیمی‌ترین بخش‌های بازار تهران است.به نوشته صنیع‌الدوله، چهارسوی بزرگ و کوچک بازار در زمان فتحعلی‌شاه قاجار ساخته شد.

در این زمان مجموعه بازار به طرف شمال غرب و غرب توسعه یافت، به طوری که بتدریج حد فاصل بین ارک و مسجدجامع به بخش پر رونق بازار تبدیل شد و معروف‌ترین و معتبرترین سراها و تیمچه‌ها در این محدوده فعال شدند.در دوره ناصرالدین‌شاه بر تعداد راسته‌های بازار افزوده شد و تعدادی سرا و تیمچه معتبر ساخته شد. مانند دیگر مجموعه بازارهای تاریخی، هر کدام از راسته‌ها، رسته‌ها، سراها و تیمچه‌های بازار تهران به صنف خاصی اختصاص داشت.رشد و توسعه سریع شهر تهران و افزایش جمعیت آن بتدریج معماری سنتی بازار را دچار آشفتگی‌های بسیاری کرد به طوری که اگرچه بخش‌های زیادی از تیمچه‌ها و بازارهای آن نوسازی یا بازسازی شد، اما این کارگاه موجب از بین رفتن تناسب موجود میان بخش‌های مختلف آن می‌شد. یک میلیون تردد روزانه به این نقطه از شهر همراه با فصل گرما و افزایش استفاده از وسایل خنک‌کننده برقی می‌تواند حجم آتش‌سوزی ناشی از اتصالات و سیم‌کشی‌های غیراستاندارد را دوچندان کند این درحالی است که بازار تهران برای جمعیت سال‌های آخر حکومت قاجارها طراحی شده بود و نه برای پایتخت هفت تا 10 میلیونی امروز ما.

مصطفی خدابخشی / جام جم

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها