هفت دغنان، شهری باستانی
هفت دغنان شهری قدیمی و تاریخی در منطقه گسگر صومعهسرا و مرکز حکومت گسگر بوده است، ویرانهها و خرابههای آن نشان از یک منطقه باستانی دارد. کمااینکه حدود نیمی از جنگل هفت دغنان را آثار باروی شهر، حمامها، پلها و معابر و مساکن پوشانده که به همراه آن قطعات سفالهای ساده و لعابدار منقوش از دوره صفویه و قبل از آن در مقیاس وسیع پراکنده است.
یکی از بزرگترین شهرهای صفوی
این منطقه با آبادیهای اطراف حدود 250 سال پیش به دلیل شیوع سیاه فویتل (طاعون سیاه) سکنهاش را از دست داده و به سبب روئیدن درختان به جنگلهای اطراف متصل و به صورت جنگلی بکر باقیمانده است. اما کاوشهای باستانشناسی وسعت آن را به بیش از 120 هکتار رساند که هنوز نیز تعیین حریم این محوطه تاریخی ادامه دارد. شهر هفت دغنان یکی از بزرگترین شهرهای صفوی بوده بهگونهای که میتوان گفت طبق متون تاریخی پایتخت ایالت گسکرات از ایالتهای تابع دولت صفوی بوده است.
شهر تاریخی متروک
پیش از این تصور میشد شهر هفت دغنان را زلزله از بین برده است، در متون تاریخی نیز از اتفاقی چون زلزله یاد شده است اما مطالعات بیشتر نشان داد پیش از زلزله، در سال 1308 هجری قمری بیماری وبا جان بسیاری از مردم شهر هفت دغنان را میگیرد و از همان دوران نیز این شهر تاریخی متروک میشود.