10گام برای ساخت‌وساز‌های زیست‌محیطی

مهندس عمید مرندی، سربازرس انجمن متخصصان محیط‌زیست ایران و کارشناس ارشد محیط‌زیست پژوهشگاه علوم و فناوری رنگ، براساس تحقیقات انجام شده در این رابطه در 10‌گام ساده را برای ساخت‌وسازهای زیست‌محیطی ارائه می‌کند.

اعضای تیم طراحی باید درباره تمامی اهداف پروژه بحث و تبادل‌نظر کنند و تاکیدی بر ساختمان‌سازی با استفاده از مواد گوناگون سازگار با محیط‌زیست داشته باشند.

برای مثال اگر تصمیمات بر پایه حفاظت از منابع طبیعی استوار شود، باید برای این کار از مواد قابل بازیافت که امکان استفاده از آنها ممکن است، مدنظر قرار گیرد.

در پروژه‌ای دیگر اگر تاکید بر حفظ کیفیت هوای داخل ساختمان باشد، باید استفاده از موادی که بدون ترکیبات آلوده‌کننده هوا هستند، به عنوان اولویت کاری تعیین شوند.

هر پروژه‌ای، مصالح مورد نیاز متفاوتی دارد که برای اسکلت‌بندی، سفت‌کاری و نازک‌کاری استفاده می‌شوند، بنابراین برای رسیدن به حداکثر سود حاصل از استفاده مصالح زیست‌محیطی، این مهم است که ذغدغه‌های اولیه بر این استوار شود که بیشترین کمیت را داشته باشند.

این موارد شامل مصالح فونداسیون، اسکلت‌بندی، مصالح سفت و نازک‌کاری و حتی موارد داخل ساختمان از قبیل دیوارها، کف اتاق‌ها و... می‌شوند.

براساس ضوابط ساخت‌وساز در گام اول، تیم طراحی باید حداکثر تلاش خود برای افزایش درصد استفاده از مصالح سازگار با محیط‌زیست را انجام دهد.

جزییات اطلاعات می‌تواند از تولیدکنندگان مصالح درخواست شود. برای نمونه برگه‌های اطلاعات ایمنی مصالح (MSDS) داده‌های نشر آلاینده‌ها، جزییات نتایج آزمایش‌های کارایی و اطلاعات مختلف در محل ساخت‌وساز را می‌توان مشمول این بحث کرد.

دولت باید با کمک اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی درج این نوع اطلاعات را روی بسته‌بندی محصولات اجباری کند.

مشاهده وضعیت مصالح در محل ساخت‌وساز و درک عمیق در زمینه مراحل مختلف ساخت‌وساز می‌تواند به انتخاب بهتر کمک فراوانی کند.

سازندگان ساختمان‌ها باید در جلسه‌ای، تولیدکنندگان مصالح را دعوت کرده و نقاط قوت و ضعف مصالح را به اطلاع آنها برسانند.

شناخت مواد زیست‌سازگار به افراد ذی‌نفع مختلفی ارتباط دارد.

مالکان، طراحان، پیمانکاران و افراد خدماتی شامل این پروسه می‌شوند. مستندسازی استدلالات انتخاب هر ماده و پایش عملکرد آنها در محل ساخت‌وساز بسیار اهمیت دارد. در این راه، پروژه‌های آینده می‌توانند از سرمایه‌های تحقیقاتی و تجزیه و تحلیل‌های گذشته بهره‌مند شوند.

به این ترتیب شاخصه‌های مهمی برای داشتن یک خانه زیست‌محیطی شکل می‌گیرد که بهره‌وری مصرف انرژی، دوام و ماندگاری، بهداشت محیط فضای داخلی و راندمان بالای انرژی از جمله این شاخصه‌هاست که منافع زیستی و اقتصادی فراوانی را به همراه دارد.

حمیده‌سادات هاشمی