دانشگاه آزاد و وقف

رادیو  گفت و گو : یک فوریت  طرح اجازه وقف اموال در موسسات غیر دولتی و غیر انتفاعی در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. دیدگاه شما درباره طرح وقف اموال در اختیار موسسات غیردولتی و غیرانتفاعی، بخصوص اموال دانشگاه آزاد اسلامی که این روزها مورد بحث است چیست؟ چه اهدافی از این طرح وجود دارد و دلیل مخالفت شما چیست؟
 
 آجرلو: اینکه موسسات غیرانتفاعی و غیر دولتی بتوانند اموال خودشان را وقف کنند طرح بسیار خوبی است و روح وقف را در جامعه گسترش می دهد . اینکه ما از نظر قانونی شرایطی را فراهم می کنیم، کسانی که مدتها اموالی را در اختیار داشتند، امروز وقف کنند ، نگاه به وقف در جامعه تغییر می کند.

این طرح ، طرح قشنگی است. ولی بحث ما سر وقف اموال دانشگاه آزاد است. ما در مجلس هفتم، تحقیق و تفحص وسیعی را در حوزه دانشگاه آزاد شروع کردیم. آمدیم در تمام ابعاد، چه از نظر مباحث علمی، بحث اموال دانشگاه آزاد، بحث معاونت های مختلف دانشگاه آزاد، تحقیق و تفحص را شروع کردیم و نتایج بسیار قابل توجهی را به دست آوردیم.

متأسفانه شرایط را به گونه ای مدیریت کردند که اجازه ندادند  بحث حقوقی و قضایی رسیدگی ما در حوزه تحقیق  را در کمیسیون مطرح کنیم و رأی گیری شود. ولی یک بحث بسیار جدی  داشتیم تحت عنوان بازنگری اساسنامه دانشگاه آزاد.

  بعد از پیگیریهای که انجام شد و به هر حال شورای عالی انقلاب فرهنگی وقتی به این عرصه وارد شد،نگاه ما این بود که دانشگاه آزاد، نیازمند این است که آن اهداف اولیه ای که هدف از تشکیل دانشگاه آزاد بود را اجرایی کنیم و با یک ساز و کار بهتر، با یک نیروی انسانی توانمندتر و خوش فکر تر این مسئله مدیریت شود.

 این بحث در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت و شورای عالی انقلاب فرهنگی آمد و اساسنامه را تغییر داد. با یک نگاه به روزتر  مصوباتی را داشتند که با توجه به فرامین مقام معظم رهبری مصوبات شورای عالی انقلاب عالی فرهنگی عین قانون لازم الاجراست.
 
رادیو  گفت و گو :این مربوط به چه زمانی است؟

آجرلو:من یک سابقه ای را از مجلس هفتم گفتم که این جمع و جور ولی بازنگری اساسنامه دانشگاه آزاد جدیداً اتفاق افتاده و الان ابلاغ شده که عین قانون لازم الاجراست. اینجا یک اتفاقی افتاد. وقتی بحث بازبینی اساسنامه دانشگاه آزاد مطرح شد، آمدند، بحث وقف دانشگاه آزاد را مطرح کردند.

موسسات غیرانتفاعی زمانی می توانند اموال خودشان را وقف کنند که این اموال، بر اساس فقه، دولتی نباشد. اکثر زمینهایی که دانشگاه آزاد تملک کرده، زمین هایی بوده که  از دولت گرفته شده. همین الان ما در شهر خودمان یعنی کرج، زمینهایی را از دولت، از مسکن و شهرسازی ، از منابع طبیعی، زمینها را می گیریم در اختیار دانشگاه آزاد قرار می دهیم برای اینکه مراکز خود را در آنجا احداث کنند.

 این به این معنی نیست که این زمینها شخصی است یا غیر دولتی است. خیلی امکانات از امکانات دولتی که در اختیار دانشگاه آزاد قرار گرفته به خاطر اینکه نگاه برای توسعه آموزش عالی بوده، نگاه توسعه دانشگاه آزاد بوده است .

ابتدای انقلاب گفتند که  یک زمانی را  برای ایجاد انقلاب فرهنگی در دانشگاهها لازم داریم، پس  می آییم دانشگاه آزاد اسلامی را راه اندازی می کنیم،برای تحقق اهداف نظام.  آن هدف اولیه یک هدف بسیار متعالی بوده که الان در بسیاری از حوزه ها ما با آن هدف متعالی فاصله گرفتیم.

بحث ما بحث توسعه فضای آموزشی و بالا بردن ظرفیت و گنجایش تحصیلات تکمیلی و اینها نیست، بحث ما آن اساس و بنیاد دانشگاه آزاد بوده.من امروز قاطعانه عرض می کنم که بحث اموال دانشگاه آزاد، اصلاً اموال خودش نیست، اموال هیئت امنا نیست. الان شما هیئت امنای دانشگاه آزاد را نگاه کنید، یک بازنگری کنید ببینید که چه کسانی هیئت امنای دانشگاه آزاد را تشکیل می دهند.

آیا این افراد  بر اساس آن چیزی که مقام معظم رهبری مد نظرشان است ، در خدمت نظام هستند.آیا می توانند دانشگاه آزاد اسلامی را مدیریت کنند. اینها را بازنگری کنیم. با مردم در میان بگذاریم بگوییم که هیئت امنای تشکیل دهنده این دانشگاه چه کسانی هستند .

هدف از این طرح این بود که این دانشگاه آزاد را ببرند وقف کنند، در حوزه وقف، چیزی که وقف می شود متولی آن هم تعریف می شود، متولی آن هم می آید همین هیئت امنا می شود، بعد دیگر شورای عالی انقلاب فرهنگی هم نمی تواند نظارتی بر روی این مجموعه داشته باشد.
 
رادیو  گفت و گو :همانطور که  اشاره کردید این اموال بعضاً دولتی هستند، یعنی زمینهایی که از زمین شهری، سازمان مسکن و شهرسازی  دریافت شده و در آنجا ساختمانی ساخته شده برای دانشگاه آزاد. اگر این اموال دولتی باشد که شرعاً مشکل ایجاد می شود. درست می گوییم؟
 
 آجرلو:شما امروز یک بحث خیلی کوتاهی را مطرح کردید. ما تذکراتی را داشتیم،بحث داریم در این زمینه که واقعاً ما خدمت علمای مجلس رفتیم و خواهش کردیم که از نظر فقهی در این عرصه ورود کنند و نظر فقاهتی دهند که آیا این عرصه هایی که امروز در اختیار قرار گرفته و اموال دولتی بوده،آیا امروز وقف آنها جایز است؟
 
رادیو گفت و گو :آقای طاهرخانی،نظر شما را هم درباره طرح وقف اموال در اختیار موسسات غیردولتی و غیرانتفاعی، بخصوص اموال دانشگاه آزاد اسلامی  بشنویم.
 
طاهرخانی: تشکر می کنم از فرمایشات خانم آجرلو. جواب آن را هم البته خودشان دادند. به این معنی که اولاً ایشان چند موضوع را باز کردند. یک بحث اهداف اولیه دانشگاه را فرمودند،هیئت امنا را فرمودند .  بالاخره هیئت امنا کسانی بودند که در نظام نقشی داشتند و امروز هم به هر ترتیب نمونه بارز آنرا ما حضرت آیت الله رفسنجانی را می بینیم . بحث هیئت امنا را نمی توانیم زیر سوال بریم که در خدمت نظام نباشند. بحث اهداف را هم مطرح کردند .

دانشگاه آزاد در راستای اهدافش حرکت کرده و ما امروز شاهد موفقیتهای دانشگاه آزاد در  کشور، هم کمی و هم کیفی هستیم و حجم زیادی از مطالبات و خواسته های مردم را پاسخ داده و  نشان می دهد که دانشگاه آزاد با تکیه بر مردم و آن اصل 44 که امروز دغدغه مقام معظم رهبری براین است و مسئولان نظام، در اوایل انقلاب بخش خصوصی را عملیاتی کرد.

 طبیعی است، ممکن است مقداری هم از منابع طبیعی و مسکن و شهرسازی و از این قبیل در اختیار دانشگاه قرار گرفته  باشد، ولی عمده اموال دانشگاه آزاد در بخش خصوصی و غیر دولتی است و اصلاً دولتی نیست. بنابراین امروز آن کسی که مسئول اداره دانشگاه آزاد است، هیئت امنا و موسسین هستند که در اختیار دارند و در هیچ جای منابع فقهی و فتوای علما و مراجع تقلید ما مخالفتی با وقف این اموال نداشتیم.

 آقای لاریجانی رئیس مجلس، صراحتاً بیان داشتند که مقام معظم رهبری در این خصوص فرمایشی و اظهار نظری نکردند در تأیید و یا تکذیب. چگونه است که مخالفین می آیند از مقام معظم رهبری مایه می گذارند و آن را با توجه به نظرات خودشان ورود می دهند.
علاوه بر این  در دنیا هم بسیاری از دانشگاههای بزرگ وقفی اداره می شوند. علاوه بر آن ما روی فرهنگ وقف تأکید داریم که گسترش دهیم .
 
من منکر وجود نواقص و مشکلات و برخی مسائل در دانشگاه آزاد نیستم. در بعضی از امور بنده هم منتقد
می شوم، ولی باید اصل مطلب را ببینم. بنابراین برای اینکه آن مشکلات بوجود نیاید ، طبیعی است که یک  چتر امنیتی برای دانشگاه ایجاد کنیم و بهترین نوع آن هم همان وقف است که می تواند این دانشگاه و اموال این دانشگاه را از تعرض مصون بدارد و کسی نمی تواند بعد از وقف شدن آن با توجه به اعتقادات قوی دینی و مذهبی که وجود دارد و قوانین محکمی که در وقف وجود دارد، کوچکترین تعرضی به اموال دانشگاه صورت گیرد.

در مقام مقایسه هم دانشگاه ازاد یکی از بزرگترین دانشگاههای بزرگ دنیا است. بنابراین مخالفین این طرح دلایل قوی و محکمی برای اینکه وقف صورت نگیرد ارائه نکردند. تذکراتی می دادند. نقل قولهایی از جاهایی می کردند که اصلاً مبنایی نداشت.

 طبیعی است که اگر شما کتابهای فقهی را نگاه کنید ، فتوای علما و مراجع را دقت کنید، تأکید بر این موضوع بوده و مخالفتی روی این موضوع نیست. علاوه بر آن امروز هیئت امنا می تواند بر مبنای اینکه حق تصرف مالک خانه داده، این را وقف کند. اما راجع به این موضوع و طرحی که در مجلس مطرح است، اصلاً در یک مورد ارتباط آن با دانشگاه آزاد است.

 طرح عام بوده و کلیه مراکز آموزشی غیرانتفاعی و غیردولتی که  صاحبانشان مالکانشان، هیئت امنا و مؤسسین، می خواهند وقف کنند و صیغه وقف را جاری کنند در بر می گیرد. متأسفانه برخی از دوستانمان، همکارانمان،بعضی از مخالفین، فقط یک مورد دانشگاه آزاد را در صحن علنی مجلس مطرح کردند.

فرمایشات آقای لاریجانی  و مخالفان و موافقینی که اخیرا صحبت کردند مبین  این موضوع است که هیچ اشکال شرعی قاعدتاً نباید داشته باشد و ندارد و می تواند تحول بزرگی را در راه جاودانه کردن دانشگاه و اینکه بتواند مراحل رشد و توسعه هم کمی و هم کیفی در جهت ارتقاء تحصیلات تکمیلی در مقطع آموزشی دانشگاه در سطح کشور  نقش موثری را ایفا کند.
 
رادیو  گفت و گو :خانم آجرلو، آقای طاهرخانی، به بحث هیئت امنا و هدف گذاری و اینکه برخی یا مقدار کمی از این زمینها دولتی هستند  ، طرح جلوگیری از تعرض را مطرح کردند. بعد هم جامعیت این طرح . اگر ممکن است به این محورهایی که اشاره کردند پاسخ دهید.
 
 آجرلو:تعجّب می کنم از صحبت برادر بزرگوارم آقای طاهرخانی که خدمتشان هم ارادت دارم. چون پاسخ مخالفین در مقابل طرح بحث مقام معظم رهبری درمورد کسانی بود که آمدند و گفتند بحث وقف را خود مقام معظم رهبری نسبت به آن اهتمام داشتند. این موضوع وقتی مطرح شد، برای مدتها قبل بود. من خودم شخصاً که خدمت آقای جاسبی رسیدم، آقای دکتر جاسبی فرمودند که آقا با وقف موافق هستند.

 وقتی این موضوع مطرح شد بعضی از آقایان و نمایندگان بزرگوار از دفتر آقا استعلام گرفتند و فرمودند که آقا هیچ نظری راجع به این موضوع ندارند. و این دقیقاً بالعکس بود، این استفاده کسانی بود که طراح بودند و هزینه کردن از مقام معظم رهبری بود که نمایندگان دیگر پاسخ این را دادند که آقا نسبت به این موضوع اصلاً نظر ندادند وحتی آقای لاریجانی هم فرمودند اگر آقا نظری راجع به این موضوع داشته باشند، من حتماً آن را به سمع و نظر نمایندگان خواهم رساند. این یک بحث بود که جا داشت من جواب دهم.

هدف از تشکیل دانشگاه آزاد، بحث ایجاد دانشگاه اسلامی بود، این هدف را ببینید. اعضای هیئت امنا فقط آقای
آیت الله هاشمی نیست. اعضای دیگر را هم بگوییم یکی آقای موسوی است، یکی دیگر کسانی هستند که امروز در مقابل انقلاب صف آرایی کردند. آیا ما می توانیم دانشگاه به این عریض و طویلی و با این هدف گذاری که در نظام شده و با پول مردم امروز به این جا رسیده... ببینید ما خلط مطلب نکنیم.

تحصیلات بنده در دانشگاه آزاد بوده است. در دانشگاه آزاد هم درس دادم و افتخار هم می کنم. بچه های من هم الان در دانشگاه آزاد مشغول تحصیل هستند.  منکر موفقیتهای دانشگاه آزاد نیستیم. ولی ما می خواهیم بگوییم دانشگاه  امروز از نظر فرهنگی با اهداف نظام فاصله گرفته است.

این را هیچ کس نمی تواند منکر شود . وقتی وقف شد متولی پیدا می کند، در این صورت متولیان هستند که تصمیم گیرندگان وقف می شوند. دیگر نه شورای عالی انقلاب فرهنگی می تواند زیاد در این موضع دخالت کند و نه بنده و آقای طاهرخانی که در کمیسیون آموزش و تحقیقات هستیم می توانیم برای آنها تکلیفی تعیین کنیم. اصلا دیگر نمی شود برای آنها تکلیفی تعیین کرد.

 موسسات غیر  دولتی فرق می کند با یک دانشگاهی که بالای چند صدهزار تا دانشجو وجود دارد. اگر ما بخواهیم کمی آینده نگر باشیم، امروز می آییم این را واقعاً کالبد شکافی می کنیم. چرا امروز نماینده ها دغدغه دارند. من در ابتدای صحبتم این را عرض کردم. اصل طرح اصل متعالی است. ولی این اصل دارد با بحث دانشگاه آزاد جلو می رود که برای آینده بسیار مخاطره آمیز است.

اینکه ما بخواهیم اموال دانشگاه آزاد را  از دست اندازی حفظ کنیم، این راههای دیگری هم دارد، حتماً راه آن فقط وقف نیست. به نظرم این یک نوع فرار از قانون است. یک نوع فرار از تمکین در مقابل مقررات است . ما چه قانونی را می توانیم در این وقفنامه های بیاوریم که فردا این هیئت امنا،آقای طاهرخانی یکی از اعضای هیئت امنا را معرفی کردند ، من هم یکی دیگر را معرفی را کردم، بیایم همه اعضا را معرفی کنیم، ببینیم آیا اینها امروز در آن چارچوب قوانین دارند عمل می کنند؟ واقعاً عمل نمی کنند.

 ما در انتخابات گذشته دیدیم که دانشگاه آزاد شد ستاد یکی از کاندیداها و این خلاف شأن آکادمیک است ... بله باید دانشگاهها به قول مقام معظم رهبری که می فرمایند: خدا لعنت کند کسانی را که دانشگاهها را غیر سیاسی بخواهند. ما باید کار سیاسی و فعالیت سیاسی را در دانشگاه آزاد به دانشجوها یاد دهیم. نه اینکه بیاییم آنجا را ستاد یک فرد خاص کنیم.

من فقط یک نمونه آن را عرض کردم. اگر فردا بخواهد این مجموعه وقف شود بعد فرار کند از اینکه تمکین نکند در مقابل اعمال سیاست گذاریهای شورای عالی انقلاب فرهنگی و همین طور قانون آن وقت چه تدبیری می شود اندیشید برای اینکه این مجموعه را در چارچوب نظام بیاوریم.

 خطراتی که در آینده این مجموعه را تهدید خواهد کرد، امروز باید تدبیر کنیم و آیندگان حتماً راجع به این تصمیمات قضاوت خواهند کرد.
برای جلوگیری از دست اندازی راههای دیگری هم می شود تجویز کرد. می شود آنها را در قالبهای دیگر تفسیر کرد. اموال را به نام دانشگاه آزاد زد، سند را به نام دانشگاه آزاد زد که هیچ کس نتواند دست اندازی کند، اموال وقتی به نام اشخاص سند بخورد معلوم است جای دست اندازی برای آن باز می شود، قدرت نظارت، قدرت سیاستگزاری، اعمال راهکارهایی که از این دست اندازی جلوگیری کند را باید داشته باشیم.راه آن این نیست که ما فردا راهی را باز کنیم که اینها در مقابل قانون پاسخگو نباشند.
 
رادیو  گفت و گو :آقای طاهرخانی پاسخ شما را بشنویم.
 
 طاهرخانی: باز هم چند مطلب را استفاده کردیم از فرمایشات سرکار خانم آجرلو. موضوع اینکه گفتند سیاسی است، واقعاً همین است، یک نگاه قوی سیاسی برای این موضوع است که مانع این می شود که تصمیم صحیح گرفته شود. مسائل فرهنگی را درمورد محیط دانشگاه آزاد  مطرح کردند و گفتند که از اهداف دور شده است.

 خواهشی که از سرکار خانم آجرلو داریم این است که  یک سری به دانشگاههای دولتی بزنند . محیط دانشگاههای دولتی، محیط های بهتر از دانشگاه آزاد نیست. همین مردم هستند که دارند به این دانشگاهها می روند. حل مشکلات فرهنگی و مسائل فرهنگی دانشگاهها،برخوردهای سیاسی نیست. ما باید مشکلات فرهنگی را ریشه ای حل کنیم، نسخه خاص خود را بپیچیم.

اگر وقف صورت نگیرد، آیا مشکلات فرهنگی حل می شود؟ وقف به معنی این نیست که در اختیار هیئت امنا و در اختیار اشخاص خاص قرار گیرد،آنهایی که در دانشگاه به عنوان هیئت امنا هستند. برخی از این هیئت امنا، الان از زمان تأسیس تا به حال بودند. برخی اضافه شدند. آیا  دست اندازی کردند، در زمانی که هنوز وقف نبوده و در اختیارشان بوده که امروز بعد از وقف این کار را بکنند. با توجه به این که وقف شرایط خاص خود را دارد، ثبت و ضبط می شود و نظارت می تواند روی آن صورت بگیرد،  وقف به معنی عدم نظارت نیست، وقف نظارت را بیشتر می کند، اموال را محصور می کند. نظارت را بالاتر می برد.

 ایشان راههای دیگری را مطرح کردند ولی  راههای دیگر را نفرمودند که چه راههایی برای این موضوع وجود دارد . ولی امروز با توجه به راههای مختلفی که ممکن است وجود داشته باشد وقف بهترین راه است برای این که از تعرض مصون باشند.

فرمودند که محیط دانشگاه ستاد انتخاباتی کسی بوده، طبیعی است که همین موضوع را زمانی که آقای جاسبی هم کاندیدا بود باید می گفتند که ستاد ایشان بوده است،یا آقای هاشمی و دیگران . در حالی که اصلاً جامعه ما به بلوغ فکری رسیده. اگر واقعاً دیدگاه این است که ستاد کسی بوده، پس چرا آراء چیز دیگری را نشان می دهد.

پس مردم بلوغ سیاسی و فکری خودشان را به خصوص در محیط های دانشگاهی... محیط های دانشگاهی از سطح بالایی از بینش و دیدگاه برخوردارند. از این جهت به نظر ما با سیاسی کردن بحث ، داریم با وقف مخالفت می کنیم. لذا وقف یکی از موارد بسیار مهم و اساسی در مسائل دینی ماست و همواره بر آن تأکید شده. چه بهتر که محیط های دانشگاهی وقف شوند و ایراداتی که خانم آجرلو می فرمایند ارتباطی با وقف و موضوع وقف ندارد. یعنی بحث مسائل فرهنگی و اینکه واحدی از دانشگاه ، ستاد کسی شده باشد، ارتباطی به وقف ندارد. موضوع چیز دیگری است وموضوع دیگری دارد مطرح می شود.

بنابراین به نظر می رسد که با مطالعه بیشتری باید روی این موضوع دقت نظر و تصمیم گیری شود و طبیعی است که همین نماینده ها به یک فوریت آن رأی دادند تا در واقع در مسیر بررسی شود، با زمان بیشتری مورد توجه قرارگیرد.

 به نظر می رسد که اگر ما دیدگاههای شخصی خودمان را جدا کنیم ، چون مرتب از مقام معظم رهبری ، برای موضوعات مختلف هزینه می شود. یک کار عظیمی دارد صورت می گیرد، اگر کار خلاف مسائل دینی است، طبیعی است که مقام معظم رهبری سکوت نمی کند و قطعاً از طریق دفترشان ، خود آقا به هر ترتیب اظهارنظر خواهند کرد.

مسائلی از قبیل دانشگاه آزاد که بیش از 20 میلیون دانشجو دارد، فارغ التحصیل داشته و  میلیونها مترمکعب زمین در اختیارش است، کوچک و بی اهمیتی نیست و طبیعی است که سران نظام در این ارتباط می توانند موضع داشته باشند و عدم بیان موضوع از سوی مقام معظم رهبری می تواند تلقی شود که به هر ترتیب یک کار صحیحی دارد صورت می گیرد.

اگر هم مسئولین دانشگاه اعلام کردند که مثلاً آقا مستقیماً راضی بوده و نبوده این کار درستی نیست. باید با تحقیق بیشتری  برخورد کرد با کسانی که نقل قول بی جایی می کنند. باید با مطالعه بیشتر، با دقت نظر بیشتری تصمیم گیری کرد و یک کار اساسی دارد صورت می گیرد و طبیعی است که می شود نقاط ضعف این طرح را کم کرد و کمیسیون ها می توانند اظهار نظر کنند و موادی به آن اضافه یا کم کنند.

 نماینده ها حق دارند اظهار کنند و در ارتباط با طرح کم و زیاد را داشته باشند تا یک طرح جامع و خوبی به تصویب برسد که به صلاح جامعه علمی کشور و بخصوص جامعه اقتصادی کشور هم باشد.
 
رادیو  گفت و گو :آقای طاهر خانی اشاره کردند که با وقف نظارت بالاتر می رود و حضرتعالی هم یک پیشنهادی دادید در مورد سند زدن دانشگاه ازاد و گفتید راههای دیگری هم  وجود دارد، اگر ممکن است به این دو محور هم  اشاره بفرمایید.
 
 آجرلو:من فکر می کنم آقای طاهرخانی، یک مقدار به صحبتهای بنده توجه نمی کنند. بنده اول صحبتم گفتم که زمانی که در دانشگاههای دولتی نیاز به انقلاب فرهنگی بود، دانشگاه آزاد اسلامی شکل گرفت. یعنی نفس تشکیل دانشگاه آزاد برای تشکیل دانشگاه اسلامی بود. این فرق می کند با دانشگاههایی که ...
 
 طاهرخانی:دولتی ها نباید اسلامی باشند؟
 
 آجرلو: اجازه دهید. اصلاً بحث این نیست. بحث این است که نفس تشکیل، یعنی قرار بود دانشگاه آزاد، دانشگاه اسلامی بشود.....
 
 آجرلو:من گوش کردم شما صحبت کردید، اجازه دهید من صحبتم را تکمیل کنم. این بحثی که در دانشگاههای دولتی ما مشکل فرهنگی نداریم، اصلاً حداقل من دو دوره است در کمیسیون آموزش و تحقیقات هستم شما هم که این دوره در کمیسیون آموزش و تحقیقات هستید و همین هفته گذشته در دستور کار بحث های مباحث فرهنگی دانشگاهها به صورت کلان مطرح بود. یعنی اصلاً بحث اینها نیست. بحث فراتر از اینهاست.

اینکه بالاخره ما در تشکیل دانشگاه آزاد اسلامی آمدیم، فرازهایی را مد نظر قرار دادیم،یعنی ما داشتیم دانشگاهی را تشکیل می دادیم که از ریشه قرار بود، اسلامی باشد ، مدیریت شود و به همان شکل خروجی های این دانشگاه افرادی باشند که هم از نظر اعتقادی و هم از نظر علمی در این دو حوزه با توجه به مقتضیات و نیازهای جامعه اسلامی مان تربیت شوند.

من اصلاً نمی خواهم وارد این موضوع شوم، چون بحث بسیار گسترده ای است، همین خود یک مناظره ای را
می طلبد. ولی ببنید نماینده ها به دو فوریت این رأی ندادند، به جهت اینکه واقعاً مباحث و شبهات بسیاری داشت. ولی وقتی یک فوریت آن رأی آورد، الان می شود در کمیسیون ها کالبد شکافی کرد، نظر داد، به بخش هایی اجازه ورود نداد. بالاخره ما پیشنهاد دادیم، پیشنهاداتمان را هم مکتوب خواهیم داد. آنچه  لازم است تدبیر شود در این حوزه مطرح خواهیم کرد.

یکی از بحث هایی که من حتماً به عنوان پیشنهاد خواهم داد به کمیسیون، این است که دانشگاه آزاد را از این طرح حذف کنیم، بقیه موسسات که می خواهد به عنوان یک اصل مترقی مطرح شود،مطرح شود. بحث بعدی این است که بیاییم تمام اموال دانشگاه آزاد اسلامی را به نام دانشگاه آزاد اسلامی سند بگیریم. آن زمان است که دیگر نه دست اندازی می شود، هم اموالش مصون می ماند، بالاخره دست خیلی از فرصت طلبها هم کوتاه می شود.

به نظر می رسد برای اینکه ما بتوانیم این را حفظ کنیم،راهکارهای زیادی است که باید هم مرکز پژوهش های مجلس، هم ما توسط کارشناسانی که داریم، پیشنهادهای پخته ای را ان شاالله مطرح کنیم که فرضاً همه وجوه را در نظر بگیرد و هم برچسب سیاسی بودن هم به آن نخورد. چون حداقل ما که در کمیسیون تخصصی مشغول کار هستیم، همیشه سعی کردیم که این نگاه علمی و تخصصی را حفظ کنیم .

امروز هم نگران این موضوع هستیم که یک بحث به این گستردگی را بیاوریم با این شکل دو فوریتی، خیلی تعدیلی، بدون اینکه کار کارشناسی و تحقیقاتی انجام شود، در یک فضایی که به نظر می رسد که زیاد هم فضای علمی نیست، مطرح کنیم، رأی بگیریم، برویم. این کار شایسته ای نیست.

 به نظرم نماینده ها تصمیم خیلی خوبی گرفتند مبنی بر اینکه این برود و مورد بررسی قرار گیرد، روی آن کار کارشناسی انجام شود و اینکه نماینده ها پیشنهاداتی که در این حوزه دارند بدهند و  خروجی این ،ان شاءالله که به نفع اسلام و مسلمین باشد.
 
رادیو  گفت و گو :آقای طاهرخانی گفتند با وقف نظارت بالاتر هم می رود.آیا این طور است؟

 آجرلو:با اینکه به هر حال وقف شرایط خاص خود را دارد و از نظر فقهی، به نظرم امروز باید یکی از فقها، حتماً شرکت می کردند.بحث ما این است ،آیا می شود اموال دولتی ار وقف کرد،فقط به صرف اینکه نظارت بالا می رود؟ اینجا  وقف  تعریف خاص خودش را پیدا می کند و اینکه نظارت بالا می رود، ما الان این همه دستگاهها و سیستمهای نظارتی داریم، اگر وقف نباشد این همه اموال دولتی را به صرف اینکه بخواهد نظارت شود،بیاییم وقف کنیم؟ فرهنگ وقف یک فرهنگ بسیار متعالی است ولی به صرف اینکه نظارت بالا می رود.

نظارت توسط چه کسی بالا می رود؟ توسط کسانی که متولی وقف می شوند؟ این تعریف خاص خود را پیدا
می کند. یا آیا بازهم دستگاههای نظارتی ما می توانند ورود پیدا کنند. آیا باز هم بازرسی کل کشور ما می تواند ورود پیدا کند؟ اینها سوالاتی است که باید در کمیسیون های تخصصی به آنها پاسخ داده شود. و اینکه به هر حال ما مجوز این را داریم که حتی همان حداقلی از اموال دولت را وقف کنیم، این مجوز از نظر شرعی هست. و اینکه همین الان آیا ما ساز و کارهای نظارتی دیگری را نمی توانیم برای این موضوع تعریف کنیم که بیاییم وقفش کنیم که بعد بگوییم مثلاً وقف قدرت نظارت را بالا می برد؟ آیا این نگاه، نگاه علمی است؟
 
 طاهرخانی: چند موضوع  مطرح است. یکی اینکه خوشحالیم که خانم آجرلو در هر دو سه بیانشان این طرح را خوب معرفی کردند و مخالفتی عملاً با اصل طرح نداشتند که جای تقدیر دارد. پیشنهادی که ایشان دارند راجع به اینکه به نام دانشگاه شود، ما یک طرحی باید ارائه دهیم که طرح جامع و مانع و کامل باشد و نواقص نداشته باشد. قانونی که نوشته می شود ،قانون باید دایره شمولی آن وسیع باشد، استثناها را خیلی کم کند.
 
من سوال می کنم، اگر این دانشگاه منحل شد، چه باید کرد؟ این را باید یک مقدار دورتر نگاه کرد. آینده بیشتری را نگاه کرد. اگر منحل شد چه کار باید کنیم. اگر این منحل شود، وقف وضعیت خودش را دارد و هیچ مشکلی و انسدادی پیش نمی آید ولی اگر زمانی دانشگاه منحل شود و باید انحلال آن را هم در دانشگاه ببنیم و یا مشکلات دیگری برای آن پیش بیاید،اینجا وقف نجات دهنده اموال دانشگاه خواهد بود.
 
رادیو  گفت و گو :ایا به همین علت است که در این برهه از زمان موضوع وقف دانشگاه آزاد مطرح شده است ؟
 
طاهرخانی:دلایل مختلفی دارد. یکی از دلایلش این است که عرض کردم در صحبت اولم  که جاودانه کنند و فردا با توجه به حجم عظیمی که اموال دانشگاه آزاد دارد، در آینده انسداد و مشکلی برای آن پیش نیاید. می شود راههای دیگری را مثلاً نماینده های دیگر پیشنهاد کنند که یک نمونه آن را خانم آجرلو فرمودند که مثلاً به نام دانشگاه شود و یا مثلاً سازمان تبلیغات یا جاهای دیگر، ولی همه اینها کامل نیست، نمی تواند یک راهکار مناسبی باشد. بنابراین وقف به معنی جاودانه کردن  است .

این یک بحث. بحث دیگر را هم که مطرح کردند، خوشبختانه در مسائل فرهنگی که حاشیه بود ، چون فرمودند من عرض می کنم. گفتند اوایل  دانشگاه تأسیس شد با عنوان دانشگاه اسلامی . من می خواهم این دانشگاه را تقسیم بندی کنم. دانشگاه را به سه دهه تقسیم می کنیم. یا به دو 15 سال تقسیم می کنیم. یا به چند 5 سال تقسیم
 می کنیم.  وضعیت فرهنگی که امروز در دانشگاه آزاد حاکم است  ،از جهت فرهنگی و مسائلی مانند حجاب و این حرفها، هیچ تفاوتی نکرده و من فکر می کنم از گذشته هم بهتر شده. یعنی دهه اول دانشگاه را با دهه دوم و دهه سوم از جهت فرهنگی مقایسه ای کنیم، بسیار پیشرفت کرده.

در مورد نظارت هم  جالب اینجاست الان که وقف نیست سازمان بازرسی کل کشور نمی تواند دخالت کند. در زمانی که وقف شود به راحتی، چون متعلق به خود دانشگاه و هیئت امنا و دیگران نیست می تواند دخالت کند. به همین دلیل ما می توانیم بگوییم که نظارت بیشتر خواهد شد. امروز چه نظارتی در دانشگاه وجود دارد؟ طرح تحقیق و تفحصی که مجلس داد، من یادم است، مدتها کش مکش داشتند،تازه هیچ نوع سندی را ارائه نمی کردند به برخی از آقایانی که برای تحقیق و تفحص آمده بودند.

 دلیل وقف همین قدر که اگر وقف صورت بگیرد، تحقیقات روی آن راحت تر است. نظارت و بازرسی روی آن راحت تر است چون متعلق به شخص خاصی نیست و به عنوان اموال عمومی است و لذا از همه بالاتر آقا که بالاخره ولایت امر را به عهده دارند، ایشان می توانند دخالت و نظارت داشته باشند، با توجه به این جایگاه وقفی که به هر ترتیب ولی فقیه می دهد،اینها همه دلایل بسیار محکمی برای وقف است .

 به نظر می رسد که باید کارشناسی بیشتری صورت گیرد. البته من با بحث کارشناسی موافقم. من با همه موضوعات بخصوص بحث دانشگاه آزاد و سایر دانشگاهها و موسسات آموزشی و غیر انتفاعی ... نظارت باید باشد، امروز بسیاری از مراکز غیرانتفاعی آموزشی کشور از حیطه نظارت دور هستند و این تبعات سنگینی را از جهت فرهنگی و اجتماعی و آموزشی برای جامعه دارد.

رادیو  گفت و گو : خانم اجرلو ،شما یک سوال داشتید، آن را مطرح کنید .
 
 آجرلو:سوال من این است که آیا واقف باید یک شخص حقیقی باشد و اموال خودش را بتواند وقف کند، یا
می توانند اموالی که بخشی از آن دولتی باشد را وقف کنند.
 
رادیو  گفت و گو :چه میزان از این زمینها دولتی است؟ گفتید آمار دارید.
 
 آجرلو:چون قرار است ما مستند صحبت کنیم،این را ان شاءالله در کمیسیون تخصصی وقتی مطرح شد، انجا ارائه خواهیم داد و حتماً از علما هم این ...
 
طاهرخانی: وقتی که زمینی اگر تازه اموال دولتی هم باشد، به دانشگاه منتقل شد، این با وقف غیر منتقل
نمی شود. این صحه گذاشته می شود. یعنی امروز هم دولت روی چیزهایی که به دانشگاه بخشیده نظارتی ندارد و نمی تواند تصدی داشته باشد، در وقف هم همین است. لذا اینکه ما می گوییم اموالی از دولت آمده،بسیار ناچیز بوده، در مقام مقایسه با شهریه دانشجویان و مردم که هدیه کردند.....
 
 آجرلو: نگاه من این است که این قانون وقتی می خواهد مصوب شود، همانطور که برادر بزرگوارم آقای طاهرخانی اشاره  فرمودند به دوام و قوام یک قانون ،  برای اینکه قانون دچار روزمرگی نشود و قانون را از آفت تصمیمات زمان خاص بتوانیم جلوگیری کنیم، حتماً باید چشم اندازی را برای آن تعریف کنیم. یکی از بحث هایی که در مجلس شاهد آن هستیم، این است که برای یک اتفاق خاص، ما می آییم یک طرحی را تعریف می کنیم و
می خواهیم که آن را جامعیت دهیم و بعضاً در این حوزه تصمیم بگیریم. امروز جنس این طرح را از این جنس
می بینم . فکر نمی کنم ،علی رغم همه توضیحاتی که داده شد، وقف می تواند جلوگیری کند از دست اندازیها و از این نوع مسائل، واقعاً این طوری نیست.

ما واقعاً شاهد این هستیم که خیلی جاها موقوفات مورد دست اندازی قرار گرفته،برای موقوفات حتی سند صادر شده،ما شاهدیم در خیلی از اجرای پروژه ها، وقف را می آیند و مورد دست اندازی قرار می دهند و اگر در دادگاهها نگاه کنید، پرونده های مفتوح زیادی در این زمینه وجود دارد. ساز و کار نظارتی نیاز داریم و اینکه اگر بخواهیم بگوییم که وقف کنیم ، تحت یک چتر حفاظتی توانستیم برای آن نظارت ایجاد کنیم، واقعاً این گونه نیست.

من فکر می کنم که اگر ما بیاییم شرایط را کاملاً با یک نگاه کارشناسی بررسی کنیم و ببینیم واقعاً به این نتیجه می رسیم که  امروز این طرح نفسش برای وقف دانشگاه آزاد شکل گرفته است. کما اینکه از قبل هم این موضوع مطرح بود و این بی انصافی است که بخواهیم بگوییم یک طرح جامع و کاملی دیده شده که دانشگاه آزاد بخشی از آن است.

به نظر من این طرح برای وقف دانشگاه آزاد است و ما بحث های دیگر را کنار این موضوع مطرح کردیم به خاطر اینکه این موضوع نخواهد فضای مجلس را تحت الشعاع خود قرار دهد که بخواهد تصمیمات دیگری گرفته شود.به نظر می رسد که ما امروز شاهد یک اتفاق بزرگیم که یک تصمیم درست می تواند یک راه عظیمی را در مقابل دستگاههای غیردولتی ما باز کند و مشکلی را حل کند . کما اینکه عدم تصمیم درست در این زمینه کمک می کند به فرار از حوزه های نظارتی قانون. فراراز پاسخگویی ها.

به عنوان عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات بارها قبل از طرح این موضوع از ریاست کمیسیون خواسته بودم که این موضوع را در دستور کار کمیسیون قرار دهند تا این موضوع در کمیسیون بررسی شود که اگر این طرح به این شکل مطرح شد ما حرف کارشناسی در صحن علنی داشته باشیم و بدانیم ابعاد این قضیه به چه شکل است.  این هرگز در دستور کار کمیسیون قرار نگرفت. خود آقای طاهرخانی ، به خاطر اشراف شان نسبت به مسائل 
می دانند که مدتهاست بحث وقف دانشگاه آزاد مطرح است ولی هرگز اجازه ندادند در کمیسیون مطرح شود تا کار کارشناسی روی این موضوع انجام شود تا تصمیمی که می خواهد گرفته شود برخواسته از یک نگاه محققانه باشد.

اگر واقعاً این تصمیم یک تصمیم خداپسندانه و کارشناسانه است،چرا اجازه ندادند در دستور کار کمیسیون آموزش تحقیقات قرار گیرد و مرکز پژوهش های مجلس در این مورد تحقیق کنند؟ چرا طرح دو فوریتی؟ طرح دو فوریتی در آیین نامه مجلس تعریف خاص خودش را دارد. طرحهایی که در آنها تعجیل است و تأخیر در تصمیم گیری ممکن است آسیبهایی را وارد کند و بحثهایی از این دست که من الان آیین نامه در دسترسم نیست که تمام مفاد آن را بخوانم.

 آیا بحث با این اهمیت و با این موضوعی که آینده یک تشکیلات عظیم را تحت الشعاع خود قرار می دهد، باید با طرح دو فوریتی... در حالی که ما قبلاً هم از رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات خواسته بودیم که این  موضوع را در دستور کار کمیسیون قرار دهند تا بررسی کنیم. البته قبل از شکل گیری طرح. ....

 آیا مأموریت کمیسیون آموزش و تحقیقات این نیست که به این عرصه ورود پیدا کند. چرا در دستور کار قرار نگرفت؟ و بحث بعدی اینکه آیا می شود مسئله به این مهمی با یک طرح دو فوریتی بیاید و 72 ساعت بعد از این موضوع بخواهد در دستور کار صحن علنی قرار گیرد و بعد بررسی شود.

 چقدر هوشمندانه نماینده ها تصمیم گرفتند که یک فوریت. البته نظر ما این بود که حتی فوریتی وارد نشود،عادی بیاید، روی آن کار شود، تحقیق شود،مرکز پژوهشها نظر دهد، محققین نظر دهند تا خروجی همانطور که آقای طاهرخانی فرمودند. خروجی چیزی باشد که به نفع نظام باشد.
 
طاهرخانی: من هم طرح را جامع نمی بینم،  پیشنهادات نماینده ها می تواند انرا جامع و کامل کند.