حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
احمدینژاد: اگر همکاریها براساس دوستی و احترام باشد هیچ مشکلی بین کشورها و ملتها وجود نخواهد داشت
توافق هستهای در تهران ؛توپ در زمین غرب
سه کشور ایران، ترکیه و برزیل دیروز در یک صبحانه کاری تاریخی، موافقتنامهای را امضا کردند که براساس آن مقرر شد به منظور اعتمادسازی حداکثر از سوی ایران، تبادل سوخت برای تامین سوخت هستهای رآکتور تحقیقاتی تهران در کشور ترکیه انجام شود.
این مراسم صبحانه و امضای موافقتنامه میان 3 کشور دیروز در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی و ساعاتی قبل از آغاز به کار رسمی اجلاس سران گروه 15 انجام شد اما اخبار مربوط به آن آنقدر مهم بود که به شکل واضحی اخبار اجلاس سران گروه 15 را تحتالشعاع قرار داد و به نوعی توپ مذاکرات هستهای را در زمین غرب انداخت.
همان طور که از پیش اعلام شده بود، موضوع این نشست خصوصی، چگونگی تبادل سوخت میان ایران و گروه وین یعنی کشورهای آمریکا، فرانسه و روسیه بعلاوه آژانس بینالمللی انرژی اتمی بود و توافقنامهای که در این نشست به امضا رسید، گام مهمی برای برطرف کردن موانعی بهشمار میرود که ظرف حدود 9 ماه گذشته در مسیر اجرایی شدن تبادل سوخت قرار داشت.
اولین طرح مبادله سوخت، طرحی بود که مهرماه سال گذشته و مدتی پس از درخواست ایران برای تامین سوخت رآکتور تهران از سوی آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارائه شد. آژانس که مسوولیت تامین سوخت اتمی برای کشورهای زیرمجموعه خود را به عهده دارد، در این طرح پیشنهاد داده بود که جمهوری اسلامی ایران برای تامین سوخت مورد نیاز خود، با کشورهای آمریکا، روسیه و فرانسه وارد مبادله شود و با تحویل سوخت کمتر غنیشده خود به آنها ، سوخت 20درصد آماده استفاده در راکتور تهران را دریافت کند. اما جمهوری اسلامی ایران که نسبت به پایبندی این سه کشور به تعهداتشان بدبین بود، خواستار دریافت ضمانتهای عینی برای اجرایی شدن این تبادل شد که البته کشورهای مورد اشاره نیز با رد درخواست معقول ایران تاکنون مانع از تبادل سوخت شدهاند. البته در این مدت، راهکارهای مختلفی از جمله تبادل سوخت در جزیره کیش مطرح شد، اما هیچ یک از آنها نتوانست بنبست موجود را بگشاید تا این که چندی قبل و در حالی که رئیسجمهوری اسلامی ایران برای شرکت در اجلاس نیویورک در آمریکا به سر میبرد،اخباری از موافقت اصولی ایران با پیشنهاد برزیل برای تبادل سوخت منتشر شد.
این خبر اگرچه همچون روزنه امیدی در مسیر تبادل سوخت و تامین سوخت رآکتور تهران بود اما انتشار آن به قدری سربسته و بدون جزئیات بود که حتی مقامات ترکیه احساس کردند مدتها رفت و آمد و رایزنیهای هستهای آنها با تهران بیحاصل بوده و تهران برای ادامه بحثهای هستهای خود، برازیلیا را طرف گفتگو قرار داده است. البته جمهوری اسلامی ایران بلافاصله درصدد شفافسازی در این قضیه برآمد و در شرایطی که برخی اخبار حکایت از لغو سفر نخستوزیر ترکیه به ایران داشت، رایزنیهای مقامات کشورمان، اردوغان را به پای میز صبحانه مشترک با محمود احمدینژاد و لولا داسیلوا، روسای جمهوری اسلامی ایران و برزیل نشاند.
نشست دیروز روسای جمهوری ایران و برزیل و نخستوزیر ترکیه اگرچه پشت درهای بسته برگزار شد، اما موافقتنامهای که بعد از این نشست به امضای وزرای خارجه 3 کشور رسید از رضایت مقامات این کشورها نسبت به مذاکرات حکایت داشت.
در این صبحانه کاری، منوچهر متکی وزیر امور خارجه و سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان نیز محمود احمدینژاد را همراهی میکردند. رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه و علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی هم حضور فعالی داشتند .
با پایان این نشست سهجانبه، خبرنگاران که تا پیش از این از پشت شیشههای در فقط نظارهگر اتفاقات تصویری نشست بودند، به داخل فراخوانده شدند تا از نزدیک شاهد جزئیات امضای توافقنامه سهجانبه ایران، برزیل و ترکیه باشند.
از زمانی که خبرنگاران وارد سالن شدند تا وقتی که منوچهر متکی به همراه نسخههای آماده شده موافقتنامه به سالن برگشت، حدود 20 دقیقه طول کشید و این زمان فرصت مناسبی بود تا مقامات 3 کشور به اشکال مختلف به ابراز احساسات بپردازند. در این میان، لولاداسیلوا بیش از دیگران مایل بود احساسات خود را بروز دهد و با گرفتن یک دوربین عکاسی، شروع به ثبت این لحظات کرد. این ابتکار او در بروز احساسات باعث شد تا احمدینژاد نیز همان دوربین را به دست گیرد و حتی اردوغان نیز که تا قبل از آن کمتر ابراز احساسات میکرد، با گرفتن دوربین، چند عکسی از روسای جمهوری 2 کشور برزیل و ایران و همچنین خبرنگاران و عکاسان بگیرد.
در این میان مقامات 3 کشور بارها دست یکدیگر را به نشان دوستی فشردند و سرانجام توافقنامه سهجانبه توسط وزرای خارجه این کشورها به امضا رسید.
مفاد مهم توافقنامه
براساس این توافقنامه که دقایقی پس از امضا، مفاد آن در نشستی خبری با حضور وزرای خارجه 3 کشور ایران، برزیل و ترکیه منتشر شد، جمهوری اسلامی ایران پذیرفت مکان مبادله سوخت ـ که از چند ماه قبل به عامل مناقشات میان ایران و گروه وین تبدیل شده است ـ خاک ترکیه باشد.
براساس این توافق 1200 کیلو اورانیوم ایران تا زمان دریافت سوخت 20 درصد در ترکیه به امانت میماند
براساس بندهای دیگر این توافقنامه، جمهوری اسلامی ایران موافقت کرده است 1200 کیلوگرم از اورانیوم تولید داخل خود را در خاک ترکیه به امانت بگذارد و این مقدار اورانیوم تا زمان آماده شدن سوخت مورد نیاز رآکتور تهران، تحت نظارت تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی به صورت دستنخورده باقی میماند. ایران در قبال دادن 1200 کیلو اورانیوم 3/5 درصد، 120 کیلوگرم اورانیوم 20 درصدی دریافت خواهد کرد.
جمهوری اسلامی ایران همچنین متعهد شده است ظرف یک هفته پس از امضای توافقنامه تهران، آژانس بینالمللی انرژی اتمی را از طریق کانالهای رسمی در جریان قرار دهد و در صورت توافق گروه وین با این توافقنامه، تهران ظرف یک ماه، اورانیوم مورد نظر را به ترکیه انتقال خواهد داد. البته ایران تاکید کرده است که گروه وین نیز طبق این توافقنامه باید حداکثر ظرف یک سال سوخت مورد نیاز رآکتور تهران را تامین کند و در صورت هرگونه کارشکنی در این مدت، ترکیه سوخت به امانت گذاشته شده جمهوری اسلامی ایران را بدون هیچگونه قید و شرطی مسترد خواهد کرد.
وزیر خارجه ترکیه نیز که به همراه وزرای امور خارجه ایران و برزیل در این نشست خبری حضور داشت، طی سخنانی تاکید کرد که 2 کشور ترکیه و برزیل، انجام مبادله و تحویل سوخت 20 درصدی به ایران را تضمین میکنند.
به گزارش ایرنا، احمد داوود اوغلو افزود: اورانیوم 5/3 درصدی ایران در مالکیت این کشور باقی میماند و تنها به عنوان امانت در اختیار دولت ترکیه قرار میگیرد و دولت این کشور از آن، همانند داراییهای خود محافظت میکند.
موضوع تبادل سوخت، اولین گام در راه تقویت همکاریهای 3 کشور
رئیسجمهور کشورمان در نشست سهجانبه با مقامات کشورهای ترکیه و برزیل، موضوع تبادل سوخت هستهای را اولین گام و کوچکترین اقدام در راه تقویت و ساماندهی همکاریهای ایران، ترکیه و برزیل دانست و گفت: این همکاریها نهتنها به نفع 3 کشور بلکه به نفع همه ملتهایی است که میخواهند آزاده و مستقل زندگی کنند.
به گزارش دفتر امور رسانههای ریاستجمهوری، احمدینژاد افزود: تجربه نشست سهجانبه تهران نشاندهنده این است که اگر همکاریها براساس دوستی و احترام باشد هیچ مشکلی بین کشورها و ملتها وجود نخواهد داشت.
احمدینژاد گفت: از آنجایی که برزیل و ترکیه به دنبال حق، عدالت و احترام هستند، باعث شده فضای حاکم بر گفتگوها افزایش اعتماد و همکاری را به دنبال داشته باشد.
رئیسجمهور افزود: امیدوارم 5+1 هم با صداقت و با احترام و عدالت وارد گفتگوها شوند و به کار بزرگی که در تهران آغاز شده توجه کرده و با این مسیری که در برابر بشریت باز شده همراهی کنند.
جریانی جدید در مناسبات بینالمللی
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران که دیروز بار اصلی اطلاعرسانی در مورد توافقنامه سهجانبه تهران را به دوش میکشید، اهمیت امضای این توافقنامه را بسیار بیشتر از بحث مبادله سوخت دانست و گفت: امضای این توافقنامه به منزله به وجود آمدن جریانی جدید در مناسبات بینالمللی است و کشورهای ایران، ترکیه و برزیل که 3 کشور مستقل و اثرگذار در روابط بینالمللی هستند با این توافقنامه بیش از پیش به یکدیگر نزدیک میشوند.
مهمانپرست 2 کشور برزیل و ترکیه را 2 کشور بزرگ و تاثیرگذار دانست و با اشاره به رایزنیهایی که مقامات این2 کشور پیش از سفر به ایران با مقامات غربی داشتهاند، گفت: در صورت مخالفت مجدد مقامات کشورهای غربی با توافقنامهای که میان ایران، برزیل و ترکیه به امضا رسید، عدم صداقت آنها به جهانیان ثابت خواهد شد و در این زمینه باید پاسخگو باشند.
مهمانپرست در پاسخ به سوال خبرنگاری که موافقت ایران با تبادل سوخت در خاک ترکیه را نوعی عقبنشینی قلمداد میکرد نیز گفت: در صورت موافقت گروه وین با توافقنامه تهران، آنها رسما حق جمهوری اسلامی ایران در غنیسازی اورانیوم را به رسمیت شناختهاند و این خود یک موفقیت بزرگ برای جمهوری اسلامی ایران است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین تاکید کرد که با وجود امضای این توافقنامه، همه فعالیتهای صلحآمیز هستهای جمهوری اسلامی ایران، از جمله غنیسازی 20 درصد، طبق روال گذشته و تحتنظارت آژانس ادامه خواهد یافت.
علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی نیز اگرچه پیشبینی کرد که کشورهای غربی باز هم به دنبال بهانهجویی تازهای برآیند اما با این وجود امضای توافقنامه تهران را حادثهای تاریخی خواند و گفت: کشورهای در حال توسعه برای نخستین بار توانستند از جایگاه بینالمللی خود استفاده کنند و با قدرتنمایی، حرف حق خود را به گوش جهانیان برسانند.
صالحی با اشاره به اصرار کشورهای غربی مبنی بر این که سوخت جمهوری اسلامی در کشور دیگری به ودیعه گذاشته شود، گفت: با پذیرش این مورد قرار شد براساس یک موافقتنامه که بعدا میان ایران و گروه وین به امضا خواهد رسید، جزئیات تبادل سوخت روشن شود.
اتحادیه اروپا: موافقت نامه هستهای تهران گامی در مسیر صحیح است
مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز ضمن استقبال از توافق هستهای تهران با ترکیه و برزیل، آن را گامی در مسیر صحیح دانست.
به گزارش فارس و به نقل از شبکه تلویزیونی فرانس 24، کاترین اشتون گفت: در صورتی که گزارش رسمی توافقنامه 3 جانبه میان ایران، برزیل و ترکیه به طور رسمی تحویل آژانس بینالمللی انرژی اتمی شود، اتحادیه اروپا از آن حمایت میکند.
این در حالی است که این مقام سیاست خارجی اتحادیه اروپا مدعی شده است که ایران هنوز به تمام نگرانیها درباره برنامه هستهای خود پاسخ نداده است.
تلآویو نمیخواهد موضوع هستهای ایران به طور صلحآمیز حل شود
شبکه الجزیره هم درباره واکنش رژیم صهیونیستی درباره توافق هستهای ایران، ترکیه و برزیل تاکید کرد: اسرائیل نمیخواست پرونده هستهای ایران به طور صلحآمیز حل شود.
این شبکه در گزارشی از توافق هستهای ایران با برزیل و ترکیه با اشاره به سردرگمی مقامات رژیم صهیونیستی از این ابتکار دیپلماتیک جمهوری اسلامی اعلام کرد: اسرائیلیها در اولین واکنش نسبت به مفاد این توافق تشکیک کردهاند.
رژیم صهیونیستی در واکنشی منفعلانه به توافق هستهای ایران با ترکیه و برزیل مدعی شده که ایران در حال بازی با آنکارا و برازیلیا در زمینه تبادل سوخت است.
الجزیره به نقل از یکی از مقامات بلندپایه صهیونیست با اشاره به بیعلاقگی تلآویو به حل مسالمتآمیز پرونده هستهای ایران تصریح کرد: اسرائیل همچنان خواستار توقف کامل برنامه هستهای ایران است.
گفت و گو
