مناظره‌های «موضوع‌محور»

1 - گفتگوهای دو، سه هفته اخیر در مسیر تکاملی خود از گفتگو، به سطح چالش بین دو صاحبنظر که در دیدگاه‌های کلی با یکدیگر اشتراک‌های زیادی داشتند و افزون بر آن حتی هر دو طرف در یک جریان فکری قرار می‌گرفتند، در عمل به گفتگو و مناظره بین دو جریان سیاسی مبدل شده است که با توجه به بازتاب‌ها و استقبال‌ها، می‌توان به آینده این روند خوشبین بود.

2 - مناظره سه‌شنبه و پنجشنبه شب هفته گذشته از مصادیق نگاه فوق است. در این مناظره‌ها استدلال و منطق، ادبیات گفتاری، تحمل و ادب از جمله مواردی است که مخاطبان در خصوص آن به قضاوت می‌نشینند. از این حیث باید به دکتر زاکانی در مناظره اخیر تبریک گفت و او را ستود، چرا که تلاش کرد مباحث را از سطح به عمق بکشاند و نگاهی رو به فردا داشته باشد.

3 - مناظره‌ها نباید به محلی برای طرح بیانیه‌های سیاسی از پیش نگاشته شده تبدیل شود، بلکه باید گره‌های کور سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در آن گشوده شده و از طرح مباحثی پرهیز شود که ریشه در مسائل شخصی و گروهی دارد.

4 - صدا و سیما که این مسیر سخت را خوب آغاز کرده، لازم است با عبور از مباحث سطحی و شعاری و پراکنده‌گویی‌های بی‌ثمر برخی مهمانان، مناظره‌های «موضوع محور» را در دستور کار خود قرار داده و مهمانان نیز با رعایت قواعد مناظره، مباحث جدی‌تری را دنبال کنند و در حوزه تخصصی خود سخن گویند.

اقتصاد یک علم است؛ بدیهی است وقتی یکی از طرفین مناظره بدون توجه به موضوع مناظره بحثی اقتصادی را مطرح می‌کند، در درجه اول خود باید در آن حوزه صاحبنظر بوده و در ثانی طرف مقابل او نیز از چنین تسلطی برخوردار باشد تا مباحث در قالب کارشناسی به نتیجه برسد.

این پراکنده‌گویی از جمله مواردی بود که در اظهارات دکتر جواد اطاعت در مناظره اخیر به چشم می‌خورد. از قیمت نان سنگک در سعادت‌آباد گرفته تا برنامه چهارم توسعه و درآمد نفت تا آشوب‌های پس از انتخابات و وضعیت مطبوعات . بدیهی است امکان دستیابی به نتیجه در چنین مناظره‌هایی کم و بی‌حاصل خواهد بود.

5 - شواهد موجود نشان می‌دهد بسیاری از افراد دعوت شده از جریان اصلاح‌طلب، حاضر به شفاف‌شدن مباحث نبوده و نیستند و ترجیح می‌دهند در فضایی غبارآلود راه خود را ادامه دهند، از این روست که حاضر به شرکت در مناظره‌ها نیستند. فرصت فراهم شده در صداوسیما می‌تواند دستاورد بزرگی برای کشور داشته باشد. افرادی که در مناظره‌ها شرکت می‌کنند باید از سطح و وزن قابل قبولی برخوردار بوده و به قواعد یک مناظره روشنگر پایبندی نشان دهند.

6 - ممکن است صداوسیما و مسوولان آن به اشکال مختلف تحت فشار قرار گیرند. بر آنان است تا با آسیب‌شناسی مناظره‌ها از تداوم راهی که آغاز کرده‌اند، باز نمانند و با شجاعت، بصیرت و تدبیر به شفاف شدن مسائل کشور اهتمام بورزند. سکوت رسانه‌های بیگانه و به نوعی بایکوت خبری مناظره‌ها می‌تواند یکی از شواهد اثبات موفقیت در این مسیر باشد.