ترویج ارزش‌های دفاع مقدس به مردم سپرده شود

وی افزود: ما باید در ادبیات داستانی دفاع مقدس به گونه‌ای نگاه اسطوره‌پردازانه را روایت کنیم که برای مخاطب امروز قابل فهم باشد و از سویی به کهن‌الگوها و اسطوره‌های ادبیات کلاسیک ایران نیز ادای دین کرده باشیم.

شفیعی ادامه داد: مساله‌ای که باید به نویسندگان ادبیات داستانی دفاع مقدس و منتقدان این حوزه یادآور شد، شاید پرداختن به همین نگاه اسطوره‌پردازانه باشد که در فضای ادبیات داستانی دفاع مقدس، آن‌طور که باید، از پس پرداخت آن برنیامده‌اند.

این منتقد افزود: آسیبی که همواره ادبیات دفاع مقدس را آزار می‌داده، نبود طبقه‌بندی صحیح در این حوزه است که باعث شده گونه‌های مختلف ادبی دفاع مقدس از هم تفکیک نشود.

رضا حاجی‌آبادی مدیر انتشارات هزاره ققنوس، دیگر سخنران این نشست بود که روز چهارشنبه برگزار شد.

او گفت: به اعتقاد من، جنگ ما جنگی مردمی بود و برخلاف جنگ‌های درگرفته در تاریخ معاصر دنیا جنگی نبود که ژنرال‌هایی بخواهند آن را مدیریت کنند؛ بلکه جنگی بود که مردم همه در آن حضور داشتند و آن را مدیریت کردند.

حاجی‌آبادی افزود: از همین‌رو معتقدم که ادبیات پایداری ما هم ادبیاتی مردمی است، زیرا ما معتقدیم همان‌طور که جنگ را مردم به انجام رسانده‌اند، ترویج ارزش‌های دفاع مقدس نیز باید به مردم سپرده شود.

این ناشر از شفیعی به عنوان یک داستان‌نویس پرسید که اگر ادبیات دفاع مقدس و ترویج ارزش‌های آن به سمت مردمی‌شدن پیش برود، به نفع ادبیات دفاع مقدس است یا خیر؟

شفیعی در پاسخ گفت: اگر ما به داستان‌نویسی دفاع مقدس در وهله نخست به عنوان داستان نگاه نکنیم، مطمئنا نخواهیم توانست مسیر مردمی شدن این بخش جدی از ادبیات معاصر ایران را هموار کنیم.

او افزود: به اعتقاد من، داستان اول باید داستان باشد و بعد کارکردهای دیگری را برای آن برشمرد.

شفیعی از عنصر سرگرمی به عنوان ویژگی عمده و مهم یک داستان یاد کرد و افزود: سرگرم‌کنندگی یکی از شرط‌های لازم برای داستان‌نویسی است تا بتواند مخاطب را تا پایان روایت با خود همراه کند.

او با انتقاد از شمارگان ناچیز کتاب در ایران، خاطرنشان کرد: اگر یک اثر کارکرد داستانی داشته باشد و دغدغه‌های ملتی را در خود بازتاب داده باشد و مردم آن سرزمین آن اثر را بخشی از شناسنامه خود بدانند، بدون شک به آن مراجعه می‌کنند و آن را بارها می‌خوانند؛ مثل اتفاقی که برای آثار ادبیات کلاسیک ما رخ داده است.

در پایان این نشست نیز محمد میرکاظمی مدیر بخش ادبیات انتشارات بنیاد شهید و امور ایثارگران، گفت: هنوز ادبیات داستانی دفاع مقدس به مرحله‌ای نرسیده است که بخواهد آسیب‌شناسی شود و ما به لحاظ کمی و کیفی در مرتبه‌ای قرار نداریم که بخواهیم در آسیب‌شناسی این آثار سخن بگوییم.

او ادامه داد: معتقدم به جای آسیب‌شناسی این حوزه باید به راهکارهای ادبیات داستانی دفاع مقدس پرداخت و مشخص کرد که سازمان‌های انتشاراتی وابسته به دولت، نویسندگان و دیگر زنجیره‌های چرخه چاپ و نشر کدام‌ یک در ناتوان ماندن ادبیات داستانی دفاع مقدس دخیل بوده است.

میرکاظمی افزود: در اکثر کشورهای توسعه‌یافته، کتاب‌های پرفروش کشورها تا ردیف دهم به رمان اختصاص دارد. در دنیا مانع تجاری و فرهنگی برای انتشار داستان وجود ندارد و به لحاظ اقتصادی، ادبیات توانسته جایش را در میان کالاهای فرهنگی پیدا کند؛ اما در ایران موانع مالی و فرهنگی جدی وجود دارد و هنوز ناشران هراس دارند که به سمت انتشار رمان بروند؛ چون ادبیات به عنوان تجارت معرفی نشده است.

او خاطرنشان کرد: مساله دیگری که به عنوان مانع پیش‌ روی تقویت ادبیات داستانی دفاع مقدس قرار دارد، مساله دسترسی به ایده و سوژه‌های بکر برای نوشتن است.

مدیر بخش ادبیات انتشارات بنیاد شهید و امور ایثارگران وارد نشدن زنان نویسنده به مساله ادبیات داستانی دفاع مقدس را نیز به عنوان یکی دیگر از موانع پیش ‌روی این حوزه برای توانمندشدن دانست و گفت: همین مساله به نوعی سبب شده که ادبیات داستانی دفاع مقدس آن رونقی را که باید، نداشته باشد.