ماهیچه‌ها سخت تولید می‌شوند و به آسانی از بین می‌روند

خطر فروپاشی ماهیچه‌ها

ماهیچه‌ها پیر می‌شوند؛ این یک فرآیند کاملا طبیعی است که در گذر زمان هیچ‌گاه احساس نمی‌شود، اما توجه به این حقیقت که ماهیچه‌ها بسختی ساخته می‌شوند و براحتی از بین می‌روند، دانشمندان را بر آن داشته تا همواره به دنبال شناخت بهتر آنها باشند و راهکارهای مناسبی برای تقویت ساختارشان پیدا کنند. بیایید از زاویه‌ای دیگر به این موضوع نگاه کنیم. آیا تاکنون متوجه این موضوع شده‌اید که افراد با گذشت زمان و پیر شدن، بازوها و پاهایی نحیف‌تر و ضعیف‌تر پیدا می‌کنند؟ همزمان با افزایش سن، نگاه داشتن ساختار ماهیچه‌ها در وضعیت سلامت، سخت‌تر از هر زمان دیگری می‌شود. ماهیچه‌ها در این حالت کوچک‌تر می‌شوند و در نتیجه استحکام آنها نیز کم می‌شود. در این وضعیت، احتمال سقوط و شکستگی استخوانی، افزایش نگران‌کننده‌ای می‌یابد. این فرآیند چیز چندان ناشناخته‌ای برای دانشمندان نیست، اما مطالعات جدید چگونگی انجام آن را نشان داده و سرنخ‌های قابل‌اطمینانی برای افزایش سطح سلامت ماهیچه‌ها در اختیار ما گذاشته است.

کد خبر: ۲۸۲۳۰۶

تیمی از محققان دانشگاه ناتینگهام بتازگی طرح جالب توجهی را آغاز کرده و در آن نشان داده زمانی که افراد مسن غذا می‌خورند، نمی‌توانند همچون سال‌های جوانی بافت‌های ماهیچه‌ای تولید کنند. مطالعات طولانی مدت آنها نشان می‌دهد تحلیل رفتن بافت‌های ماهیچه‌ای با افزایش سن، سریع‌تر می‌شود. محققان این طرح‌ که تحقیقات خود را در مدرسه علوم پزشکی زیستی دانشگاه ناتینگهام انجام داده به این نتیجه رسیده اند که این وضعیت در افراد بالای 65 سال شدت بیشتری دارد. با این حال آنها بر این باورند که راه‌هایی برای رهایی از این وضعیت و بهبود نسبی ماهیچه‌های تحلیل رفته در بدن افراد مسن وجود دارد. بدنسازی اصولی، آن چیزی است که محققان از آن به عنوان راهکاری اصولی و مناسب برای افزایش احتمال بهبود جریان خون در بافت‌های ماهیچه‌ای و تقویت ساختار آنها در افراد مسن و بخصوص بالای 65 سال یاد می‌کنند.

نتایجی که از این تحقیقات به دست آمده است احتمالا می‌تواند توضیحی بر چگونگی فرآیند از دست رفتن ساختار بافت‌های ماهیچه‌ای در افراد مسن باشد. به این ترتیب که وقتی آنها غذا می‌خورند از پروتئین موجود در غذایی که وارد بدنشان می‌شود کاملا برای ساخت بافت‌های ماهیچه‌ای استفاده نمی‌شود. از آن گذشته در چنین گروه سنی انسولین (هورمونی که در حین صرف یک وعده غذایی ترشح می‌شود) کارایی چندانی برای توقف تحلیل بافت‌های ماهیچه‌ای ندارد، در حالی که از هم پاشیدگی تدریجی بافت‌های ماهیچه‌ای در بازه‌های زمانی میان صرف وعده‌های مختلف غذایی و بخصوص در طول شب افزایش می‌یابد.

به صورت طبیعی در افراد جوان، انسولین وظیفه دارد انحطاط و از هم فروپاشی بافت‌های ماهیچه‌ای را کندتر کند، اما علت اصلی این است؛ ناتوانی در انتقال مواد غذایی و هورمون‌ها به ماهیچه‌ها که این خود ناشی از وضعیت خونی نه چندان مناسب در این دسته از افراد است.

مایکل رنه، استاد برجسته فیزیولوژی کلینیکی و دکتر امیلی وایکس از دانشگاه ناتینگهام این طرح‌ جالب توجه علمی را سرپرستی کرده و اکنون معتقدند که می‌توان با استفاده از نتایج آن، پیری در ماهیچه‌ها و به دنبال آن چین و چروک در پوست قسمت‌های مختلف بدن از جمله مفصل آرنج، زانوها، زیر گردن و بخش‌های دیگر بدن را به طرز قابل توجهی کاهش داد. این طرح‌ به عنوان بخشی از برنامه گسترده علمی شورای علوم تحقیقات زیستی انگلیس درخصوص فاکتورهای مرتبط با پیر شدن انجام شده است.

ماهیچه‌های افراد جوان‌تر این توانایی را دارند تا با جذب انسولین تزریق شده از فروپاشی خود جلوگیری کنند، اما در نقطه مقابل چنین توانایی‌ای در ماهیچه افراد مسن دیده نمی‌شود

در این طرح‌ محققان به سراغ 2 دسته سنی از افراد رفتند، افرادی که در سال‌های پایانی دهه 60 قرار داشته و گروه دیگر که تنها 25 سال سن دارند. محققان برای دستیابی به نتایجی قابل‌اطمینان شمار مردان و زنان را در این بررسی یکسان انتخاب کردند. پروفسور رنه در این باره می‌گوید: ‌ما داوطلبان را در شرایط مختلف به دقت زیر نظر گرفتیم ازجمله زمانی که هنوز صبحانه نخورده‌اند. در ادامه به هر یک از آنها مقدار کمی انسولین تزریق کردیم تا سطح این هورمون در بدنشان افزایش پیدا کرده و به نقطه‌ای برسد که گویی صبحانه خورده‌اند. محققان برای بررسی وضعیت ماهیچه‌ها در این وضعیت دست به ابتکار عمل جالبی زدند و یکی از آمینواسیدها را که از آنها پروتئین‌ها تولید می‌شوند، برچسب‌گذاری کردند. به این ترتیب این امکان فراهم شد تا ارزیابی دقیقی از میزان پروتئین از بین رفته در ماهیچه پا صورت گیرد. در ادامه محققان بر آن شدند تا میزان آمینواسیدی را که به ماهیچه پا منتقل شده و میزانی که از میان رفته است را با تجزیه و تحلیل دقیق وضعیت خونی داوطلبان در دو وضعیت مختلف یاد شده مقایسه کنند.

نتایج این بررسی برای محققان بسیار امیدوارکننده و در عین حال دلگرم‌کننده بود. آنها معتقدند این نتایج کاملا روشن و گویاست. ماهیچه‌های افراد جوان‌تر این توانایی را دارند تا با جذب انسولین تزریق شده از هم فروپاشی تدریجی خود جلوگیری کنند، اما در نقطه مقابل چنین توانایی در ماهیچه افراد مسن و بخصوص بالای 65 سال دیده نمی‌شود.

مطالعاتی از این دست همواره برای دانشمندان فاش‌کننده طیف وسیعی از یافته‌های علمی بوده است. در این مطالعه نیز مشخص شده است جریان خون در ماهیچه پای افراد جوان به مراتب بهتر از افراد مسن است. این یافته علمی می‌تواند پاسخ تقریبا قطعی به این پرسش باشد که چرا در افراد مسن، به رغم مصرف کامل مواد غذایی، تولید بافت‌های ماهیچه‌ای چندان قابل توجه نبوده و حتی در بسیاری از افراد نیز صورت نمی‌گیرد. باور قطعی دانشمندان بر این است که سرعت انتقال مواد غذایی و هورمون‌ها از طریق جریان خون در افراد مسن بسیار کمتر از افراد جوان است.

اما چرا همواره صحبت از تاثیر مثبت ورزش و تحرک مبتنی بر نظم و قاعده بر سلامت ساختارهای ماهیچه‌ای می‌شود؟ در تحقیقاتی که گروه‌های مختلفی ازجمله محققان دانشگاه ناتینگهام صورت گرفته، مشخص شده است تحرکاتی نظیر بدنسازی می‌تواند فرآیند انحطاط و از هم فروپاشی ماهیچه‌ای را کند نماید. نکته جالب در این تحقیقات رسیدن به الگوی محاسباتی نسبتا دقیقی است که تقریبا برای همه افراد قابل اجراست. این بررسی‌ها نشان می‌دهند هفته‌ای 3 جلسه تمرین منظم بدنسازی در مدت 20 هفته می‌تواند به بهبود قابل توجه جریان خون در ماهیچه پای افراد مسن کمک قابل توجهی کند. البته این فرآیند درخصوص ماهیچه پای افراد جوان نیز کاملا صادق است.

تحقیقاتی از این گونه همواره از سوی محافل علمی و پزشکی جهان مورد استقبال قرار می‌گیرند چون از آنها به عنوان شاهراه‌های مطمئنی برای پیدا کردن سرنخ‌های مؤثر در کاهش از هم فروپاشی بافت‌های ماهیچه‌ای، بخصوص در افراد مسن یاد می‌شود. پیر شدن، مقوله‌ای معماگونه برای دانشمندان است و همین خاصیت، آنها را برای پیدا کردن فاکتورهای شاخص در این زمینه ترغیب می‌کند. با این حال به نظر می‌رسد تلاش برای دستیابی به فاکتورهایی از این قبیل هیچ‌گاه پایان نپذیرد.