نوجوانان بسکتبال ایران را به آینده امیدوار کرده اند

پرونده تیم ملی بسکتبال نوجوانان پاک است . نوجوانان ایران سال گذشته در ایران و در مرحله اول مسابقات نوجوانان غرب آسیا اول شدند.

کد خبر: ۲۸۱۱۶

همان موقع خیلی ها گفتند که ایران با کمک امتیاز میزبانی توانسته حریفان را شکست دهد ؛ اما آنها قهرمانی را یک بار دیگر در یمن تکرار کردند. این بار نتایج بازیها نشان می داد که قهرمانی چطور به دست می آید و آنها که همراه تیم ملی در صنعا بودند، از بازی در فضای سخت سالن 10هزار نفری یمن حرف می زنند. وضعیت داوری هم کار را برای بچه های ایران سخت کرده بود. بعد از بازی با لبنان ، سرمربی تیم ملی گفت که داوری خیلی اذیتشان کرد؛ اما هر چه بود نوجوانان ایران که گفته می شد خسته از بازیهای قهرمانی جوانان جهان و دانش آموزان جهان به یمن رفته بودند، دست پر به کشور برگشتند؛ اما یک مرحله دیگر از کار مانده . شرکت در مرحله سوم مسابقات که هنوز معلوم نیست کی و کجا باشد. آنچه مسلم است این که نوجوانان ایران از حالا خود را در مسابقات قهرمانی امیدهای آسیا می بینند. بازیهایی که سال 2004 برگزار می شود، انتخابی بازیهای جهانی جوانان 2005 است . مهران شاهین طبع ، سرمربی تیم ملی نوجوانان درباره تیمی که یک سال تمام با آنها کار کرده است ، این طور می گوید: این تیمی بود که سال گذشته در اختیار من قرار گرفت و کار نسبتا خوبی هم انجام شد. تمام سعی ام این بود که در طول این یک سال تا شروع مسابقه های یمن این تیم را ارتقائ بدهم . یکی از عمده مشکلاتی که گریبانگیر تیمهای ملی ایران است ، اختلاف فاصله میان تیمهای تهران و شهرستان هاست . به عبارتی آنچه که به نام فرهنگ ورزش در جامعه مطرح است و تفاوت های ناشی از این نگرش حتی در بالاترین سطح تیمهای ملی خود را نشان می دهد: واقعیت این است که ما مشکلات حاشیه ای زیادی همراه تیم داشتیم . مثلا به بچه ها که برنامه تمرینی می دادم به من می گفتند که سالن تمرین پیدا نمی کنند یا ابزار تمرینی مناسبی در شهرستان ندارند. بعضی ها به دلیل مشکلات تحصیلی نمی توانستند کار کنند. ما با این شرایط کار می کردیم . اگر چه بسیاری از مربیان بعد از یکی دو ماه کار کردن ، می توانند بگویند که کدام بازیکنان به درد تیم می خورند؛ اما شاهین طبع عقیده دارد بعضی ها در فرآیند شکوفایی استعدادهایشان خیلی زود جواب نمی دهند: ما استعدادهای خوبی داریم . بعضی از آنها برای سخت کار کردن مستعدند، بعضی ها از نظر جسمانی و روانی جواب می دهند. عده ای هم هستند که به نظر می آید استعداد جسمانی مناسب ندارند؛ اما اراده قوی برای کار کردن دارند و می توانند کمک بزرگی در تیم باشند. این بود که ما به همه فرصت مساوی دادیم و به جای گلچین کردن یک عده برای 25نفر برنامه کاری می نوشتیم که بجز 56نفر از آنها بقیه به طور مستمر روی این برنامه کار نمی کردند. ورزش پدیده های با استعداد زیادی را تا به حال به خود دیده که با وجود سن و سال کم به بالاترین قله های افتخار رسیده اند. نام نادیا کمانچی ، دختر 16ساله رومانیایی آنچنان با ژیمناستیک گره خورده که هیچ کس نمی تواند رومانی را بدون او در این رشته تصور کند و یا ایان تورپ ، شناگر جوان استرالیایی که در حضور غولهای بزرگ امریکا بزرگنمایی می کند. پله که به مروارید فوتبال برزیل شهرت دارد هم در 16سالگی به تیم ملی برزیل در آن زمان می رسد، تک چهره های با استعداد خیلی زود خود را در تیمها نشان می دهند. شاید همین شایستگی هاست که امسال نوجوانان ایران بعد از تنها یک دوره مسابقه به تیم ملی جوانان دعوت شدند تا در یونان دانسته های خود را به نمایش بگذارند. اگر چه از نگاهی این جهش مثبت ارزیابی می شود؛ اما شاهین طبع آن را برای تیم تحت پوشش خود آفت می خواند: متاسفانه بعد از مسابقات نوجوانان پارسال توقع از این بازیکنان بالا رفت و چند نفر از آنها به تیم ملی جوانان دعوت شدند. همین باعث شد که مشکلات ما دوچندان شود. این جدایی روی دوستی بچه ها تاثیر گذاشت و صمیمیت آنها را کمرنگتر کرد و هماهنگی شان را تحت الشعاع قرار داد. جدای از این ، آسیب دیدگی را برای بعضی از بازیکنانمان از جمله ارشک فروغی ، جابر روزبهانی و اکبری به همراه داشت و همین اتفاقات ماهیت و جهت کارمان را عوض کرد. واقعیت این است که حضور نوجوانان در جمع جوانان جهان تجربه با ارزشی است که چشم بسته نمی توان از کنار آن گذشت حتی مربی سختگیر و پرتوقعی چون شاهین طبع اعتراف می کند یونان چه میدان باارزشی برایشان بوده است . تجربه بازیهای یونان ، حتی برای من که به عنوان همراه به این مسابقات رفته بودم ، بسیار با ارزش بود. این تاثیر از جهاتی در تیم ملی نوجوانان قابل بررسی است . صرف نظر از آسیب دیدگی بازیکنانمان ، اعتماد به نفسی که به بچه های ما داد، غیر قابل انکار است . متاسفانه ما همیشه عادت کردیم با کار کم ، بهترین نتیجه را بگیریم . نگاه کنید که بازیکنان ما وقتی در مقابل جوانان جهان نتیجه نگرفتند، وقتی در رده سنی خودشان بازی کردند، یک سر و گردن بالاتر از بقیه تیمها بودند. وقتی تیم بسکتبال جوانان که استخوان بندی آن را بازیکنان نوجوان تشکیل می دادند در یونان نتیجه نگرفتند، انتقادات زیادی متوجه آنها شد. کمتر منتقدی حاضر است از تاثیرات مثبت باختها حرف بزند و بیشتر حرفها درباره مسائل حاشیه ای این تیم بود: بسکتبال در این مدت تاثیر زیادی از بازیهای جوانان یونان گرفت . همین بازیهای نوجوانان غرب آسیا بهترین نمونه اش است . زمانی ما مقابل لبنان و اردن مشکل داشتیم ؛ اما الان بچه های ما لبنان را با 19اختلاف امتیاز می برند. من به شما قول می دهم اگر 10بار دیگر هم با این تیم بازی کنند، باز هم برنده باشند. من از عملکرد خودم دفاع نمی کنم ؛ بلکه می خواهم بگویم که چقدر تجربه در بازی به درد می خورد. ما عادت کردیم که کم کاری و بی برنامگی مان را به حساب شانس و قرعه سخت بگذاریم و وقتی هم که بعد از سالها شانس بازی در مسابقاتی مثل قهرمانی جهان یا جام جهانی را پیدا می کنیم ، اینقدر حرف و حدیث به میان می آید که اساس کار فراموش می شود. اما کمتر کسی توجه می کند که فاصله زیادی میان آنچه ما به اسم ورزش در کشورمان داریم ، حتی با تیمهای آسیایی سالها تفاوت دارد، چه برسد به تیمهای اروپایی . می دانید ما هیچ وقت به تاثیری که از شرکت در مسابقات مهم به دست می آید، توجه نمی کنیم و فقط دنبال نتیجه هستیم . در حالی که این بینش درست نیست . تیمهای چین و کره را نگاه کنید. اینها همیشه در مسابقات جهان شرکت می کنند. آنجا نتیجه نمی گیرند؛ اما در مقابل تیمهای آسیایی با تجربه و حساب شده کار می کنند. در واقع آنها تجربه بازی را در جمع بهترین های جهان به دست می آورند و در آسیا با کمک همان تجربه مقام کسب می کنند. واقعیت این است که عمر برنامه های هدفدار ما عین عمر گلهای بهاری است که فقط یک فصل مشخص دارد. نگاهی به برنامه ریزی کاری فدراسیون ها نشان می دهد که رقابتهای معتبر جهان برایشان چه مفهومی دارد. همه درست یک یا 2ماه پیش از مسابقات شروع به تمرین می کنند، بعد با حریفان داخلی چند بازی تدارکاتی می دهند و آن وقت انتظار دارند مقابل تیمهایی که ورزش را کاملا علمی و فنی اجرا می کنند، در یک سطح قرار بگیرند. بدون تعارف باید کار کنیم تا جایگاه ثابتی در تیمهای پایه آسیا به دست بیاوریم . این جایگاه هم فقط با تلاش زیاد به دست می آید و انتظار معجزه نداشته باشیم . باید ببینیم چه کارهایی لازم است بعد برنامه ریزی کنیم . یکی از مشکلاتی که تیمهای ملی را آزار می دهد، ضعیف بودن مهارت های پایه است . شاهین طبع این مشکلات را این طور تشریح می کند: در سالهای گذشته همیشه توپهای از دست رفته زیادی داشتیم ، پنالتی هایمان خیلی پایین بوده و درصد شوتهای 2و 3امتیازی تیم پایین تر از 50درصد بوده است . در حالی که در تیمهای خوب دنیا آمار پرتاب ها بالای 70درصد است ؛ اما تیمهای ایران نوسان دارند. درصد توپهای از دست رفته در تیمهای خوب جهان 10توپ است ؛ اما در تیمهای ما دست کم 30توپ است . می دانید 10توپ از دست رفته ، یعنی 40امتیاز. عادت داریم که از ایرادها حرف بزنیم ؛ اما علتها را فراموش کنیم ؛ ولی این بار علت مشکلات هم مشخص است . منتها همه منتظر نفر بعدی هستند که آستین همت بالا بزند: علت همه این مشکلات را باید در شرایط نامطلوب باشگاه ها جستجو کرد. ما نمی توانیم در آموزش و پرورش دنبال علت کار برویم ؛ چرا که اگر وظیفه آنها هم که باشد، اینقدر این مدت درباره اش حرف زده اند که قضیه اش کاملا رنگ باخته است ؛ اما می توانیم از طریق فدراسیون ، باشگاه هایمان را کنترل کنیم . تیمهای پایه را زیر نظر بگیریم . تیمهای پایه در باشگاه ها اگر هفته ای 3روز تمرین کنند، اصلا فایده ای ندارد. از طرفی تمرین ها هم باید هدفدار باشند. وقتی تمرین بدون نتیجه باشد، چه فایده ای دارد؛ آن وقت اگر بهترین مربی دنیا هم که بالای سر تیم باشد، نتیجه نمی گیرد. یکی دیگر از تفاوت های بازیکنان ایران را باید در نداشتن صبر در تمرین جستجو کرد. شاهین طبع می گوید که همه بازیکنان بزرگ جهان با پشتکار به مدارج بالا رسیده اند: باید مهارت هایمان را افزایش بدهیم . من همیشه به بچه هایم می گویم اگر می خواهید پیشرفت کنید، دست کم روزی 300شوت بزنید. من این تجربه را در تیم باشگاهی ام به چشم می بینم . بازیکنانم دست کم هفته ای 2هزار شوت می زنند. اگر این شوتها 2ماه اول جواب ندهد، حتما از ماه سوم جواب خواهد داد. نکته دیگر این که بازیکنان بایستی عادت کنند به دنبال راهی برای پیشرفت باشند. فکر کنند اگر سرعتشان کم است ، باید دنبال راهش باشند. شاید یکی از دلایل به وجود آمدن اختلافات فاحش میان بسکتبال روز جهان با آنچه ما به نام این رشته در ایران داریم ، در نگاه متفاوتی است که جامعه به این رشته دارد. در حالی که جامعه ایران بشدت فوتبال زده است و سطحی نگر در جهان فرهنگ بسکتبال زنده و پویاست : من نمی خواهم به رشته های دیگر توهین کنم ؛ اما امروزه بسکتبال در 90درصد کشورهای دنیا رشته اول یا دوم است . در نتیجه سازمان های زیادی با این رشته درگیر هستند. اگر می بینید بسکتبال ما آن طور که باید رشد نکرده به این دلیل است که ما اهمیتی برای آن قائل نیستیم و فقط دنبال نتیجه هستیم . همین بازیهای تدارکاتی قطر را در نظر بگیرید. تحلیل های مختلفی درباره آن شد. نتیجه اش این می شود که یک مربی به دلیل جو عمومی حاضر نیست تیم را برای انجام 4بازی تدارکاتی ببرد. این خنده دار نیست ؛ ما باید ببینیم چه می خواهیم . چیزی را که امروزه در دنیا در حال انجام است ، با 40یا 50روز تمرین نمی شود به دست آورد. بسکتبال ، رشته واقعا پویایی است که باید دامنه اش را در کشورمان وسیع تر کنیم .