«پول» چرخ سینمای کودک را روغنکاری می‌کند

این بخشی از صحبت‌های اکبر نبوی، دبیر بیست و یکمین جشنواره فیلم کودک و نوجوان است که چند روز قبل در همدان بیان شد. سینمای کودک این روزها با حضور قائم مقام بنیاد سینمایی فارابی، حرکتی جدی به خود گرفته و فیلمسازان مختلفی «تخته گاز» در حال تولید فیلم کودک هستند. البته این بخش کوچکی از ماجراست.

از دی ماه سال گذشته با حضور اکبر نبوی در بنیاد سینمایی فارابی، سینمای ایران به سمت دوستی و تفاهم بیشتر با سینماگران حرکت کرد؛ تفاهمی‌که تا پیش از آن، به دلیل خلق و خوی خاص برخی مدیران سینمایی به «در بسته» خورده بود . سینماگرانی که همیشه نسبت به اختصاص بودجه‌های کلان به برخی فیلم‌های خاص و بی‌توجهی به بدنه سینما اعتراض داشتند.

براساس گزارش‌های دریافتی، مقدمات ساخت فیلم‌های کودکی که این روزها در حال تولید هستند، به زمستان سال 87 و دیدارهای نبوی با سینماگران کودک باز می‌گردد. در این جلسات، نبوی تلاش کرد تا چرخ تولید فیلم‌های کودک را از نو و با تزریق « نقدینگی» روغنکاری کند و فیلمسازان را به ساخت فیلم کودک ترغیب سازد. فیلم‌هایی هم که امروز در حال تولید هستند، با نظارت و سرمایه‌گذاری فارابی تولید می‌شوند و هر تعداد از آنها که به جشنواره برسند، در این رویداد نمایش داده می‌شوند و بقیه آنها به مرور به چرخه اکران خواهند پیوست.

بررسی خلاصه داستان‌های این فیلم‌ها و گفتگوی ما با سازندگان این آثار نشان می‌دهد مسوولان فارابی نظارت زیادی بر محتوای این فیلم‌ها داشته‌اند. قرار نیست در این فیلم‌ها روابط کودکان با هم خارج از چارچوب‌های معمول نظارتی باشد و موسیقی هم چندان زیاد نباشد. در کنار این مساله، قرار است فضای داستان شاد باشد و موضوع هم «برای کودک» باشد تا مخاطب کودک با گیشه آشتی کند. همین مساله سبب شده تا درباره برخی فیلم‌ها، انتخاب لوکیشن به پیشنهاد بنیاد سینمایی فارابی انجام شود.

طبق اطلاعات دیگر به دست آمده، حمایت از این پروژه‌ها نیز شکل‌های مختلفی داشته است. در مورد برخی فیلم‌ها، مشارکت 70 تا 80 درصدی وجود داشته و در برخی دیگر نیز صد درصد مشارکت صورت گرفته است. به فیلم‌های مذکور از 250 تا 500 میلیون تومان پول پرداخت شده است. بخشی از این هزینه از محل بودجه ای یک میلیارد تومانی تامین می‌شود که از سوی استانداری همدان برای تولید این فیلم‌ها اختصاص یافته و بخشی دیگر نیز از محل بودجه جاری سینما تامین خواهد شد.

امیدی به اکران فیلم‌ها هست؟

این شیوه تولید فیلم برای جشنواره فیلم کودک یادآور جشنواره فیلم پلیس است که در سال 85 ، با هدف رونق بخشیدن به تولید فیلم‌های پلیسی اقدام به سفارش ساخت 3 فیلم پلیسی کرد.

فیلم‌های: مخمصه، چهار انگشتی و فرود در غربت در آن سال از سوی جشنواره فیلم پلیس تولید شدند ، اما در اکران عمومی ‌به دلیل شرایط نادرست اکران و نبود انگیزه کافی برای نمایش این فیلم‌ها، سرنوشت خوبی پیدا نکردند. این دغدغه سبب شده تا نبوی طی دیدار با مسوولان آموزش و پرورش و کمیسیون فرهنگی مجلس، به دنبال فراهم کردن زمینه اکران این فیلم‌ها باشد.

از مهم ترین نکاتی که درباره تولید این فیلم‌ها شایان ذکر است، نحوه تولید و ساخت این فیلم‌هاست. جشنواره یازدهم مرداد آغاز به کار می‌کند.

در شرایطی که تولید فیلم در سینمای ایران استاندارد زمانی 2 ماهه‌ای را دارد، اغلب این فیلم‌ها مدت زمانی حدود یک ماه برای فیلمبرداری در اختیار دارند. باید به این نکته هم توجه کرد که فیلم‌های کودک به دلیل استفاده از بازیگر کودک معمولا با مشکلات زیادی مواجه هستند و طبیعتا زمان زیادی برای فیلمبرداری آنها نیاز است.

اغلب این فیلم‌ها در مدت زمان کوتاهی مقابل دوربین رفتند و در حال حاضر فیلمبرداری، تدوین، صداگذاری و ساخت موسیقی آنها به شکل موازی دنبال می‌شود. این نکته یکی از مواردی است که کیفیت این فیلم‌ها را قطعا تحت تاثیر قرار می‌دهد و ممکن است باعث افت کیفی فیلم‌ها شود.

در تماس «جام‌جم» با سازندگان این آثار مشخص شد فیلم «نخودی» به کارگردانی سیدجلال فاطمی‌ و به تهیه‌کنندگی فرشته طائرپور 15 خرداد ماه مقابل دوربین رفته است. این فیلم با توجه به نام آن احتمالا اثری درخصوص افسانه‌های ایرانی است و شنیده می‌شود در آن صحنه‌های انیمیشن زیادی وجود دارد. بیشترین میزان حمایت فارابی نیز شامل حال این فیلم شده است.

فیلم‌های «پرواز مرغابی‌ها» به کارگردانی علی شاه حاتمی ‌و «همبازی» به کارگردانی غلامرضا رمضانی نیز در 27 خرداد مقابل دوربین رفته است. پوران درخشنده، کارگردان فیلم «خواب‌های دنباله‌دار» و سامان آسترکی کارگردان فیلم «راند هفتم» نیز ساخت فیلم‌های خود را به ترتیب 8 و 9 تیر آغاز کرده‌اند.

مسعود کرامتی قرار بود فیلم «ترانه کوچک من» را هفته گذشته مقابل دوربین ببرد که طبق آخرین اطلاعات هنوز این اتفاق نیفتاده است. «من و پدربزرگ 10 ساله‌ام» به کارگردانی علی عبدالعلی‌زاده و تهیه‌کنندگی سعید ‌هاشمی‌ نیز هنوز قراردادی برای ساخت با فارابی امضا نکرده‌اند.

خبرهای دریافتی از جشنواره کودک حاکی است، امسال حدود 10 فیلم بلند کودک در جشنواره پذیرفته خواهد شد که حضور آنها در کنار فیلم‌های تولید شده در فارابی می‌تواند رقابت قابل قبولی را ایجاد کند. هرچند این شیوه که مرکزی، خود فیلم تولید کند، خودش جشنواره برگزار کند و خودش به آثار خودش جایزه دهد قابل نقد است، اما به نظر می‌رسد در شرایط فعلی که برخی رفتارهای شخصی مدیران سینمایی سبب بروز مخالفت‌های صنفی شده و کار را به انتشار نامه‌های صنفی و مخالفت‌های علنی با مسوولان سینمایی کشانده، حمایت از ساخت چنین فیلم‌هایی می‌تواند در حکم همان «دست دوستی» باشد که از سوی بخشی از سینمای ایران به سمت سینماگران دراز شده است.

رضا استادی