پرکردن دندان به کمک اسیدهای گوارشی

با این حال در جالب‌ترین و تازه‌ترین دستاورد محققان در حوزه دندانپزشکی و بخصوص ترمیم دندان، استفاده از ترکیبات صفراوی که البته با تبدیلشان به نوعی پلاستیک سخت آزاردهنده به نظر نمی‌رسند، ممکن شده است. کسی چه می‌داند شاید در آینده این نوع مواد ترمیمی در دندانپزشکی بسیار شایع شود.

خطرات مصرف آمالگام

مواد پرکننده دندان که نقره‌ای رنگ هستند، نزدیک به صدها سال است که از سوی دندانپزشکان برای پرکردن حفره‌های تخلیه شده از پوسیدگی‌ها در دندان‌ها استفاده می‌شوند. سازمان غذا و داروی آمریکا هنوز در حال مطالعات بیشتر است تا دریابد با توجه به این‌که با انجام اعمالی چون جویدن یا مسواک زدن، مقادیر بسیار اندکی جیوه در بدن آزاد می‌شود، آیا این مقدار هم می‌تواند باعث بروز اختلالات عصبی یا مشکلات دیگری در اطفال شود.

براین اساس چندی پیش سازمان غذا و داروی آمریکا هشدار داد مصرف آمالگام در پرکردن دندان برای زنان باردار و کودکان خطرناک است. در هشدار سازمان غذا و داروی آمریکا آمده است مواد پرکننده دندان حاوی جیوه هستند که ممکن است تاثیرات سمی عصبی روی دستگاه عصبی در حال رشد کودکان و جنین داشته باشند. استفاده از این ماده موسوم به آمالگام که حاوی جیوه است، ممکن است برای زنان باردار و کودکان خردسال خطراتی در پی داشته باشد و سلامت آنها را تهدید کند.

این سازمان، موارد هشدار و احتیاط در این زمینه را در وب‌سایت خود منتشر کرده و امیدوار است بتواند ممنوعیت استفاده از این ماده را به سطح قانونی برساند.

پلیمر به جای سیم

در گذشته از اتصالات سیمی برای وصل کردن دندان‌ها به همدیگر استفاده می‌کردند که هم از لحاظ ظاهری زیبا نبود و هم این‌که برای نگه داشتن این پایه‌های سیمی، قسمت زیادی از دندان‌های سالم اطراف دندان خراب نیز تراشیده می‌شد. با این حال گفته می‌شود که پلیمرهای تقویت شده با الیاف)FRC( در حال جایگزینی اتصالات سیمی در دندانپزشکی هستند.

در واقع پروتزهایی که امروزه در علم دندانپزشکی بسیار رایج شده‌اند، همان پلیمرهای تقویت شده هستند. پلیمرهای تقویت شده با الیاف از یک رزین پایه به اضافه یک سری الیاف از 2 نوع الیاف شیشه‌ای یا از جنس پلی‌اتیلن تشکیل شده است. صرفه‌جویی در وقت و داشتن خاصیت دندانپزشکی محافظه‌کارانه یا همان سالم ماندن دندان‌های اطراف از جمله خصوصیات این پلیمرها است. به‌علاوه استفاده در ارتودنسی و تقویت دندان نیز از دیگر کاربردهای این پلیمرهاست. همچنین از پلیمرهای تقویت شده با الیاف در مواد قالب‌گیری دندان نیز استفاده می‌شود.

مواد پرکننده نانویی

شاید بدانید که محققان انجمن دندانسازی آمریکا در آخرین دستاورد خود موفق شدند با کمک فناوری نانو، پرکننده‌ای بسازند که نسبت به مواد رایج، از استحکام و مقاومت بیشتری در برابر پوسیدگی برخوردار است.

بعلاوه چندی پیش در کشورمان اختراعی به ثبت رسید؛ اختراعی با موضوع ساخت گوتاپرکا پوشش‌ داده شده به ‌کمک نانوذرات نقره که می‌تواند به عنوان ماده پرکننده دندان با قابلیت ضدخوردگی و خاصیت ضدباکتریایی و ضدقارچی در درمان ریشه دندان مورد استفاده قرار گیرد.

پرکردن کانال ریشه دندان، یکی از پارامترهای تعیین‌‌کننده و کلیدی در موفقیت درمان ریشه دندان است. فرآیندهای شیمیایی، مکانیکی پاکسازی و شکل‌دهی کانال دندان، باعث ایجاد یک فضای غیراستریل می‌شود. از این رو جهت جلوگیری از اتصال و رشد باکتری‌ها و ایجاد عفونت، مواد پرکننده ریشه باید خاصیت ضدباکتریایی داشته باشند.

گوتاپرکا، ماده رایجی است که از سال‌ها قبل به‌ عنوان ماده اصلی پرکننده ریشه دندان استفاده می‌شده و خاصیت ضدباکتریایی و ضدقارچی محدودی دارد. با توجه به معرفی نانوذرات نقره و خاصیت ضدباکتریایی و کاربرد فراوان آن در حوزه پزشکی، مخترع ایرانی گوتاپرکا را به کمک لایه نازکی از نانوذرات نقره پوشش داده و با توجه به فعالیت قابل ملاحظه آن در مقابل میکروارگانیسم‌ها به عنوان ماده پرکننده دندانی با قابلیت‌های برتر مورد استفاده قرار داد.

کاهش درد دندان

گویا با کاربرد نانوکره‌ها در ترمیم دندان، درد آنها بسیار کاهش می‌یابد. به بیان دیگر کاربرد نانوکره‌ها در پرکردن حفره‌های ریز بسیار حساس درون دندان که موجب دردهای شدید برای افراد می‌شوند، بسیار موثر واقع شده است.

با از بین رفتن روکش عاج دندان، دندا‌ن‌ها بشدت حساس می‌شوند. عاج دندان متشکل از هزاران کانال ریز مملو از مایع است که از نقاط انتهایی عصب در مرکز دندان بیرون آمده‌اند. گرما، بعضی مواد شیمیایی و تماس‌های فیزیکی می‌توانند منجر به حرکت سیال در این کانال‌ها به سمت داخل یا خارج شوند و در نقاط انتهایی عصب رها شوند و موجب ایجاد درد شدیدی شوند.

اگر این کانال‌ها به کل یا به صورت جزئی مسدود شوند، جریان سیال می‌تواند کاهش یابد و در نتیجه درد قطع می‌شود و یا به مقدار قابل توجهی کاسته می‌شود. در حال حاضر تنها راه درمان این شرایط، مراقبت خوب از دندان با به‌کارگیری خمیردندان‌های ویژه و دهان‌شویه‌های فلوئوردار است که تشکیل دوباره روکش‌های عاج دندان را تسریع می‌کنند.

به هر حال محققان دریافته‌اند؛ مناسب‌ترین شکل ذرات برای پرکردن این کانال‌ها، یک نانوکره ‌است که ماده اصلی آن یک ماده سرامیکی است که بشدت با دندان‌ها و استخوان تطبیق‌پذیر است.

استفاده از اسیدهای صفراوی انسان

گویا تازه‌ترین تحقیقات انجام شده توسط دانشمند‌ان کانادایی و چینی خبر از ساخت یک ماده سخت و مقاوم با استفاده از اسیدهای صفراوی انسان می‌دهند که برای پرکردن و ترمیم دندان‌ها کاربرد دارد، اسیدهای صفراوی مواد طبیعی هستند که توسط کبد تولید می‌شوند و در کیسه صفرا برای کمک به هضم چربی‌ها ذخیره می‌شوند. امروزه ترمیم دندان‌های پوسیده با موادی چون جیوه یا پلاستیک انجام می‌گیرد. استفاده از این مواد باعث افزایش نگرانی متخصصان است؛ چون می‌توانند خواص سمی داشته و تاثیرات نامطلوبی روی بدن بر جای بگذارند.

به گفته پژوهشگران، این اسید‌های صفراوی طی فرآیندی به نوعی پلاستی سخت تبدیل می‌شود که ظاهرا در برابر ترک‌خوردگی و شکستگی بسیار قوی‌تر از مواد دیگری است که هم‌اکنون برای پرکردن دندان‌ها در دندانپزشکی‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند.

پونه شیرازی