چپهایاسرائیلدرمواضعخود بازنگری میکنند
سرخورده از شکست
عصر یکی از روزهای اوایل ماه آوریل، مردانی عبوس با چهرههایی گرفته در حالی که مسلسلهایی بزرگ در دست و هدفون در گوش دارند در حال پاس دادن در پیادهروی مقابل اقامتگاه شخصی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیمصهیونیستی در محله مجلل رهاویا در بیتالمقدس هستند.
بنی موریس، از فعالان چپگرای اسرائیل کمی آنسوتر در خیابان آزا روی صندلی کافیشاپی که از مهمانانش در محوطهای کوچک در حاشیه خیابان پذیرایی میکند، نشسته است. موریس که زمانی نماد خوشبینی چپهای اسرائیل به برقراری صلح در خاورمیانه با تشکیل دو کشور مستقل اسرائیل و فلسطین در کنار هم تلقی میشد این روزها به منبع اشاعه بدبینی تبدیل شده است.
موریس استاد دانشگاه بنگورین در تلآویو، پایتخت رژیمصهیونیستی است. او طی نوشتاری در ماههای پایانی سال 2007 از تهدیداتی گفت که متوجه موجودیت اسرائیل است و خواستار توجه زمامداران این رژیم به این مخاطرات شده بود. لحنی که او در این نوشتار به کار برده بود اصلا آن چیزی نبود که از چپهای اسرائیل و بویژه شخص او که حامی صلح با فلسطینیهاست، انتظار میرود.
او هم دستخوش همان موجی شده که چپهای اسرائیل پس از شکستهای متعدد طی سالهای اخیر بدان گرفتار شدهاند. شکست در دستیابی به اهداف تعریف شده برای جنگ 33 روز علیه لبنان در سال 2006 و تهاجم 23 روزه اوایل سال جاری میلادی به نوار غزه که ناکامی دیگری را برای رژیمصهیونیستی رقم زد بسیاری از تحلیلگران این رژیم را سرخورده کرده و آنان را به سوی این دیدگاه سوق داده که واداشتن فلسطینیها به پذیرش موجودیت اسرائیل به عنوان سنگ بنای ایجاد کشور مستقل فلسطین ممکن نیست.
دگردیسی موریس 60 ساله از کسی که با نوشتههایش زمینه را برای انعقاد توافقنامه صلح اسلو در اوایل دهه 1990 میلادی هموار ساخت به نماد بدبینی نسبت به کارآمدی مذاکرات صلح با فلسطینیها و ایده تشکیل کشور مستقل فلسطین در واقع نمونه کوچکی از دگرگونی اعتقادی چپهای اسرائیل است.
طعم تلخ شکست
کمتر کسی فکرش را میکرد که چپهای اسرائیل در انتخابات پارلمانی پیش از موعد 10 فوریه سال جاری میلادی رژیمصهیونیستی متحمل شکست شده و عرصه رقابت را به احزاب راستگرا واگذار کنند.
با این حال وقتی در واپسین ساعات روز 11 آوریل کمیته انتخاباتی رژیمصهیونیستی نتایج انتخابات دور هجدهم کنست(پارلمان اسرائیل) را اعلام کرد حزب لیکود به رهبری نتانیاهو با افزودن 15 کرسی به کرسیهای خود در کنست موفق به کسب 27 کرسی پارلمانی از مجموع 120 کرسی شد. اگرچه حزب کادیمای زیپی لیونی، وزیر امور خارجه پیشین رژیمصهیونیستی در این انتخابات با از دست دادن یک کرسی موفق به کسب 28 کرسی شده بود اما با توجه به این که کرسیهای احزاب راستگرا در کنست بیشتر از کرسیهای احزاب چپ در مجمع قانونگذاری رژیم صهیونیستی بود شیمون پرز، رئیس این رژیم مسوولیت تشکیل کابینه را به نتانیاهو داد.
موفقیت نتانیاهو در تشکیل کابینه ائتلافی متشکل از احزاب راست افراطی امیدهای چپها و در صدر آنها حزب کادیما را به تشکیل دولت و حرکت در جهت مصالحه با فلسطینیها در چارچوب طرح صلح خاورمیانه را که اولین بار توسط عربستانسعودی پیشنهاد شده بود، بر باد داد.
چپها این شکست را ناشی از ناکامی در سرکوب حزبالله لبنان و جنبش مقاومت فلسطین (حماس) و کاهش احساس امنیت در شهروندان رژیمصهیونیستی تعبیر میکنند. آنان با این دیدگاه که شعارهای افراطی و ملیگرایانه احزاب راستگرا بویژه لیکود عامل موفقیتشان در انتخابات بود به بازنگری در دیدگاههای خود روی آوردهاند.
دالان تاریک ناامیدی
موریس که دانشآموخته دانشگاه انگلیسی کمبریج است فعالیت سیاسی خود را در اواخر دهه 1970 میلادی با پیوستن به تحریریه روزنامه معاریو که در آن زمان گرایشات چپی داشت، شروع کرد.
او در سال 1987 اولین کتاب خود <تولد معضل آوارگان فلسطینی> را منتشر کرد و در آن به مساله مهاجرت جمعی 60 درصد فلسطینیها از سرزمینشان برای فرار از منازعات مسلحانه یا به زور سرنیزه سربازان اسرائیلی در سالهای پایانی دهه 1950 اشاره کرد که پرداختن به آن در رژیمصهیونیستی تابو تلقی میشد.
با این حال این کتاب و نوشتههای بعدی موریس به اصلاح دیدگاه جامعه صهیونیستی از مساله صلح و نشان دادن حقیقت شکلگیری اسرائیل به جهانیان کمک شایان توجهی کرد. او که در سراسر دهه 90 از هواداران صلح تلقی میشد با حساسیت تمام از ایده تشکیل کشور مستقل فلسطین حمایت میکرد.
مخالفت یاسر عرفات، رهبر فقید فلسطینیها با پیشنهاد بیل کلینتون، رئیسجمهور آمریکا و ایهود باراک، نخستوزیر وقت رژیمصهیونیستی در سال 2000 میلادی برای تشکیل کشور مستقل فلسطین در ازای به رسمیت شناختن اسرائیل و دست کشیدن از حقوق ارضی فلسطینیها و تعهد به عدم مخاصمه با رژیمصهیونیستی اولین ضربه را به موریس زد.
آغاز انتفاضه دوم که به خروج صهیونیستها از کرانهباختری ختم شد ناکامیهای پیاپی ارتش صهیونیستی در سرکوب مقاومت فلسطینیها افول جایگاه چپها نزد افکار عمومی صهیونیستها به همراه آورد.
سونامی منطقهای
پیروزی باراک اوباما، رئیسجمهور کنونی آمریکا در انتخابات ریاستجمهوری نوامبر گذشته این کشور تیر خلاص را به چپها زد. جورج بوش، سلف اوباما طرحی چند بعدی را برای خاورمیانه تدوین کرده بود که با صلح سوریه و اسرائیل با میانجیگری ترکیه آغاز شده و با خلع سلاح حزبالله لبنان با مشارکت جامعه بینالمللی و اعمال فشارهای اقتصادی و سیاسی به ایران تداوم یافته و در ادامه با همراه ساختن اعراب با آمریکا راه را برای اجرای طرح صلح عربی هموار میساخت. در چارچوب این طرح صلح و در صورت موافقت صهیونیستها با تشکیل کشور مستقل فلسطین و حل و فصل اختلافات اساسی بین اسرائیل و فلسطینیها از جمله مساله مرزها و حق بازگشت آوارگان، کشورهای عرب موجودیت اسرائیل را به رسمیت شناخته و با این رژیم رابطه رسمی برقرار میکنند.
آنچه در این طرح پیشبینی نشده بود شکست جان مککین، نامزد حزب جمهوریخواه آمریکا در برابر اوباما و عدم تحقق رویای بوش برای منطقه بود. چپهای اسرائیل سرخورده از شکست اکنون به دنبال بازتعریف مواضع خود هستند و گویی افراطیگری را پرطرفدارترین رویکرد نزد جامعه صهیونیستی یافتهاند. تلفیق این رویکرد جدید با شعارهای تند و افراطی دولت جدید اسرائیل تنها یک معنی میتواند داشته باشد و آن هم دور دیگری از خشونت در خاورمیانه است.
منبع: کریسشن ساینسمانیتور / ترجمه: فرزین تکلو
گفت و گو
