پرسه

هنگام درگیری و پیشروی نیروهای بریتانیا در بین‌النهرین به همراه پدرش به مبارزه با آنها پرداخت. در جریان انقلاب اسلامی عراق (1920)‌ پدرش به فیض شهادت نایل گردید. پس از شکست انقلاب عراق، سیدابوالقاسم کاشانی به تقاضای عده‌ای از مردم عراق و سران عشایر برای در امان ماندن از کینه استعمار انگلیس به سمت ایران حرکت کرد و مقارن کودتای 1299 به تهران آمد و متجاوز از 20 سال به تدریس و اشتغالات دینی پرداخت. وی از سال 1320 وارد صحنه سیاسی ایران شد.در آستانه تشکیل مجلس موسسان برای تغییر قانون اساسی، آیت‌الله کاشانی به بهانه دست داشتن در ترور ناموفق شاه به دست فخرایی (در پانزدهم بهمن‌ماه سال 1327) به لبنان تبعید گردید، ولی در آنجا نیز همچنان با اعلامیه‌هایش، ملت ایران و نمایندگان مجلس را به وظایفشان توجه‌ می‌داد. سرانجام پس از انتخاب به نمایندگی مجلس16 در خردادماه سال 1329 به وطن بازگشت و به ریاست مجلس شورای ملی رسید و در نهضت ملی ساختن نفت ، در کنار دکتر محمد مصدق، نقش بسزایی را ایفا نمود.

در آن سال‌ها آنچه مردان بزرگ سیاست را به هم ‌پیوند می‌داد مخالفت با سیاست‌های سلطه‌جویانه انگلستان بود، همصدایی مصدق و کاشانی آغاز پیروزمندانه جنبش را رقم می‌زد و جدایی آن دو نیز نقش‌ انکار‌ناپذیری در خاموشی آن داشت. چنان که نتایج این تلخ جدایی را به مدت 25 سال تا پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران شاهد بودیم.

مطالبی که در دو صفحه پیش رو ملاحظه می‌کنید گوشه‌هایی از وضعیت آن روزگار فعالیت‌های سیاسی و مذهبی آیت‌الله کاشانی را از نگاه صاحبنظران و نقش آفرینان بازگو می کند.