«هوره» به صدای جاودانه کردها

گروه‌ شهرستان‌ها: «هوره» از آوازهای بومی و محلی استان‌های زاگرس نشین کشور است که بویژه این نوع آواز در استان ایلام از دیرباز تا کنون در بین مردم از جایگاه بالایی برخودار بوده است.

کد خبر: ۲۳۱۳۳۰

هوره نبض تاریخ این سرزمین است، لالایی و زبان مشترک زاگرس با درخت‌های سربه فلک کشیده بلوط و مردمانی به زلالی چشمه‌های کوهپایه.

در سرایش هوره کلمات به نرمی و در چینشی مروارید‌گونه به آرامی بر زبان جاری می‌شوند و داغ و درد و غریبی و شکوه از روزگار را نهفته در لابه لای خود به ذهن شنونده می‌بخشند.

نجوایی عاشقانه در شبی آرام با سوسوی ستارگان و نور نقره‌ای ماه که همچون حریری بر پهنه دشت گسترده است، داغ غریبی و یاد روزگاران و یاران گذشته با سیل کلمات که از زبان «سید قلی» آخرین بازمانده نسل هوره ‌سرایان نامدار جاری می‌شود.

هوره رودخانه پررمز و راز کلمه است، جاری شده از اعماق قرون و نهفته در سینه گرم نسلی که اکنون می‌رود تا در شلوغی آهنگ‌های جاز و راک گم شود.

هوره آواز زمزمه‌گونه و با ریتم سنگین و کشداری است که خواننده شعرها و ابیات کردی را در این شیوه می‌خواند. این در حالی است که در دوره‌های گذشته مضمون ابیات مذهبی بوده و هوره سرایان بیشتر به آواز کردن آیات کتب آسمانی یا آموزه‌های منظم مذهبی پرداخته‌اند اما امروزه مضمونی عاشقانه دارد.

کردهای منطقه غرب و بویژه ایلام از دیرباز در شادی و غم و هنگام وقوع رویدادهای تاثیرگذار از جمله غربت، از‌دست دادن عزیزی یا در خلوت عاشقانه خود شروع به خواندن هوره و درددل با ذات مادرانه طبیعت و ذکر ستایش‌گونه اهورامزدا می‌کردند.

هوره با قدمتی هزاران ساله به ژرفای تاریخ این سرزمین مربوط به دوران «زرتشت» است و بخش مهمی از کتاب مقدس «اوستا» هوره را ندای حق‌طلبی و کرداری نیک و پنداری نیک می‌داند. واژه هوره از واژه «اهوره» ‌گرفته شده و از شیوه هوره در خواندن قرآن نیز استفاده می‌شود و واژه «سوره» از همین نام گرفته شده است.

آواز هوره از ریتم آزاد پیروی می‌کند و این گونه آوازخوانی بیشتر در بین مردم مناطق «شیروان چرداول» و «ایوان» ایلام، «گوران»، «سنجابی»، «قلخانی» و «کلهر» استان کرمانشاه مرسوم است.

به نظر می‌رسد که هوره مادر همه آوازها، تصنیف‌ها و ترانه‌های مردمان جهان است که در قالب مقام‌های «هجرانی»، «مجنونی»، «سحری» و «هی‌لاوه» و... بدون استفاده از سازها و آلات موسیقی شکل گرفته است.

به اعتقاد کارشناسان، آوازهای سنتی ایران زمین امروز همان هوره است که به صورت ردیفی و دستگاه درآمده و اساس این دگرگونی‌ها و تنوع در آوازهای شاد و غمناک برگرفته از هنر لطیف و اصیل هوره است.