بهمن موسوی: اگر چشمهای جلال روز 18 شهریور 1348 به روی دنیا بسته نمیشد، او حالا 85 سال داشت، اما مرگ روزی سراغ آل احمد آمد که این نویسنده تنها 46 بهار را تجربه کرده بود.
آل احمد خیلی زود فوت کرد، اما ویژگیهایی داشت که مانع از فراموش شدن او میشد. جلال که در یکی از محلات قدیمی تهران به دنیا آمده بود، پس از پایان دوران تحصیل در دبستان بنا به خواست پدرش تحصیل را رها کرد تا وارد بازار شود و کار کند، اما این ایام به گفته خودش مصادف شده بود با آغاز به کار دوره شبانه دارالفنون، به همین خاطر جلال روزها کار میکرد و شبها دور از چشم پدرش درس میخواند.
کد خبر: ۲۱۸۶۷۴
او که در خانوادهای روحانی به دنیا آمده بود، زندگی پر فراز و نشیبی را پشتسر گذاشت، به گونهای که مقایسه عکس سالهای پایانی عمرش با عکسهای دوره میانسالیاش (اواخر دهه 30) نشان میدهد طی این مدت کوتاه او چگونه زود پیر شده و سیمایش چقدر تغییر کرده است.
جلال آل احمد در زمان حیاتش یکی از خبرسازترین نویسندهها و چهرههای روشنفکری ایران بود.
این خبرسازی به حدی است که در خاطرات بسیاری از چهرههای سرشناس آن دوره (از نویسنده و شاعر و نمایشنامهنویس گرفته تا اهل سیاست و نقاش و...) ردپایی از جلال دیده میشود.
جلال شخصیت کاریزماتیکی داشت و البته روحیهای خاص که همین مساله در کنار صراحت لهجهاش باعث اتفاقات بیشماری در حاشیه تاریخ ادبیات ایران شده که طی عمر چند نسل دهان به دهان گشته است. تاثیرگذاری او به حدی بود که جوانهای علاقهمند ادبیات و روشنفکری سعی میکردند، نوع پوشش و رفتارشان شبیه جلال باشد. این تاثیرگذاری به حدی بود که سیگار جلال (اشنو) تا مدتها به نام او نامگذاری میشد.
جلال در ادبیات داستانی هم در حوزه نثر به افقهای تازهای دست یافت. او نثری را پایهگذاری کرد که به زبان روزمره مردم نزدیک بود و ضرباهنگ و ریتم تندی داشت.
داستانهای جلال در کنار داستانهایی که نوع رفتار و منش او در عالم واقعیت را شکل میداد، حالا از مجله خواندنیها و شنیدنیهای یک دوره حیات ادبی ایران هستند.
جلال اگر مانده بود، امروز روز تولدش بود و باید 85 شمع را فوت میکرد، اما او که در طول زندگیاش، خیلی چیزها را با زبان آتشینش نقد کرده بود، احتمالا حالا هم حوصله فوت کردن 85 شمع را نداشت. از جلال حالا سنگ قبری سیاه با امضای معروفش در شهر ری باقی مانده که زیاد هم در خور شأن جلال نیست. کسی که پس از انقلاب، متنهایش در کتابهای ادبیات فارسی با یک نسل همراه و همکلام شد.