هزینه بیماری ها کمر محرومان را می شکند

حدود یک پنجم از جمعیت دنیا با درآمد کمتر از یک دلار در روز و نزدیک به نیمی از آنها با درآمد کمتر از 2دلار در روز زندگی می کنند. از میان 14 زیرمنطقه دنیا که براساس تقسیم 6منطقه سازمان جهانی بهداشت به طبقات مختلف از نظر مرگ و میر به دست می آید، سطح فقر مطلق در مناطق اروپا، امریکا و غرب اقیانوس آرام قابل چشم پوشی بوده و در این تحلیل گنجانده نشده اند. در زیر منطقه شرق مدیترانه ، حدود 9درصد از مردم زندگی خود را با کمتر از 2دلار در روز می گذرانند؛ ولی برآوردها برای این زیرمنطقه به داده های پراکنده متکی است . با این حال در مورد 10زیرمنطقه دیگر، داده های بیشتری برای برآورد وجود دارد. در تمام این مناطق ، میان کم وزنی کودکان و فقر مطلق تناسب وجود دارد. به طوری که افرادی که با درآمد کمتر از یک دلار در روز زندگی می کنند در مقایسه با افرادی که بیش از 2دلار در روز درآمد دارند 2تا 3برابر بیشتر در معرض خطر نسبی قرار دارند. آب و فاضلاب نامناسب و آلودگی هوا در محیطهای تبه نیز ارتباط زیادی با فقر مطلق دارند. این یافته ها همچنین نشان می دهد که در کشورهای در حال توسعه ، گروههایی که وضعیت اجتماعی اقتصادی بهتری دارند، از نظر وضعیت نامطلوب چربی ، فشار خون بالا و اضافه وزن نسبت به افراد فقیر مشکلات بیشتری دارند. کمبود تغذیه به طور عمده حاصل رژیم غذایی ناکافی و عفونت های مکرر است که باعث کمبود کالری ، پروتئین ، ویتامین ها و مواد معدنی می شود. کم وزنی همچنان یکی از مشکلات جاری در کشورهای در حال توسعه است . فقر ، یکی از عوامل اصلی کم وزنی است و باعث ناامنی غذایی در خانواده ، مراقبت ناکافی از کودکان ، کمبود و سوءتغذیه مادران ، ناسالم بودن محیط زندگی و مراقبت های بهداشتی ضعیف می شود. افراد در همه سنین در معرض خطر کم وزنی قرار دارند؛ ولی این مشکل بیش از همه در میان کودکان زیر 5سال شایع است ، بخصوص در دوره زمانی 6تا 24ماه ، یعنی هنگامی که کودک از شیر گرفته می شود. سازمان بهداشت جهانی برآورد کرده است که حدود 27درصد (168میلیون نفر) از کودکان زیر 5سال کم وزن هستند. کم وزنی در میان زنان سنین باروری بخصوص در آفریقا و جنوب آسیا نیز شایع است . به طوری که برخی برآوردها، میزان کمبود تغذیه در این مناطق را بین 27تا 51درصد نشان می دهد.
فقر آهن

آهن در تمامی بافتهای بدن برای فعالیت های پایه ای سلولی مورد نیاز است و بخصوص در عضله ، مغز و گلبول های قرمز خون ، کم خونی به عنوان نماد فقر آهن شدید بر عملکردهای بافتی تاثیر می گذارد. با این حال در بیشتر جمعیت ها، فقر آهن تنها علت ایجادکننده کم خونی نیست . فقر آهن یکی از شایع ترین موارد کمبود مواد مغذی در دنیاست که حدود 2میلیارد نفر به آن مبتلا هستند. به این دلیل که نیاز به آهن در دوران نوزادی و بارداری بالاست . کودکان کم سن و سال ، زنان باردار و زنانی که بتازگی زایمان کرده اند، بیشتر و شدیدتر از دیگران به فقر آهن دچار می شوند. با این حال در مناطقی که رژیم غذایی عمدتا بر مصرف غذاهای فیبردار و مقادیر اندک گوشت استوار است و یا مردم در معرض عفونت هایی قرار دارند که باعث از دست رفتن خون آنها می شود، فقر آهن ممکن است در تمام دوران زندگی آنها رخ دهد. حدود یک پنجم از مرگ و میرهای حول و حوش زایمان و یک دهم از مرگ و میر مادران در کشورهای در حال توسعه ، قابل انتساب به فقرآهن است . همچنین روز به روز شواهد بیشتری به دست می آید که نشان می دهد کم خونی فقرآهن در سالهای آغازین کودکی ، باعث کاهش ضریب هوشی در اواسط دوران کودکی می شود. فقرآهن در شدیدترین حالت ممکن است باعث عقب ماندگی خفیف ذهنی شود. در مجموع 5/1درصد علت مرگها در سراسر دنیا قابل انتساب به فقرآهن است که 3/1 درصد از تمامی موارد مرگ مردان و 8/1 درصد از مرگهای زنان را در بر می گیرد.
کمبود ویتامین A

ویتامین A یکی از مواد مغذی اساسی است که برای حفظ سلامت چشم و بینایی ، رشد، عملکرد دستگاه ایمنی و بقا لازم است . عوامل متعددی که به همراه یکدیگر اثر می کنند، ممکن است باعث کمبود ویتامین A شوند. کم بودن ویتامین A در رژیم غذایی باعث سوء جذب و افزایش دفع ناشی از بیماری های شایع می شود. کمبود شدید این ویتامین باعث خشکی چشم و آسیبهای قرنیه می شود. کمبود ویتامین A در بسیاری از مناطق در حال توسعه جهان ، باعث اختلال بینایی می شود و علت اصلی کوری اکتسابی در کودکان است . در مجموع حدود 4/1 درصد از موارد مرگ و میر در سراسر دنیا از کمبود ویتامین A ناشی می شود که در مجموع 1/1درصد مردان و 7/1 درصد در زنان را در برمی گیرد.
کمبود روی

برآورد می شود که کمبود روی حدود یک سوم از جمعیت دنیا را مبتلا کرده است به طوری که این برآورد در بین زیر منطقه ها از 4 تا 73درصد است . هر چند کمبود شدید روی نادر است ؛ ولی کمبود خفیف تا متوسط روی در سراسر دنیا شیوع بالایی دارد.
تغذیه نشدن با شیر مادر

شیر مادر ، غذای مطلوبی را برای نوزاد در حال رشد فراهم می کند که تغییر ترکیبات آن ، متناسب با تغییر نیازهای نوزاد است . شیر انسان حاوی مواد معدنی و مغذی کافی برای 6ماه اول زندگی است . شیر مادر همچنین حاوی اجزای ایمنی ، عناصر سلولی و سایر عوامل دفاع میزبان است که محافظت ضدباکتری ، ضدویروسی و ضد انگلی را برای فرد تامین می کند. محتویات شیر مادر، محرک تکامل مناسب دستگاه ایمنی نوزاد نیز هست . توصیه سازمان جهانی بهداشت این است که نوزادان باید در 6ماه اول زندگی منحصرا از شیر مادر تغذیه شوند و در باقی مانده سال اول و سال دوم زندگی خود نیز به خوردن شیر مادر ادامه دهند. در مجموع میزان تغذیه انحصاری با شیر مادر پایین است . نسبت نوزادانی که کمتر از 6ماه سن دارند و منحصرا با شیر مادر تغذیه می شوند، بین حدود 9درصد در زیر مناطق اروپا و آفریقا تا 55درصد در زیر منطقه غرب آسیا متغیر است . در آفریقا که تغذیه با شیر مادر تقریبا همگانی است ، تغذیه انحصاری با شیر مادر همچنان نادر است . نسبت نوزادان 6تا 11ماهه ای که با شیر مادر تغذیه نمی شوند، بین 5درصد در زیر منطقه جنوب شرقی آسیا تا 69درصد در زیرمنطقه اروپا متغیر است . در تمامی زیرمناطق آفریقا و جنوب شرقی آسیا، بیش از 90درصد از نوزادان 6تا 11ماهه همچنان با شیرمادر تغذیه می شوند.