سازه‌های باستانی شوشتر دل یونسکو را برد

تاکنون در خوزستان بیش از 300 سازه آبی تاریخی شناسایی شده و خوزستان، پیشتاز دارا بودن سازه‌های آبی‌
 (در واحد سد) در جهان به شمار می‌آید.

نهر، تونل، پل، بند و آسیاب آثار شاخص دانش مهندسی آب در ایران باستان بوده است. یکی از مهمترین آثار برجسته مهندسی آب خوزستان در حوزه رودخانه‌های دز، کرخه و کارون دیده می‌شود، آثاری که قدمت آنها به بیش از 2 هزار سال (دوران هخامنشی و ساسانی) می‌رسد. در اینجا شوشتر را موزه زنده صنعت آبی ایران باستان می‌دانند، شهری که قریب به 100 بنای آبی باستانی را در خود جای داده است. شاید بند باستانی میزان، ‌نهر باستانی داریون و آبشارهای شوشتر را بتوان شناسنامه مهندسی آب ایران دانست.کنترل سیلاب‌ها و از همه مهمتر تامین آب کشاورزی به روش ثقلی، شاهکار ایرانیان باستان در ساخت سازه‌های آبی خوزستان است.

مجموعه منحصر به فرد سازه‌های آبی تاریخی خوزستان در شوشتر هنوز هم ظرفیت علمی مناسبی را فراروی متخصصان علوم آبی کشورمان قرار داده است،‌آثاری که قرار است در فهرست آثار جهانی به ثبت برسد.

در چند روز گذشته نماینده سازمان یونسکو برای بررسی ثبت جهانی سازه‌های آبی تاریخی شوشتر وارد این شهر شد و این سازه‌ها را آثاری شگفت‌انگیز و بسیار مهم برشمرد.

نماینده رسمی یونسکو به بررسی دقیق و جامع 16 اثر سازه آبی تاریخی این شهر پرداخت. وی قصد دارد با ارزیابی کامل این سازه‌ها نظر کارشناسانه خود را برای ثبت سازه‌های آبی تاریخی شوشتر در فهرست آثار تاریخی جهان به سازمان یونسکو اعلام کند.

نماینده رسمی یونسکو با تاکید بر حفظ مجموعه سازه‌های آبی شوشتر اظهار کرد: آنچه مهم است بحث حفاظت و نگهداری از این مجموعه و بررسی چگونگی مدیریت آب توسط گذشتگان است، چرا که صنعت آب نه تنها برای این ناحیه بلکه برای جهان حائز اهمیت است.

به گفته لورکانو، مجموعه آبی شوشتر یگانه و بی‌نظیر است اگرچه این مجموعه شباهت‌هایی با سازه‌های شیبان در یمن دارد و مثل آن آب را به دو قسمت تقسیم می‌کند.

وی اظهار کرد: این مجموعه در دوره‌های مختلف از عیلامی تا ساسانی مرمت شده و در حال حاضر نیز کارایی دارد. در تیرماه آینده جلسه‌ای تشکیل می‌شود که در آن برای ثبت سازه‌های آبی شوشتر در فهرست میراث جهانی رای گیری خواهد شد.

پیترو لورکانو، اثر سازه‌های آبی تاریخی شوشتر را بی‌بدیل و در جهان بی‌همتا خواند و نظر شخصی خود را در مورد این اثر مثبت اعلام کرد و افزود: اگر این آثار در فهرست جهانی ثبت شود اولین تاثیری که در آینده آن به‌وجود می‌آید آشنایی و اعتباری است که در سطح جهان برای آن ایجاد می‌شود. وی اظهار کرد: این امیدواری وجود دارد که این سازه‌های بی‌نظیر و عظیم به ثبت جهانی برسد. به اذعان وی ثبت جهانی سازه‌های شوشتر و دیگر آثار تاریخی این شهر کار ساده‌ای نیست، زیرا کار ثبت آن نوآورانه است، سایت‌های باستان‌شناسی فراوانی وجود دارند که تاکنون به ثبت نرسیده اما این اثر، مهمترین یادگار ادوار گذشته در جهان است.

 لورکانو به ارزش زیباشناسی این سازه‌ها اشاره کرده و گفته سازندگان نشان داده‌اند که زیبایی را در کنار کاربری آن لحاظ می‌کرده‌اند.

نماینده یونسکو به فوائد اقتصادی حاصل از ثبت سازه‌های آبی در فهرست جهانی اشاره کرد و گفت: با ثبت شوشتر در فهرست آثار جهانی علاوه بر شهر اصفهان که از مناطق توریستی ایران است، شوشتر هم وارد چرخه توریسم می‌شود و این امر فوائد اقتصادی بسیاری برای مردم دارد.

از سوی دیگر فرماندار این شهر متعهد شد اعتبارات حفاظت و مرمت سازه‌های آبی شوشتر را پیگیری کند و از آنجایی که یونسکو به پروژه‌های اضطراری کمک مالی می‌کند و از کشورهای عضو کمک می‌گیرد با ثبت سازه‌های آبی تاریخی شوشتر در فهرست جهانی، این مجموعه از کمک‌های بین‌المللی حفاظتی و مرمتی جهانی بهره‌مند می‌شود. بزودی این شهر به یک منطقه توریستی جهانی تبدیل خواهد شد. گفتنی است در صورت ثبت آبشارها و سازه‌های آبی تاریخی شوشتر در فهرست جهانی، دهمین اثر ثبت شده در کشور و دومین اثر جهانی پس از معبد چغازنبیل در خوزستان خواهد بود.