جناب سرهنگ ! سالانه چه تعداد گواهینامه در کشور صادر میشود و روند صدور گواهینامه طی سالهای اخیر در کشور با کاهش مواجه بوده یا افزایش؟
در سال 86 حدود 3 میلیون و 600 هزار جلد انواع گواهینامه صادر شد که از این تعداد نزدیک به یک میلیون و 460 هزار جلد متعلق به افرادی بود که گواهینامه جدید گرفتند و مابقی خدمات تعویض گواهینامه و یا صدور المثنی بوده است.
در 4 ماهه ابتدای امسال نیز حدود 955 هزار گواهینامه صادر شده که از این تعداد تقریبا 450 هزار مورد گواهینامه جدیدالصدور و 50 هزار مورد گواهینامههای پایه یک و موتورسیکلت بوده است به عبارت دیگر طی 4 ماهه امسال تقریبا نیم میلیون گواهینامه جدید صادر شده و مابقی تعویض و صدور المثنی بوده است.
در مقایسه آمار 4 ماهه ابتدای امسال نسبت به مدت مشابه در سال گذشته صدور گواهینامه با کاهش 22 درصدی مواجه بوده است؛ دلیل این کاهش نیز آن است افراد ذکوری که در امتحانات کنکور شرکت میکنند تا زمان اعزام به خدمت از یک معافیت برخوردار بودند که از این معافیت متولدان سالهای 68 و 67 استفاده کردهاند، اما امسال متولدان سال 69 ممنوعیت داشته و نتوانستند از این معافیت استفاده کنند و برابر دستورالعملهای صادره حتما باید وضعیت تحصیلی یا نظام وظیفه این افراد مشخص شود به عبارت دیگر یا باید در مراکز معتبر آموزشی و دانشگاهها اشتغال به تحصیل داشته باشند و یا مشمولند و دفترچه اعزام به خدمت دارند و باید اعزام شوند، در واقع دیگر چیزی ما بین این دو وضعیت نداریم.
متولدان 69 اغلب کسانی هستند که در کنکور شرکت کردهاند و در شرایط فعلی منتظرند تا تکلیفشان روشن شود و به همین دلیل دفترچه اعزام به خدمت نگرفته اند و فعلا این انتظار باعث شده که آنها مجاز به مراجعه به آموزشگاههای رانندگی نباشند و این 22 درصد کاهش نیز ناشی از این وضعیت است.
اما متولدانی که این وضعیت را دارند و در شرایط فعلی مشغول به تحصیل در دبیرستان، هنرستان و یا پیش دانشگاهی هستند، میتوانند پس از شرکت در کلاسهای آموزش رانندگی در آزمون گواهینامه ب1 شرکت کنند.
با توجه به آمار بالایی که از صدور سالانه گواهینامه در کشور ارائه دادید ارزیابی شما از وضعیت صدور گواهینامه نسبت به تخلفات و تصادفات رانندگی در کشور طی سالهای اخیر چیست ؟ و آیا ارزیابی صورت گرفته که چند درصد از تصادفات متعلق به رانندگانی است که فقط یک سال از اخذ گواهینامهشان میگذرد ؟
من در رابطه با بحث کاهش تصادفات وارد نمیشوم چراکه این بحث در حوزه کمیسیون عملیات ترافیک بوده و اعلام هرگونه آمار در این زمینه بهتر است از سوی مسوولان مربوط که پاسخگوی اصلی در بحث کاهش تصادفات هستند، انجام شود.
اما در پاسخ به این پرسش میتوان به آماری که در نوروز امسال به دست آمد، اشاره کرد که تحلیل جالبی هم دارد. در طرح نوروزی امسال که از 26 اسفند سال گذشته تا 17 فروردین 87 ادامه داشت تقریبا 14 هزار و 850 گواهینامه توقیفی جدید و قدیمی در معابر درون شهری و جادهها داشتیم که از این تعداد 1580 فقره گواهینامه جدید الصدور ب1 بود که چون مرتکب تخلفات حادثهساز شده بودند گواهینامه ب1 با تمبر سبز این افراد توقیف و باطل شد و هم اکنون مجددا در حال صدور گواهینامه یک ساله برایشان هستیم.
اما این آمار وضعیتی را برایمان روشن کرد و آن این که مشخص شد رانندگانی که گواهینامه قدیمی داشتند در نوروز امسال در معابر شهری و جادهها نسبتا بیشتر از افرادی که تازه گواهینامه گرفته بودند تخلف کردهاند که این امر بیانگر نقش موثر آموزش در ارتقای فرهنگ ترافیک به خصوص در میان رانندگان جوان که تازه موفق به دریافت گواهینامه شدهاند که از طریق ساخت تیزرهای مختلف آموزشی و برنامههای مشارکتی با همکاری صدا و سیما ایجاد شد.
جناب سرهنگ ! یکی از انتقادات مطرح شده طی سالهای اخیر در بحث صدور گواهینامه، تعدد انواع گواهینامهها در دست مردم از جمله گواهینامه ب 1، گواهینامه با مهر قرمز و سبز، گواهینامه 1+4 و ... است که مشکلات و سردرگمیهای بسیاری را برای شهروندان به دنبال داشته، دلیل این همه تعدد برای چیست ؟
از دی ماه سال 83 صدور گواهینامه در کشور به صورت مکانیزه در شهرک آزمایش آغاز شد، از آن زمان به بعد با استفاده از کد ملی، گواهینامهها به صورت رایانهای و متمرکز و یکپارچه در کل کشور و در مرکز صدور گواهینامه چاپ و برای متقاضیان ارسال میشود. در واقع تمرکز فرایند صدور گواهینامه برای کل کشور در یک نقطه برای این است تا در مراحل مختلف صدور و نظارت، کنترل بیشتری بر تولید و چاپ آن داشته باشیم.
هماکنون چند نوع گواهینامه در دست رانندگان است که شامل گواهینامه ب1 جدیدالصدور برای هنرجویانی که پس از شرکت در دورههای آموزشی در آموزشگاهها و دادن آزمون آیین نامه و شهر، از طریق آموزشگاه برای دریافت گواهینامه اقدام میکنند که پس از تایید اطلاعات به سیستم مکانیزه راهنمایی و رانندگی ارسال و پس از تایید مدارک و کنترل پرونده الکترونیکی، برای فرد متقاضی گواهینامه صادر میشود.
اولین مرحله گواهینامه جدیدالصدور در 15 آبان سال 84 به صورت آزمایشی و موقت یکساله با تمبر قرمز چاپ شد و پس از سپری شدن یکسال در راستای تکریم ارباب رجوع و جلوگیری از رفت و آمد متقاضیان برای تمدید گواهینامه، این گواهینامهها با اطلاعرسانی که انجام گرفت فاقد اعتبار اعلام شده و پس از آن در آذر سال 85 گواهینامههای جدیدالصدور با تمبر قرمز به گواهینامههای جدیدالصدور یک + 4 با تمبر سبز تغییر پیدا کرد. در گواهینامههای جدید یک + 4 به جای یک سال موقت برابر آیین نامه راهنمایی و رانندگی، یک سال اول به صورت آزمایشی بوده و راننده در این مدت تحت نظر پلیس راهنمایی و رانندگی است درصورتیکه راننده، تخلف حادثه ساز شامل سرعت و سبقت غیر مجاز، حرکات مارپیچ و... مرتکب نشده باشد گواهینامه او خود به خود تا 5 سال اعتبار خواهد داشت اما درصورتی که دارنده گواهینامه یک +4 در سال اول مرتکب تخلفات حادثهساز شده باشد که در معابر و یا جادهها توسط نیروهای پلیس این تخلف رویت شود، پلیس راهنمایی میتواند گواهینامه فرد متخلف را توقیف کند و پس از طی دوره محرومیت یک ماهه مجددا گواهینامه یکساله برای وی صادر خواهد شد.
پس دلیل آن یکسالی که گواهینامه یکساله با تمبر قرمز صادر شد چه بود ؟ چرا از همان ابتدا گواهینامههای یک +4 صادر نشد ؟
برابر آیین نامه راهنمایی و رانندگی در مرحله اول گواهینامه یکساله موقت با تمبر قرمز صادر شد، اما در مرحله دوم همانطور که قبلا اشاره کردم در راستای تکریم ارباب رجوع و با هماهنگی لازم با مسوولان مربوط از آذرماه سال 85 کار صدور گواهینامههای جدید یک +4 با تمبر سبز رنگ آغاز شد.
اما به نظر میرسد که در حال حاضر تعدادی از شهروندان همچنان برای تمدید گواهینامههای خود در سرگردان هستند.
در این 3 سال اخیر پلیس راهنمایی و رانندگی بارها از طریق اطلاعرسانی، آگاهیهای لازم در این زمینه را به شهروندان ارائه کرده است. بر این اساس که گواهینامه یکساله با تمبر قرمز پس از سپری شدن یکسال فاقد اعتبار است و دارندگان آن باید سریع آنرا تبدیل کنند و کسانی که نتوانسته اند گواهینامه خود را تبدیل کنند که تخلف داشته باشند و برای این افراد نیز اعلام شد که اگر در سال اول مرتکب تخلف شدند حتما باید مجددا آزمون آییننامه بدهند.
در سال گذشته 36 هزار نفر تخلف کرده بودند که ما به جای گواهینامه جدید برای آنها فرم احراز تخلف رانندگی ارسال کردیم که در آن اعلام شده بود این افراد باید به آموزشگاه رفته و مجددا آزمون آییننامه بدهند، درواقع با این روش فرقی بین رانندگان متخلف و رانندگان قانونمند قائل شدیم.
پس در حال حاضر دیگر گواهینامه یکساله با تمبر قرمز در دست مردم وجود ندارد ؟
براساس آماری که اخیرا گرفته شد تا یک ماه گذشته نزدیک به 320 هزار نفر گواهینامه یکساله با تمبر قرمز را نگه داشته و آن را تبدیل نکرده بودند و از آنجا که تاریخ این گواهینامهها سپری شده بود کسانی که 6 ماه از زمان اعتبار این نوع از گواهینامهشان گذشته بود باید یک آزمون آییننامه میدادند و اگر یک سال از اعتبار آن گذشته بود باید علاوه بر آیین نامه آزمون شهر نیز میدادند. در همین راستا با توجه به مشکلاتی که برای صاحبان این نوع گواهینامهها وجود داشت با هماهنگی وزارت کشور و مسوولان مربوطه در راهنمایی و رانندگی ناجا قرار شد که این تنبیه برداشته شود تا این 320 هزار نفر به تدریج برای تبدیل گواهینامه خود مراجعه کرده و گواهینامه 5 ساله بگیرند.
در صورتی که این افراد مراجعه نکنند چه اتفاقی خواهد افتاد ؟
با توجه به اطلاعرسانی که انجام شده و تمهیدات و تسهیلاتی که برای رفاه حال این دسته از افراد درنظر گرفته شده در صورت عدم مراجعه، این دسته از شهروندان حق رانندگی با گواهینامه یکساله با مهر قرمز را نخواهند داشت و در صورتی که رانندگی کرده و مرتکب تخلف و یا تصادف شدند عواقب ناشی از آن برعهده آنها خواهد بود.
این در حالی است که همچنین پلیس راهنمایی و رانندگی در معابر درونشهری و پلیس راه در جادهها در صورت رویت افرادی که این گواهینامه را در دست دارند، گواهینامه با مهر قرمز آنها را توقیف خواهند کرد و بنابر این از آن دسته از شهروندانی که هنوز با گواهینامه یکساله با مهر قرمز رانندگی میکنند میخواهیم که در مهلت باقیمانده به یکی از دفاتر پلیس +10 مراجعه کنند و بدون اینکه نیازی به آزمون آییننامه یا شهر باشد نسبت به تبدیل گواهینامه خود اقدام کنند.
درخصوص گواهینامه پایه یک و گواهینامه موتورسیکلت نیز در سالجاری اتفاق جدیدی رخ داده است؟
صدور گواهینامه پایه یک و گواهینامه موتورسیکلت در حال حاضر توسط واحدهای راهنمایی و رانندگی در تهران و استانها و شهرستانها انجام میشود اما برنامه داریم که در آینده بحث آموزش و آزمون گواهینامه رانندگی پایه یک و موتورسیکلت را به آموزشگاههای رانندگی مخصوص واگذار کنیم.
برخی از کارشناسان معتقدند که رابطه معناداری بین سن اخذ گواهینامه و میزان ارتکاب تصادفات و تخلفات رانندگی وجود دارد، اگر این فرضیه را بپذیریم ، آیا در راهنمایی و رانندگی طرحی مبنی بر افزایش یا کاهش سن صدور گواهینامه در دست بررسی است؟
در حال حاضر سن صدور گواهینامه در کشورمان 18 سال تمام است و این قانون مدتهاست که جاافتاده و اموری مانند خدمت نظام وظیفه و... بر این مبنای سنی انجام میشود بنابر این فعلا هیچ برنامهای برای کاهش یا افزایش سن اخذ و صدور گواهینامه نداریم.
اما در پاسخ به بخش دوم سوال شما، به اعتقاد بنده سن نمیتواند نقش چندانی در بروز تصادفات یا تخلفات داشته باشد چرا که ما رانندگانی را داشتهایم که در سن 19 18 سالگی بهترین رانندگی را میکنند، در مقابل رانندگانی هم بودهاند که سالها از زمان اخذ گواهینامهشان میگذرد و تصادفات بسیار شدیدی داشتهاند که باعث تعجب ما شده است، به طور مثال یک راننده تریلی یا اتوبوس با وجود سالها سابقه رانندگی در جادهها مرگبارترین تصادفات را داشتهاند بنابر این سن نمیتواند نقش چندانی در بروز تصادفات داشته باشد.
جناب سرهنگ ! از گواهینامههای هوشمند چه خبر؟
طراحی گواهینامههای هوشمند با استفاده از تجربیات تعدادی از کشورهای مطرح که سابقه موفقی در بحث بهکارگیری گواهینامه هوشمند دارند، به اتمام رسیده است. در این نوع گواهینامه تمام اقلام امنیتی برای جلوگیری از هرگونه سوءاستفاده لحاظ شده و گریدهای مختلفی در آن تعبیه شده است. در واقع گواهینامههای هوشمند یک نوع گواهینامه خواهد بود که سایر گواهینامهها نیز در درون آن تجمیع میشود؛ به طور مثال اگر شخصی در کنار گواهینامه پایه دو، گواهینامه موتورسیکلت نیز داشته باشد هر دو در یک کارت گواهینامه هوشمند تجمیع میشود و با علامت تیک در پشت گواهینامه مشخص خواهد شد که فرد دارای چند نوع گواهینامه است.
همچنین گواهینامههای هوشمند این ظرفیت را دارند که موضوع ثبت تخلفات رانندگی، شماره پلاک خودرو و بحث صدور گواهینامه و مشخصات آن در سیستم به صورت مکانیزه با یکدیگر لینک شده و در مجموع با گواهینامههای هوشمند امکان دسترسی به آخرین و جدیدترین اطلاعات رانندگان اعم از سجلی یا وضعیت پلاک خودرو و اخذ جرائم همراه با هماهنگی از طریق کد ملی میسر میشود. امیدواریم همزمان با هفته ناجا بتوانیم صدور این گواهینامه را به صورت آزمایشی در یکی از استانهای کوچک کشور به صورت پایلوت آغاز کنیم و سپس به تدریج در کل کشور تسری دهیم.
همانطور که میدانید هم اکنون آزمون رانندگی شهر از داوطلبان نیز در آموزشگاههای رانندگی و توسط افسران بازنشستهای که به همین منظور در آموزشگاهها مستقر شدهاند انجام میشود. برای جلوگیری از تخلفاتی همچون احتمال تبانی بین آزمونگیرنده و داوطلبان آیا تدابیری اندیشیده شده است؟
در این راستا طرح کیفیسازی آموزشگاههای رانندگی در دستور کار ما قرار دارد که بر این اساس به طور نمونه در بحث رسیدگی به تخلفات احتمالی افسرانی که موظف به اخذ آزمون شهر از هنرجویان هستند به طور دورهای، یک افسر ویژه برای بررسی عملکرد افسرانی که در آموزشگاهها هستند، اعزام میشود تا مشخص شود اگر یک افسر در یک روز 10 نفر قبولی دارد آیا در صورت گرفتن آزمون توسط افسری که توسط ما اعزام شده نیز همین قدر قبولی خواهد داشت یا خیر ؟
افسرانی که عملکرد مثبتی داشته باشند تشویق و با متخفان نیز برخورد میشود.
راهنمایی و رانندگی تا چه حد در نرخگذاری و نظارت بر نرخهای تعیین شده دخالت دارد ؟
نرخ آموزشگاههای رانندگی با توجه به مصوبه وزارت بازرگانی بوده و راهنمایی و رانندگی به هیچ عنوان در نرخگذاری دخالتی ندارد ضمن این که نظارت بر نرخهای تعیین شده و رسیدگی به تخلفات آموزشگاههای رانندگی در این زمینه نیز برعهده موسسه رهگشا، کانون آموزشگاههای رانندگی و مجمع امور صنفی است.
چند سالی است که از راهاندازی دفاتر پلیس + 10 که یکی از فعالیتهای آنها در حوزه تعویض و یا صدور گواهینامه المثنی است میگذرد، این پرسش مطرح میشود که چه ضرورتی برای راهاندازی این مراکز وجود داشت در حالی که متقاضیان دریافت این خدمات پیش از راهاندازی چنین مراکزی نیز میتوانستند از مرکز صدور گواهینامه در شهرک آزمایش خدمات مورد نیاز خود را دریافت کنند.
با توجه به تدابیر ابلاغی در راهنمایی و رانندگی و نیروی انتظامی نسبت به برونسپاری ماموریتها از سال 82، خدمات راهنمایی و رانندگی شامل تعویض گواهینامه، صدور المثنی و... به دفاتر پلیس +10 واگذار شده و متقاضیان دریافت خدمات مربوط به گواهینامه در تهران و شهرستانها حتما باید به این دفاتر مراجعه کنند.
هماکنون حدود 400 دفتر خدمات دولت الکترونیک پلیس +10 در کشور فعال است که از این تعداد 60 مرکز در تهران دایر است که این تعداد قابل افزایش نیز میباشد.
در حالیکه اظهار نظرهای مسوولان راهنمایی و رانندگی بیانگر برنامه توسعهای دفاتر خدمات دولت الکترونیک (پلیس +10 ) است اما به نظر میرسد که هماهنگیهای لازم میان این مراکز و راهنمایی و رانندگی در خصوص خدمات مورد نیاز مردم وجود ندارد و این مراکز در انجام وظایف محوله و خدماترسانی به متقاضیان کوتاهی میکنند.
پاسخ به این سوال و بررسی عملکرد مراکز پلیس + 10 را باید از خود این مراکز جویا شد، اما آنها زیر نظر شرکت پژوهش و توسعه ناجا که تحت پوشش بنیاد تعاون ناجا قرار دارد، هستند که براساس قرارداد منعقد شده با یکدیگر همکاری میکنند.
یعنی شما نمیتوانید بر عملکرد این مراکز بخصوص در بحث تعویض و یا تمدید گواهینامه نظارت کنید ؟
چرا ما کنترل میکنیم و بازرسی داریم و آماری که در خصوص عملکرد این مراکز داریم نیز بیانگر همین جریان است. اما آنچه در خصوص طولانی بودن ارائه خدمات به طور مثال در مورد صدور گواهینامه بیان میکنید چندان منطقی نیست.
ببینید ! بر اساس نمودار، مدت زمان سپری شده از تاریخ ثبت درخواست در دفاتر پلیس +10 تا زمان صدور گواهینامه در سال 84 حدود 56 روز بوده است که این آمار در اوایل سال 85 به 45 روز رسید و در اواخر همین سال به 18 روز. در سال 86 میانگین صدور گواهینامه به 10 روز کاهش یافت و در 4 ماهه سال جاری نیز میانگین صدور گواهینامه همان 10 روز است. در واقع هم اکنون ما بهترین موقعیت را نسبت به چند سال گذشته که باید 56 روز برای تعویض و یا صدور المثنی انتظار میکشیدیم، داریم. همین امر موجب افزایش سطح رضایتمندی شهروندان و کاهش اعتراضات آنها در این زمینه شده است که این امر ما را به افزایش سطح رضایتمندی در خدماترسانی به مردم نزدیک میکند.
پس چرا روند صدور گواهینامههای المثنی اینقدر طولانی است ؟ شهروندان برای دریافت گواهینامه المثنی در مراکز پلیس +10 باید روزها معطل شوند.
البته ما در خصوص صدور گواهینامههای المثنی حرفهای زیادی داریم و بهتر است بگویم که خود ما این روند را طولانی میکنیم . به این دلیل که وقتی یک گواهینامه برای فردی صادر میشود درواقع این گواهینامه یک سند رسمی است که متاسفانه برخی از افراد بیتوجه به اهمیت آن به راحتی آن را گم میکنند و یا در ادارات و اماکن مختلف آن را جا میگذارند. اینجاست که باید فرقی میان شهروندی که به دقت از گواهینامهاش نگهداری میکند با شهروندی که نسبت به نگهداری از آن بیتفاوت است قائل شویم. به همین دلیل هم است که راهنمایی و رانندگی برای صدور گواهینامه المثنی یک فرآیندی در نظر گرفته که بر مبنای آن فرد باید به یکی از دفاتر پلیس +10 مراجعه کند و پس از پر کردن فرم مربوطه، به محضر مراجعه کرده و دو شاهد با خود ببرد.
در واقع تمام این روند برای این است که فرد بیشتر نسبت به مراقبت از گواهینامهاش توجه داشته و از سوءاستفادههای احتمالی همچون جعل و... جلوگیری شود. اما در مجموع فرآیند صدور گواهینامه و خدمات مربوط به آن از لحاظ دوره زمانی روند نزولی پیدا کرده و از 56 روز به حدود 10 روز رسیده است.
در واقع هماکنون از زمان اعلام درخواست تا زمانی که یک گواهینامه به دست متقاضی برسد تنها 10 روز زمان نیاز است، البته مواردی هم بوده که پرونده فرد متقاضی دریافت گواهینامه به دلیل نواقص و یا ابهاماتی در پرونده، با مشکل برخورده و همین امر موجب ایجاد وقفه در روند صدور گواهینامه و طولانی شدن مراحل صدور شده است.
به این ترتیب در حال حاضر کار صدور مجوز برای فعالیت مراکز پلیس + 10 بر عهده کدام مرجع است؟
کار صدور مجوز بر عهده مدیریت پلیس + 10 است اما نظارت بر عملکرد آنها به طور مشترک بین راهنمایی و رانندگی و مدیریت پلیس + 10 انجام میشود که این نظارت میتواند در قالب بازرسی محسوس و نامحسوس از این دفاتر انجام شود ضمن اینکه گزارشهای مردمی درخصوص عملکرد این مراکز قابل پیگیری و بررسی است.
اگر آموزشگاههای رانندگی تخلف کنند ...
آموزشگاههای رانندگی یک آییننامه اجرایی دارند که بر مبنای آن در حال حاضر کار صدور مجوز برای این موسسات باید با نظارت و حاکمیت پلیس راهنمایی و رانندگی و همکاری موسسه رهگشا انجام شود. اما در بحث رسیدگی به تخلفات آموزشگاههای رانندگی در تهران و کل کشور یک روز در هفته با تشکیل کمیسیون عالی خدمات ترافیک، پرونده عملکرد آموزشگاههای رانندگی بررسی میشود. در واقع میتوان تاکید کرد که آموزشگاههای رانندگی تحت کنترل بوده و به حال خود رها نشدهاند به این معنا که بر مبنای یکی از دستورالعملهایی که اخیرا ابلاغ شده و در مراحل اجرایی قرار دارد، جدولی برای تخلفات و تنبیهات مدرسین، مدیران و مربیان آموزشگاهها تدوین شده تا براساس آن به تخلفات آموزشگاهها رسیدگی شود.
علاوه بر حضور بازرسان ویژه در آموزشگاههای رانندگی، گزارشهای رسیده از شهروندان درخصوص تخلفات آموزشگاههای رانندگی از جمله کمکاری مربیان، درخواست مبالغ اضافی و... از دیگر منابع اطلاعاتی ماست که پس از بررسی گزارشهای مردمی ارسالی، گزارشی نهایی تهیه و در کمیسیون خدمات ترافیک به تخلفات موسس، مدیر یا مربی آن رسیدگی شده و پس از تبادل نظر بر مبنای نوع تخلف، مجازات مربوط در نظر گرفته میشود که این تنبیه و برخورد به ترتیب شامل تذکر کتبی و توبیخ کتبی، ممنوعیت یک یا دو ماهه از فعالیت آموزشگاهها و در نهایت تعلیق و لغو امتیاز خواهد بود.
پوران محمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم