حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
ضرورت ایجاد تحول در اداره کل نمایش رادیو
نمایش، به عنوان یکی از موثرترین قالبهای برنامهسازی در رادیو مدتهاست که مهجورمانده است و در این عرصه، ایجاد تحول در فرم و محتوا علاوه بر اقبال دوباره به این قالب رادیویی از سوی مخاطبان، میتواند در احیای دوباره این رسانه نیز موثر باشد.
با تعدد شبکههای رادیویی که هریک به طور تخصصی شروع به فعالیت کردهاند، جای خالی نمایش در ترکیب برنامههای متنوع آنها احساس میشود، بر این اساس، ضرورت ایجاد تحول در نمایشهای رادیویی و اقدام معاونت صدا برای محقق شدن این تغییرات در چند هفته اخیر، حاکی است رادیو و به طور کلی سازمان صدا و سیما قصد دارد این قالب مهجور مانده رادیویی را از انزوا خارج سازد و از آن در جهت کارکردهای نوین رادیو استفاده کند تا نیروهای جوان و تازه نفس در کنار پیشکسوتان بزرگ با اندوختههای عظیم هنری در تلفیقی منسجم به ایده آلهای هنر نمایش نزدیک شوند.
به هر حال، نمایشهای رادیویی برای قدیمیترهایی که در دوران طلایی رادیو زندگی میکردند، هنوز هم خاطرهانگیز است و سالهای زیادی نگذشته، از آن روزهایی که مخاطبان همیشگی 10 تا 12 شب، به شوق شنیدن نمایشهای رادیویی با صدا و اجرای کسانی مثل مهدی علیمحمدی، بهزاد فراهانی، ژاله علو و شمسی فضلاللهی رادیوی خود را روشن میکردند.
اگر مردم نمایشهای کسانی چون مرحوم تاجیاحمدی و منوچهر نوذری را دوست داشتند، برای این بود که با اشخاص این داستانها همذاتپنداری میکردند، اما جالب اینجاست نمایش با آن که همچنان با نفسهای گرم پیشکسوتان توانا روی پای خود ایستاده، تمایل شنیدن نمایشهای رادیویی روزبهروز ضعیفتر میشود، البته دلبستگیهای گذشته مردم به نمایش، دلایل متعدد دیگری هم داشت، نسل اول و دوم بازیگران و کارگردانان نمایشهای رادیو، همه ایده و احساس خود را از جریان عادی زندگی مردم میگرفتند و سادگی در عین خلاقیت، اولین ویژگی بارز آن نمایشهای رادیویی بود.
به این موارد، دلایل دیگری چون تنظیم منطقی متون، بازیهای بیتکلف، کارگردانی اصولی و جلوههای منطقی صوتی را هم باید افزود که همگی در کنار هم به اقبال نمایشها و قصههای رادیو در یکی دو دهه پیش منجر میشد؛ اقبالی که در دوره ما، بارقههایی از آن دیده نمیشود، از بهانه گسترش رسانههای دیجیتال و اینترنت بگذریم، چرا که با همه درستیاش، اما دلیلی قانعکننده نیست؛ زیرا با وجود همه این تحولات در دنیای مدرن، رادیو باز هم شنوندگان خودش را دارد، بویژه این که در مسیر توسعه تخصصی گام برداشته است.
آنچه هماکنون از شبکههای متعدد رادیو تحت عنوان نمایش پخش میشود، با آنچه بزرگترهای ما در سالهای پیش میشنیدند، بسیار متفاوت است، بررسی این که چرا نمایش رادیو پس از این نقطه اوج، دچار افول نسبی شد، مجالی طولانی میطلبد اما نکته مهم این که رادیو باید برای امروز خودش برنامهریزی کند و برای اقبال دوباره به نمایش بکوشد، شاید مهمترین و اولین گامی هم که باید برداشته شود، تاسیس شبکههای نمایش یا به تعبیر سادهتر تبدیل اداره کل نمایش رادیو به شبکه نمایش است.
در این صورت، رادیو میتواند به شکل جامع به هنرهای نمایشی بپردازد و افقهای جدید و جوان را تجربه کند.
به هر حال، نمایشهای رادیویی برای قدیمیترهایی که در دوران طلایی رادیو زندگی میکردند، هنوز هم خاطرهانگیز است و سالهای زیادی نگذشته، از آن روزهایی که مخاطبان همیشگی 10 تا 12 شب، به شوق شنیدن نمایشهای رادیویی با صدا و اجرای کسانی مثل مهدی علیمحمدی، بهزاد فراهانی، ژاله علو و شمسی فضلاللهی رادیوی خود را روشن میکردند.
اگر مردم نمایشهای کسانی چون مرحوم تاجیاحمدی و منوچهر نوذری را دوست داشتند، برای این بود که با اشخاص این داستانها همذاتپنداری میکردند، اما جالب اینجاست نمایش با آن که همچنان با نفسهای گرم پیشکسوتان توانا روی پای خود ایستاده، تمایل شنیدن نمایشهای رادیویی روزبهروز ضعیفتر میشود، البته دلبستگیهای گذشته مردم به نمایش، دلایل متعدد دیگری هم داشت، نسل اول و دوم بازیگران و کارگردانان نمایشهای رادیو، همه ایده و احساس خود را از جریان عادی زندگی مردم میگرفتند و سادگی در عین خلاقیت، اولین ویژگی بارز آن نمایشهای رادیویی بود.
به این موارد، دلایل دیگری چون تنظیم منطقی متون، بازیهای بیتکلف، کارگردانی اصولی و جلوههای منطقی صوتی را هم باید افزود که همگی در کنار هم به اقبال نمایشها و قصههای رادیو در یکی دو دهه پیش منجر میشد؛ اقبالی که در دوره ما، بارقههایی از آن دیده نمیشود، از بهانه گسترش رسانههای دیجیتال و اینترنت بگذریم، چرا که با همه درستیاش، اما دلیلی قانعکننده نیست؛ زیرا با وجود همه این تحولات در دنیای مدرن، رادیو باز هم شنوندگان خودش را دارد، بویژه این که در مسیر توسعه تخصصی گام برداشته است.
آنچه هماکنون از شبکههای متعدد رادیو تحت عنوان نمایش پخش میشود، با آنچه بزرگترهای ما در سالهای پیش میشنیدند، بسیار متفاوت است، بررسی این که چرا نمایش رادیو پس از این نقطه اوج، دچار افول نسبی شد، مجالی طولانی میطلبد اما نکته مهم این که رادیو باید برای امروز خودش برنامهریزی کند و برای اقبال دوباره به نمایش بکوشد، شاید مهمترین و اولین گامی هم که باید برداشته شود، تاسیس شبکههای نمایش یا به تعبیر سادهتر تبدیل اداره کل نمایش رادیو به شبکه نمایش است.
در این صورت، رادیو میتواند به شکل جامع به هنرهای نمایشی بپردازد و افقهای جدید و جوان را تجربه کند.
زینت پستادست
گفت و گو
