دوبله مناسب و خوب فیلم هورتون یکی دیگر از امتیازاتی بود که این فیلم را برای مخاطبان تلویزیون دیدنی کرد. حضور مرتضی احمدی به عنوان راوی در این فیلم انیمیشن، بسیاری از مخاطبان بزرگسال تلویزیون را به دوران کودکی برد.
با مهرداد رئیسی، مدیر دوبلاژ فیلم هورتون گفتگو کردهایم تا از چند و چون دوبله این فیلم بیشتر بدانیم:
فیلم هورتون چه زمانی برای دوبله به دست شما رسید و چه مراحلی را برای دوبله طی کرد؟
حدود یک ماه پیش فیلم هورتون به دستمان رسید که آن را برای ترجمه در اختیار محمود گودرزی گذاشتم. زمان ترجمه متوجه شدیم دیالوگهای راوی در فیلم اصلی، ریتمیک و دارای وزن است. در انیمیشنهای ایرانی از روایت موزون همراه با ساز استفاده میکنیم، اما در انیمیشنهای خارجی کمتر از این نوع روایت استفاده میشود. از طرفی میدانستیم که مخاطب فیلمی چون هورتون علاوه بر کودکان، بزرگسالان نیز هستند. بنابراین تصمیم گرفتیم گویندگی راوی را به استاد مرتضی احمدی بسپاریم که در خیمهشب بازی، اجرای قطعات ریتمیک و پردهخوانی در تئاتر و دوبله سابقه طولانی دارند.
زمان ترجمه و دوبله به متن اصلی وفادار ماندید یا در آن دخل و تصرف کردید؟
فیلم، مطابق متن اصلی ترجمه شد اما در طول کار از واژههای جایگزین زیاد استفاده کردیم، چون یکی از اهداف دوبله حمایت از هویت زبان است. بنابراین ما به جای واژه «هو» به معنای «چه کسی» از واژه «جون» استفاده کردیم و در ادامه نام شهر را «جون تپه» گذاشتیم یا به جای جمله «تو هر جوری که دوست داری فکر کن» از ضربالمثل «دلت خوش است که نامت کبوتر خفن است» استفاده کردیم.
آیا پس از ترجمه، خود شما متن را بازنویسی کردید یا خیر؟
بله، همیشه این کار را میکنم و بیشتر واژهسازیها را همین موقع انجام میدهم. البته این را هم بگویم که من در زمان دوبله گویندگان را آزاد میگذارم تا اگر واژهای را مناسب کار میدانند، بگویند؛ مثلا در همین فیلم هورتون که برای شبکه نمایش خانگی دوبله شده است در انتهای فیلم آقای احمدی این جمله را میگویند: دل هر ذره را که بشکافی، آفتابیش در میان بینی... که در فیلم اصلی این جمله وجود ندارد.