نقش‌آفرینانی که به ا ستقبال خطر می‌روند

درواقع با توجه به این‌که گفته می‌شود صلیب سرخ جهانی به عنوان یکی از سازمان‌هایی که فارغ از مسائل سیاسی حاکم بر کشورها و ملت‌ها عمل می‌کند بنابراین داوطلبان این سازمان می‌توانند در برقراری صلح و دوستی و دوری از منازعات، خشونت و اقدامات نافی حقوق بشر نقش موثری داشته باشند. کما این‌که به هنگام وقوع حوادث غیرمترقبه در هر گوشه از جهان این دلاور مردان به‌خوبی توانسته‌اند اهداف به عضویت درآمدن در این مجموعه را به‌خوبی ایفا کرده و نقش‌آفرینان خوبی در عرصه‌های خطر باشند. جمعیت هلال احمر ایران هم همچون جمعیت‌های صلیب سرخ در سطح جهان، همواره تلاش کرده است، تا فارغ از هرگونه اقدامات نژادپرستانه با انجام فعالیت‌های بشر دوستانه بتواند نقشی در جهت حمایت از حقوق بشر ایفا کند.

هر ساله روز جهانی صلیب سرخ در کشورهای مختلف جهان به این امید که روزی صلح و آرامش در سرتاسر جهان حکمفرما باشد، گرامی داشته می‌شود.

در سال 1828 میلادی شخصی پا به این جهان گذاشت که در سن 34 سالگی با نوشتن کتابی توانست بنیانگذار مکتبی باشد که‌ بعدها نام صلیب سرخ را بر آن نهادند. آن شخص کسی نبود جز ژان‌ هانری ‌دونان.

همه چیز از یک جنگ آغاز شد. دهکده‌ای در شمال غربی Manuta واقع در شمال ایتالیا در سال 1859 شاهد صحنه خونینی بین‌ قوای اتریش و متحدان فرانسوی و ساردنی بود و جمعا حدود 50 هزار نفر در این جنگ جان خود را از دست دادند. دونان در سال 1862 براساس مشاهدات عینی خود از این جنگ کتاب خاطراتی را منتشر کرد و در پایان کتاب خواستار تشکیل جمعیت‌های امدادی داوطلب برای کمک به آسیب‌دیدگان این‌گونه حوادث شد.

یک سال بعد یعنی سال 1863 اولین تشکیلات پیشنهادی دونان در ژنو تشکیل شد که طی آن 16 کشور در ژنو طی کنفرانسی بین‌المللی اولین کمیته دائمی بین‌المللی برای کمک به مجروحان جنگی شکل گرفت که بعدها به کمیته بین‌المللی صلیب سرخ تغییر نام یافت. دونان سال 1895 به دنبال ورشکستگی دچار فقر و تهیدستی شد و سال 1910 از دنیا رفت اما کمی پیش از مرگش به پاس تفکرات سازنده‌اش جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. پاداش دونان به همین جا ختم نشد و نهایتا روز هشتم ماه می برای اولین بار در سال 1984 به افتخار روز تولد دونان، روز جهانی صلیب سرخ نامگذاری شد.

فدراسیون صلیب سرخ جهانی

صلیب سرخ جهانی سازمانی بی‌طرف است که هم اکنون تحت عنوان فدراسیون صلیب سرخ جهانی و هلال احمر  فعالیت می‌کند. این فدراسیون سال 1919 پس از پایان جنگ جهانی اول در شهر پاریس تحت عنوان لیگ جمعیت‌های صلیب سرخ تاسیس شد. این جمعیت در اکتبر سال 1983 به لیگ جمعیت‌‌های صلیب سرخ و هلال احمر و سپس در نوامبر 1991 به فدراسیون بین‌المللی جمعیت‌های صلیب سرخ و هلال احمر تغییر نام داد.

جمعیت‌های موسس شامل 5 کشور انگلستان، فرانسه، ایتالیا، ژاپن و ایالات متحده امریکا بودند . هم‌اکنون شمار جمعیت‌های موسس در سال 2008 به 178 جمعیت رسمی رسیده است.

فدراسیون بین‌المللی صلیب سرخ و هلال احمر که هم‌اکنون بزرگ‌ترین سازمان بشر دوستانه جهان به‌شمار می‌رود همان‌طور که گفته شد اینک دارای 183 کشور عضو می‌باشد که شعبه مرکزی آن در «ژنو» قرار دارد، 16 دفتر منطقه‌ای و مجموعا 60 هیات نمایندگی کشوری از نقاط استراتژیک این فدراسیون محسوب می‌شود و هم‌اکنون 4 واحد پشتیبانی اصلی آن در ابوظبی، بوداپست، نایروبی و پاناما کلیه فعالیت‌های مرتبط با هلال احمر را در سراسر جهان حمایت می‌کنند.

اهداف این فدراسیون بین‌المللی که شامل برنامه‌های بلند مدت و همچنین برنامه‌های ضربتی در مواقع بحرانی است شامل:

- برپایی پناهگاه‌های اضطراری جهت تغذیه و امداد رسانی

- ‌ کمپ‌های اضطراری برای تهیه آب آشامیدنی و سرویس‌های بهداشتی

- یافتن اعضای خانواده‌های مصیبت‌زده‌

-  آموزش وسیع کمک‌های اولیه ومراقبت‌های پزشکی در مواقع اضطراری

-  پیشگیری و ریشه‌کنی بیماری‌ها

-   پیشگیری از گسترش ایدز

-  تامین نیازهای خونی با جمع‌آوری و نگهداری خون در مواقع ضروری

-  ساماندهی و فعالیت‌های داوطلبی و ... می‌شود.

تولد هلال احمر در ایران

در سال 1301 شمسی کشور ایران به دنبال جوی که صلیب سرخ جهانی در کشورهای اسلامی پدید آورده بود تصمیم گرفت که جمعیت ملی خود را تاسیس کند ولی به جای استفاده از نشان صلیب سرخ که نشان دولت‌های مسیحی به‌شمار می‌رفت بنابرزیرکی و تدبیر سیاسی نماینده وقت ایران به‌نام «ممتاز‌السلطنه» از پرچم شیر و خورشید سرخ که در آن زمان معنای آن تلاش برای تداوم حیات ایران در جامعه بین‌المللی بوده است استفاده کرد.
این تصمیم که عملی شدن آن به کنفرانس صلیب سرخ جهانی در سال 1956 ژنو برمی‌گردد در شرایطی انجام شد که در آن زمان تنها دو کشور مسلمان عثمانی و ایران اجازه حضور در این کنفرانس را داشتند. از طرفی به‌دلیل آن‌که کشور عثمانی در 1904 در کنفرانس قبلی صلیب سرخ شرکت نکرده بود، در سال 1956 از حضور در این کنفرانس محروم ماند و بنابراین ایران تنها کشور مسلمان حاضر در این کنفرانس بود. نکته جالب اینجاست که دلیل انتخاب نشان شیرو‌خورشید در آن سال برای جمعیت صلیب سرخ در ایران به این دلیل بود که نماینده ایرانی بر آن عقیده بود که نشان صلیب سرخ یک نشان مسیحیت است و یک  کشور اسلامی نمی‌تواند پرچم امدادرسانی خود را در سایه نشان مسیحیت برپا کند. نشان شیروخورشید سرخ همچنان تا سال 1359 شمسی وجود داشت. اما به دنبال پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی در کشورمان دولت جمهوری اسلامی با ارسال نامه‌ای به دولت سوئیس به عنوان امین و نگهدارنده قراردادهای چهارگانه ژنو اعلام کرد که خواستار تغییر نشان شیر و خورشید سرخ به هلال احمر است و به این ترتیب جمعیت ملی هلال احمر جمهوری اسلامی ایران با نام جدید شکل گرفت.

سازمانی مردمی با وظایفی بزرگ‌

هم‌اکنون جمعیت هلال احمر در قالب 5 رکن اساسی شامل سازمان امداد و نجات، سازمان داوطلبان، سازمان جوانان،‌ سازمان تدارکات پزشکی و معاونت درمان و توانبخشی وظیفه انجام امدادرسانی به آسیب‌دیدگان حوادث طبیعی و جنگ را برعهده دارد.

در حال حاضر بیشتر فعالیت‌‌های جمعیت حول محور امداد رسانی به‌ آسیب‌دیدگان حوادث طبیعی متمرکز شده در حالی که تاسیس مراکز درمانی و توانبخشی و همچنین تولید دارو و اداره امور جوانان از وظایف کنونی این جمعیت است.

تاسیس بیمارستان و مراکز درمانی‌

جمعیت هلال احمر از بدو تاسیس تا زمان انقلاب اسلامی بیش از 550 بیمارستان و مراکز درمانی تاسیس کرده است که بسیاری از فعالیت‌های درمانی و پزشکی را در مواقع بحرانی سرپرستی می‌کند.

پایگاه‌های امداد و نجات جاده‌ای

از جمله فعالیت‌های دیگر این سازمان بزرگ تاسیس پایگاه‌های امداد و نجات جاده‌ای است که هم‌اکنون کلیه جاده‌های بین شهری کشور با فواصلی کوتاه از نعمت این‌گونه پایگاه‌ها برخوردارند تا در صورت بروز هرگونه حادثه جاده‌ای بتوانند سرویس‌های لازم را به مصدومین برسانند.

پایگاه‌های امداد و نجات ساحلی‌

پایگاه‌های امداد و نجات ساحلی هم‌اکنون در کلیه سواحل دریای خزر و همچنین خلیج‌فارس به طور دقیق عملکرد امداد و نجات حادثه دیدگان ساحلی را برعهده دارد که در صورت بروز هرگونه اتفاق غیرمترقبه امداد رسانی می‌کنند. نکته قابل توجه در خصوص امدادهای جاده‌ای و ساحلی در کشورمان حضور فعال ناوگان هوایی اعم از هواپیما و بالگرد و ناوگان حمل و نقل زمینی جهت انتقال سریع مصدومین است که در کشورمان به همت سازمان هلال احمر در بهترین وضعیت سرویس‌دهی خود قرار دارد.

هلال احمر؛ خاطرات تلخ و شیرین‌

پنجم دی‌ماه 1382؛ زلزله بم‌ ساعت 5 و 26 دقیقه و 26 ثانیه به وقت محلی [ساعت 26/1 دقیقه و 26 ثانیه روز 26 دسامبر 2003 به وقت بین‌المللی (GMT)] در شهر تاریخی بم در جنوب شرقی کشور واقع در جنوب شرقی کرمان زلزله‌ا‌ی به قدرت 2/4 ریشتر اتفاق افتاد که براساس آمار رسمی تلفات بیش از 25 هزار نفر و مجروحان آن حدود 50 هزار نفر بود و بالغ بر 100 هزار نفر از هموطنان عزیزمان بی‌خانمان شدند.

پیامدهای این زلزله تا آنجا دردناک بود که 5204 کودک و نوجوان بی‌سرپرست بمی 2871 نفر کودک یتیم فاقد پدر، 2332 کودک فاقد پدر و مادر و 174 نفر کودک که تمامی بستگان و والدین خود را از دست داده بودند بر جای گذاشت.

براساس گزارش سالانه صلیب سرخ جهانی از این زلزله هولناک، مجموع خسارات از نظر اقتصادی معادل‌
5/1 میلیارد دلار ارزیابی شد.

در نخستین ساعات پس از زلزله تیم‌های اعزامی از تمامی ارگان‌ها ازجمله جمعیت هلال‌احمر به محل اعزام شدند و کار امدادرسانی را آغاز کردند. همچنین تیم‌های بین‌المللی که از 25 کشور دنیا ازجمله اسپانیا، هلند، سوئیس، آلمان، ترکیه و ژاپن برای امدادرسانی به بم اعزام شدند که بعدها طبق گفته‌های خودشان در سمیناری که بعد از زلزله بم در اتریش برگزار شد تنها توانستند یک نفر را در این زلزله نجات دهند! این در حالی است که نقش تیم‌های اعزامی از هلال احمر به بم بسیار قابل توجه بود و با کمک‌هایی که بالغ بر 25 میلیارد تومان بود توانستند نقش بسزایی را در امدادرسانی و همچنین ساخت پروژه‌های پس از زلزله ایفا کنند. کار امدادرسانی و عملیات امداد و نجات حادثه‌دیدگان تا ماه‌ها پس از فاز حاد حادثه ادامه یافت و سعی شد کلیه نیازهای حادثه‌دیدگان در این زمینه برطرف شوند.

19 مرداد 1384؛ سیل گلستان‌

نوزدهم مرداد 84 نیز روز تلخی برای هموطنان عزیزمان در استان گلستان به شمار می‌رود چراکه طی سیلی بسیار مخرب که در مناطق گیلداغ، مرادتپه، جنگل گلستان و خشکه ییلاق جاری شد 40 نفر کشته، 44 نفر مجروح و 852 خانوار آسیب دیدند. در این حادثه 850 باب منزل مسکونی از 20 تا 100 درصد تخریب شده و به موازات آن 12 واحد از اماکن عمومی دولتی بین 20 تا 80 درصد آسیب دیدند.

کار کمک‌رسانی و عملیات امداد و نجات بلافاصله پس از سیل توسط 297 نفر امدادگر، 98 پرسنل با 2 فروند چرخبال، 10 دستگاه آمبولانس، 8 دستگاه کامیون، 14 دستگاه وانت و 2 دستگاه تریلی انجام شد. همچنین برای نجات آسیب‌دیدگان 6 قلاده سگ و 3 مجموعه نجات در سیلاب و بسیاری امکانات دیگر در اختیار گروه‌های امدادرسان قرار گرفت. گزارش‌های دریافتی در این سیل وسیع حاکی از آن بود که در همان ساعات اول حادثه برای جلوگیری از شیوع بیماری وبا که متاسفانه در منطقه نیز شایع بود، 11 تانکر آب و 7 دستگاه موتور برق شروع به فعالیت کردند. همچنین در این میان 730 تخته چادر امداد، 4260 تخته پتو، 75850 قرص نان، 1824 کیلو روغن، 3468 کیلو قند و شکر، 1414 کیلوگرم حبوبات، 450 کارتن ظروف، 550 کیلو چای، 4630 بسته شوینده، 630 عدد فانوس، 1450 تخته موکت، 5748 قوطی کنسرو و 10200 کیلو برنج در میان آسیب‌دیدگان توزیع شد.

در تمامی این حوادث کشور در کمال تنهایی و بدون کمک قابل توجه از کشورهای دیگر توانست به مدد جمعیت هلال احمر ایران کار امدادرسانی را انجام دهد. دو حادثه مذکور تنها قطره کوچکی از دریای بیکران حوادث و بلایای طبیعی بوده است که در کشور عزیزمان ایران رخ داده است. پس بیایید بیشتر قدر این امدادگران ناجی را بدانیم.

مرکز آموزشی سگ‌های تجسسی‌

یکی از تکنیک‌های روز امدادرسانی در جهان آمادگی و نگهداری سگ‌های آموزش دیده جهت انجام عملیات تجسس است که کشورمان در طی چند سال اخیر در این زمینه به بالاترین جایگاه رسیده است. امروزه کار تجسس سگ‌ها در همان ساعات اولین به دنبال بلایای طبیعی انجام می‌شود که می‌تواند روند کمک رسانی به‌ آسیب‌دیدگان را تسریع کند. هم اکنون کلیه استان‌های کشور به واحدهای تجسس که شامل سگ و مربی هستند مجهز شده است به طوری که هر استان 5 تا 6 تیم تجسس ویژه دارد. جالب اینجاست که در زمان وقوع زلزله بم که تنها 3 سال از آموزش سگ‌های تجسس و مربیان آنها گذشته بود به مدد این تیم‌های تجسسی بسیاری از هموطنان‌مان که زیر آوار بودند نجات یافتند.