یک روز با وزیر

روز سه‌شنبه صبح به مجردی که پشت میز نشستم یک یادداشت توجهم را جلب کرد: «گزارش از برنامه فراسو یادت نرود.» نگاهی به ساعتم انداختم، 8 صبح بود و تا شروع برنامه 15 دقیقه باقی‌ مانده بود. فراسو یکی از برنامه‌های صبحگاهی رادیو سلامت است که هر روز به یکی از بیماری‌ها و موضوعات پزشکی و روان‌شناسی می‌پردازد و طی تحقیقات و برنامه‌ریزی‌ای که توسط سردبیر و مدیر گروه انجام می‌شود سعی بر آن است تمام بیماری‌ها مورد بررسی قرار گیرند و با دعوت از کارشناسان و متخصصان مجرب که همگی از اعضای هیات علمی دانشگاه‌های معتبر کشور هستند به سوالات شنوندگان پاسخ داده، آنها را راهنمایی کنند. هرچند که بعضی از شنوندگان انتظار دارند آنها پا فراتر از راهنمایی بگذارند و ویزیت تلفنی انجام دهند!

وارد استودیوی پخش رادیو سلامت می‌شوم. معمولا در برنامه‌های زنده سردبیر، تهیه‌کننده، صدابردار و نیروی هماهنگی حضور دارند، ولی امروز فضا با فضای همیشگی کاملا متفاوت است. مدیر شبکه، مدیر تولید و پخش، مدیر گروه صبحگاهی و مدیر روابط‌عمومی به همراه چند نفر دیگر حضور دارند. خلاصه اتاق فرمان شده اتاق مدیران! برنامه تازه شروع شده، صدای دکتر هومن خلیلی گوینده برنامه برایم آشناست. نگاهی به داخل استودیوی پخش می‌کنم. آقای دکتر باقری لنکرانی وزیر بهداشت میهمان برنامه هستند. تازه پی به دلیل این فضای استودیو می‌برم.
گوشه‌ای را برای خودم پیدا می‌کنم تا به همه جای استودیو اشراف داشته باشم. تهیه‌کننده برنامه خانم سحر جولایی با وجود تجربه‌های فراوان برنامه‌های زنده نگران به نظر می‌رسد و مدام در حال چک کردن موسیقی‌های برنامه است. تلفن‌های شنوندگان یک لحظه هم قطع نمی‌شود. وزیر بهداشت گزارش‌هایی را درباره عملکرد وزارتخانه ارائه می‌دهد. ایشان درباره نقش رسانه درباره مقوله بهداشت و سلامت گفت: طی تحقیقات صورت گرفته درخصوص آموزش سلامت، معلوم شد که موثرترین آموزش از طریق رسانه ملی بوده که این حتی از آموزش چهره به چهره هم مهم‌تر است. ظرفیت رسانه ملی در این خصوص بسیار بالاست و الحمدلله در این زمینه برنامه‌های خوب و تخصصی ارائه شده و ریاست محترم سازمان صداوسیما هم پیش از این اعلام داشته که اولویت در برنامه‌ریزی بحث سلامت است.

ایشان در ادامه گفت: رادیو سلامت در این میان بسیار خوب عمل کرده و یک رسانه تخصصی است.

مدیر روابط‌عمومی رادیو سلامت مدام در حال قدم‌زدن و نظارت بر اوضاع است. تهیه‌کننده به گوینده اشاره می‌کند که زمان پخش آگهی‌های بازرگانی است. جالب است؛ آگهی‌های پخش شده منطبق با سیاست‌های رادیو سلامت است. آگهی اول شیر و دوغ. آگهی دوم کیک و آگهی سوم آب معدنی. به قول خانم معصوم‌زاده مدیر گروه صبحگاهی رادیو سلامت معمولا ما تبلیغات چیپس و پفک و نوشابه نمی‌‌کنیم، چرا که معتقدیم آگهی‌ها باید متناقض با اصول سلامت نباشد.

لحظه به لحظه میهمانان اتاق فرمان بیشتر می‌شوند. آقای مهدی‌پور ریاست شورای سیاستگذاری سازمان هم به جمع پیوستند تا به جناب وزیر بهداشت خوشامد بگویند. موضوع بحث به دخانیات کشیده شده است. یکی از شنوندگان از وزیر بهداشت می‌پرسد: چرا با وجود مضر بودن و عواقب سوء سلامتی و اجتماعی هنوز کارخانه دخانیات مشغول کار است و دولت مبادرت به تعطیلی آن نمی‌کند؟ اگر سیگار مضر است پس تولید آن یعنی چه؟ وزیر بهداشت در پاسخ گفت: سالانه 50 میلیارد نخ سیگار در ایران دود می‌شود که 35 میلیارد نخ آن وارداتی و 15 میلیارد آن تولید داخل است که ما از نحوه واردات آن بی‌خبریم و به صورت قاچاق است. حالا اگر ما کارخانه دخانیات را تعطیل کنیم قاچاق سیگار را توسعه داده‌ایم که سیاست درستی نیست. ما باید قبل از بستن کارخانه دخانیات به صورت ریشه‌ای مشکل را حل کنیم و نیازهای کاذب مردم به سیگار را از بین ببریم. متاسفانه براساس آمار به دست‌ آمده در بعضی از نقاط کشور 20 درصد از جوانان سیگاری‌اند که عمدتا افراد بالای 18 سال هستند.

آقای زارعی‌نژاد مدیر روابط‌عمومی وزارت بهداشت هم برای شنیدن ضبط‌های تلفنی و اولویت‌بندی بحث‌ها با موضوع برنامه پشت دستگاه نشسته‌ است.

حالا بحث به موضوع گرانی داروها مخصوصا داروهای بیماریMS  کشیده شده که زندگی آنها را دچار مشکل کرده است. با خود فکر می‌کنم چقدر برای انسان مهم است که سلامتی‌اش به خاطر عدم مصرف داروهای موثر به خطر بیفتد. به این فکر می‌کنم که  قبل از ساخت داروهای مختلف، بشر برای رفع بیماری چقدر ناتوان بود.

به دلیل اهمیت سلامت در زندگی انسان‌ها، افرادی که می‌توانند این موهبت را به انسان ببخشند یا از آن محافظت کنند،‌ همواره از جایگاه شایسته و قابل احترامی برخوردار بوده‌اند که پزشکان صنعت داروسازی از این افرادند. تحقیقات تاریخی نشان می‌‌دهدکه از 40 تا 50 قرن قبل از میلاد مسیح اقوام پارسی، چینی، مصری، هندی و یونانی برخوردار از تمدن و فرهنگ و بهره‌مند از علومی بوده‌اند که پزشکی و داروسازی از جمله این علوم بوده است. قدیمی‌ترین مجموعه روان‌شناسی مربوط به 3500  سال قبل از میلاد مسیح است که مربوط به یک داروشناس چینی بوده.

در گذشته‌ای نه‌چندان دور یعنی در حدود یکصد سال پیش،‌ دارو و داروسازی اصلا به شکل امروزی وجود نداشت، هرچند که مواد مختلف از انواع عصاره‌ها و دم‌کرده‌های گیاهی گرفته تا مواد معدنی و حیوانی برای درمان بیماری‌ها به کار گرفته می‌شد. در اواخر قرن نوزدهم ساخت دارو از عطار، حکیم و داروساز به کارخانه‌های عظیم منتقل شد و داروها کارایی بسیار بهتری پیدا کردند، تا این که امروزه بسیاری از بیماری‌ها قابل درمان است ولی گاه گرانی دارو و عدم توانایی مالی برای تهیه آن سلامتی را به خطر می‌اندازد که وزیر بهداشت در این مورد هم توضیحات لازم را بیان کرد.

بحث جالب شده و حضور بیشتر وزیر در برنامه حس می‌شود. خانم معصوم‌زاده با مشورت مدیر شبکه از گوینده می‌خواهد این موضوع را به آقای لنکرانی پیشنهاد بدهند و ایشان به صورت روتین ماهانه حضور داشته باشند و آقای لنکرانی حضور ماهانه‌ را به دلیل سفرهای غیرپیش‌بینی شده و جلسات قبول نمی‌کند ولی قول دادند که در رادیو سلامت بیش از پیش حضور داشته باشند و به مشکلات شنوندگان رسیدگی کنند و در این ارتباط گفت: من خودم را در مقابل سلامت مردم مسوول می‌دانم و این موضوع بار سنگینی است که ان‌شاءالله از عهده آن برآیم.
عکاس در استودیوی پخش حضور دارد و برای جلوگیری از سروصداهای اضافی یک گوشه ایستاده و به محض پخش موسیقی یا‌ آگهی دست به کار می‌شود و از جناب وزیر عکس می‌گیرد.

خانم معصوم‌زاده به نیروی هماهنگی، خانم عظیمی می‌گوید: سیگار را آماده کن، الان وقتش است،  با تعجب به خانم عظیمی نگاه می‌کنم که ایشان به صدابردار می‌گوید: گزارش سیگار آمده است، پخش کن!

کم‌کم به دقایق پایانی برنامه می‌رسیم. تهیه‌کننده که تمام مدت سرپا بوده و کنترل برنامه را به دست داشته کم‌کم سی‌دی‌ها را جمع کرده، داخل کیف سی‌دی می‌گذارد. عوامل برنامه بعدی وارد استودیو می‌شوند و نوارهای خود را روی دستگاه‌ها می‌گذارند.

جناب وزیر از شنوندگان خداحافظی می‌کند و از استودیو بیرون می‌‌آید و با بدرقه مدیران و عوامل از ساختمان بیرون می‌رود. برنامه فراسو به پایان رسید و وزیر رفت تا روز پرکاری را در وزارتخانه شروع کند. ماشین که از ساختمان پخش دور می‌شود از ته دل دعا می‌کنم که ان‌شاءالله تمام مشکلات بهداشتی و درمانی ملت ایران با همت این وزیر جوان و متواضع حل شود. آمین

مژگان جعفر قلی‌زاده