شما‌ هم‌ به‌ عینک‌ نیاز‌ دارید

شایع‌ترین مشکلات چشم نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم و پیرچشمی هستند. اینها یا به علت اشکال در انکسار نور توسط عدسی و قرنیه یا به دلیل شکل غیرطبیعی کره چشم به وجود می‌آیند. اکثر این حالت‌ها، با استفاده از عینک، عدسی(لنز) تماسی یا عمل جراحی تغییر انحنای قرنیه (جراحی انکساری) قابل اصلاحند. حال آیا شما می‌دانید که جزو کدامیک از استفاده‌کنندگان عینک به هر یک از دلایل ذکر شده می‌توانید باشید و طی چه زمان برای بررسی وضعیت بینایی و تعیین شماره عینک خود باید به پزشک مراجعه کنید؟

شما نزدیک‌‌بین هستید

 وقتی می‌گویند شخصی دچار نزدیک‌بینی است که اشیای دور تار به نظر برسد. نزدیک‌بینی در حدود 30‌درصد افراد جامعه دیده می‌شود. در این حالت شما اشیای نزدیک را به خوبی می‌بینید، ولی اجسام دورتر مبهم و تار هستند. اگر شما نزدیک‌بین هستید، احتمالا طول چشمتان از جلو به عقب خیلی بلند است، در نتیجه پرتوهای نور شکسته شده به وسیله قرنیه و عدسی، به جای تلاقی روی شبکیه، در نقطه‌ای جلوتر از آن به هم رسیده و تصویر را در آنجا تشکیل می‌دهند.

درجه نزدیک‌بینی شما، توانایی تمرکز چشم شما را نشان می‌دهد. افرادی که نزدیک‌بینی شدید دارند قادرند تنها اجسامی را که در فاصله چند سانتی‌متری آنها قرار گرفته‌اند، به طور واضح ببینند، اما افراد مبتلا به نزدیک‌بینی خفیف، اجسام را از فاصله چند متری به وضوح مشاهده می‌کنند. گاهی علت نزدیک‌بینی، بلند بودن طول کره چشم نیست، بلکه قدرت تمرکر عدسی و قرنیه زیادتر از حد طبیعی است. نتیجه باز هم یکی است و پرتوهای نور در جلوی شبکیه متمرکز می‌شوند.

نزدیک‌بینی اغلب برای نخستین بار در سنین کودکی، از سالهای اولیه مدرسه تا اواخر نوجوانی تشخیص داده می‌شود. کودک، دائم هنگام نگاه کردن، پلک‌هایش را به هم نزدیک می‌کند، نزدیک تلویزیون و پرده سینما و تخته کلاس می‌نشیند، در هنگام مطالعه، کتاب را بسیار نزدیک به چشم نگاه می‌دارد و چنین به نظر می‌آید که نسبت به اجسام و مناظر دورتر توجهی نشان نمی‌دهد. این حالت در پسران و دختران به میزان مساوی بروز می‌کند و تمایل به انتقال فامیلی دارد. تغییرات بینایی ممکن است سریع یا آهسته روی دهند و در خلال کودکی و نوجوانی به تدریج بدتر شوند. این حالت در اوایل بزرگسالی به حد ثابت می‌رسد.

نزدیک‌بینی به راحتی قابل اصلاح است. چشم پزشک، آزمایشهایی را برای تعیین درجه نزدیک‌بینی و میزان اصلاحات مورد نیاز انجام می‌دهد. نزدیک‌بینی به وسیله عینک یا لنز تماسی، قابل درمان است. راه دیگر درمان، استفاده از جراحی انکساری است.

دوربینی چشم‌های خسته‌

وقتی می‌گویند شخصی دچار دوربینی است که اجسام نزدیک تار به نظر می‌رسند. در این‌نوع عیب خستگی چشم شامل درد چشم و سردرد است. دوربینی یکی دیگر از مشکلات شایع چشم است. در این حالت شما قادرید مناظر و اجسام دور را به خوبی ببینید، اما برای تمرکز روی اشیای نزدیک دچار مشکل می‌شوید.

علت بروز این حالت، معمولا کوتاه بودن بیش از حد طول جلو به عقب کره چشم است. پرتوهای نور وارد شده به چشم شما وقتی به شبکیه که در ناحیه عقب واقع است، می‌رسند هنوز تلاقی نکرده‌اند. به جای آن، نقطه تشکیل تصویر در پشت شبکیه می‌افتد. علت دوربینی همچنین می‌تواند ضعف قدرت تمرکز عدسی یا قرنیه به دلیل عدم وجود شیب انحنای کافی در یک یا هر دوی آنها باشد.

دوربینی معمولا در زمان تولد وجود داشته و تمایل به انتقال فامیلی دارد. اغلب افراد جوان نمی‌دانند به دوربینی مبتلا هستند، زیرا عدسی آنها آنقدر انعطاف‌پذیر هست که این حالت را جبران کند، بنابراین نیاز اکثر افراد جوان مبتلا به دوربینی به عدسی‌های اصلاح‌کننده کمتر شده است .
 در میانسالی، اکثر مبتلایان به دوربینی، برای بهبود دید نزدیک، به عدسی‌های اصلاحی نیازمندند. نشانه‌های شایع دوربینی عبارتند از سختی در تمرکز روی اجسام دم دست و گاهی اوقات سردرد یا احساس ناراحتی در چشم پس از انجام کارهای نزدیک مانند خواندن، نوشتن یا نقاشی کردن.
اگر علائم دوربینی را احساس می‌کنید، به یک متخصص چشم مراجعه کنید. او آزمایش‌هایی را برای تعیین ماهیت و وسعت مشکل و میزان اصلاحات مورد نیاز برای بهبود دید شما انجام خواهد داد. دوربینی به راحتی با عینک یا لنز تماسی قابل درمان است. جراحی نیز برای درمان دوربینی وجود دارد، ولی زیاد استفاده نمی‌شود.

معاینه چشم‌

 توصیه می‌شود همه افراد هر چند وقت یکبار، تحت معاینه چشم قرار گیرند. افرادی که از عینک یا لنز عدسی استفاده نمی‌کنند، به معاینه مکرر نیاز ندارند، مگر آن‌که اختلال دید یا مشکل چشمی پیدا کنند.

 شیرخواران، معمولا در فاصله تولد تا سه‌ماهگی و سپس در سن 6 ماهگی تا 1 سالگی توسط متخصصین کودکان، تحت معاینه چشم قرار می‌گیرند. همچنین توصیه می‌شود کودکان در فاصله 3 تا 5 سالگی از نظر چشمی معاینه شوند. کودکان و نوجوانان باید هر زمان که مشکلی در دید احساس کردند یا علائمی مبتنی بر ناراحتی چشم داشتند، تحت معاینه چشم قرار گیرند.

خطوط عمودی، افقی‌ای که تار به نظر می‌رسند

وقتی می‌گویند شخصی دچار آستیگماتیسم است که بخش‌هایی از میدان دیدش از شکل طبیعی خارج شده است، به صورتی که خطوط عمودی، افقی یا مورب، تار به نظر می‌رسد.

آستیگماتیسم یک اشکال انکساری است که به دلیل انحنای ناهموار قرنیه ایجاد می‌شود. در چشم طبیعی، گنبد قرنیه به طور صاف و یکدست در جهت‌های مختلف انحنا یافته است. در یک چشم آستیگمات، قرنیه داری نواحی شیب‌دارتر یا مسط‌تر از حالت معمول است و در نتیجه فقط بعضی از تصاویری که می‌بینید مبهم و تار به نظر می‌رسند. در بعضی از موارد، آستیگماتیسم از اشکالات عدسی داخل چشم ناشی می‌شود و قرنیه سالم است.

آستیگماتیسم معمولا در زمان تولد وجود دارد و ممکن است همراه با نزدیک‌بینی یا دوربینی رخ دهد. این حالت تمایل دارد ثابت بماند و با افزایش سن، نه بهتر و نه چندان بدتر می‌شود. گاهی اوقات آستیگماتیسم، بعد از یک آسیب چشمی، بیماری یا جراحی به وجود می‌آید.

مهدی شیرازی‌