نیکوکاری در دل جنگ

در طول جنگ تحمیلی سوم و شرایط فعلی کشور، میزان کمک‌های مردمی به کمیته امداد تغییری داشته است؟
از ابتدای ماه رمضان و همزمان با آغاز برنامه‌های کمیته امداد تا پایان سال ۱۴۰۴ و همچنین در ماه‌های فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵، میزان کمک‌های مردمی به کمیته امداد درمجموع حدود ۲۵درصد افزایش داشته است. به لحاظ حجم کمک‌ها هیچ‌گونه کاهشی نداشتیم. دلیل این موضوع نیز روحیه همدلی مردم ایران در شرایط بحرانی است. مردم کشورمان همواره نسبت به همنوعان خود احساس مسئولیت داشته‌اند و بر پایه باورهای اعتقادی و حس وطن‌دوستی، در شرایط سخت به یاری یکدیگر می‌شتابند. در بخش اکرام ایتام و محسنین نیز میانگین کمک‌ها در دو ماه گذشته نسبت به مدت مشابه سال قبل، بیش از ۳۰درصد رشد داشته است. البته معتقدم علاوه بر کمک‌هایی که از طریق کمیته امداد انجام شده، مردم از مسیرهای دیگر و به اشکال مختلف کمک‌های مؤثری به آسیب‌دیدگان کرده‌اند.
در این مدت حمایت از ایتام از سوی مردم چه تغییراتی داشته است‌؟
واقعیت این است که شرایط اقتصادی و جنگی بر توان مالی مردم و خیران تأثیر گذاشته است. برخی حامیان با محدودیت‌های بیشتری روبه‌رو شده‌اند، اما در مقابل، حامیان جدیدی نیز به این مجموعه پیوسته‌اند. با وجود فشارهای اقتصادی، مردم تلاش کرده‌اند حمایت از ایتام را از سبد هزینه‌های خود حذف نکنند. بسیاری از خیران حقیقی و حقوقی، با وجود افزایش هزینه‌های زندگی، کمک به ایتام را در اولویت قرار داده‌اند و حتی اگر ناچار به کاهش برخی هزینه‌های دیگر شده‌اند، این حمایت را حفظ کرده‌اند.
مراکز نیکوکاری در روزهای جنگ تحمیلی سوم چه نقشی در خدمت‌رسانی به نیازمندان داشتند؟
در ماه رمضان حدود ۷۰۰۰ مرکز نیکوکاری فعال بودند. در دوره جنگ نیز حدود ۳۳۰۰ تا ۳۴۰۰ مرکز به‌صورت فعال در میدان حضور داشتند. این مراکز علاوه بر مشارکت در برنامه‌های حمایتی و کمک به بازسازی مناطق آسیب‌دیده، در برپایی مواکب مردمی، توزیع بسته‌های معیشتی، اطعام نیازمندان و همچنین حمایت از نیروهای درگیر در مأموریت‌های امدادی و خدماتی نقش‌آفرینی کردند. درحال‌حاضر نیز بیش از ۷۴۰۰ مرکز نیکوکاری در سراسر کشور فعال است. حدود نیمی از این مراکز در دوران جنگ به‌صورت مستمر فعالیت داشتند و درحال‌حاضر همه این مراکز در حال خدمت‌رسانی هستند.
این مراکز چه خدماتی ارائه می‌کنند؟
مراکز نیکوکاری ساختاری مردمی دارند و در محلات مختلف توسط معتمدان و خیران محلی اداره می‌شوند. بیش از ۲۰۰۰ مرکز نیز در مساجد مستقر هستند. این مراکز با دریافت مجوز از کمیته امداد، کمک‌های مردمی را جمع‌آوری و پس از شناسایی نیازمندان همان محله، با حفظ کرامت انسانی در اختیار آنان قرار می‌دهند. خدمات این مراکز تنها به توزیع بسته‌های معیشتی محدود نمی‌شود و حوزه‌هایی مانند اطعام، تأمین لوازم ضروری منزل، اشتغال، درمان و سایر فعالیت‌های عام‌المنفعه را نیز در بر می‌گیرد. درواقع مراکز نیکوکاری حلقه واسطی میان خیران و نیازمندان هستند و علاوه بر مددجویان کمیته امداد، از افراد تحت پوشش سایر نهادهای حمایتی و حتی نیازمندانی که تحت پوشش هیچ دستگاهی نیستند نیز حمایت می‌کنند.بخش عمده کمک‌های مردمی به کمیته امداد به‌صورت نقدی است. درحال‌حاضر حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد کمک‌ها نقدی و حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد نیز در قالب کالا و کمک‌های غیرنقدی به کمیته امداد ارائه می‌شود.

 

در طول جنگ رمضان، نیاز خانواده‌های تحت پوشش کمیته امداد بیشتر در چه حوزه‌هایی بود؟
خانواده‌هایی که در جریان جنگ آسیب دیدند، در بخش‌های مختلفی ازجمله مسکن، لوازم منزل، کسب‌وکار و وسایل نقلیه با خسارت مواجه شدند. درمجموع حدود ۶۰۰۰ خانوار و واحد دچار آسیب شدند. کمیته امداد از همان روزهای ابتدایی جنگ، «قرارگاه حمایتی ــ اجتماعی ایران همدل» را برای حمایت از آسیب‌دیدگان تشکیل داد. این قرارگاه مأموریت داشت در زمینه بازسازی، تأمین لوازم ضروری منزل، تعمیرات و بهسازی واحدهای آسیب‌دیده به خانواده‌ها کمک کند. خوشبختانه بخش عمده این اقدامات به سرانجام رسیده و برای واحدهایی که به‌طور کامل تخریب شده‌اند نیز مقدمات بازسازی فراهم شده است. البته روند بازسازی با هماهنگی دستگاه‌های مسئول ازجمله بنیاد مسکن و شهرداری‌ها انجام می‌شود و کمیته امداد نیز در کنار این نهادها حضور دارد تا براساس ضوابط تعیین‌شده از سوی دولت، فرآیند بازسازی کامل واحدهای تخریب‌شده انجام شود. همچنین رئیس کمیته امداد تأکید کرده است که خدمات مربوط به ساخت و بازسازی منازل خانواده‌های تحت پوشش به‌صورت رایگان انجام شود.
عملکرد خیران و حامیان ایرانی خارج از کشور در این مدت چگونه بود؟
ایرانیان خارج از کشور نیز متناسب با شرایط و امکانات خود، از مسیرهای مختلف و از طریق نهادهای مسئول در حمایت از هموطنان مشارکت می‌کنند. در بسیاری از کشورها، هنگام وقوع جنگ شاهد خروج مردم از کشور هستیم، اما در ایران این موضوع تا حدی متفاوت بود. بسیاری از ایرانیان خارج از کشور با انگیزه‌های ملی و اعتقادی تلاش کردند در روزهای جنگ در کنار مردم کشورشان باشند و به اشکال مختلف به روند خدمت‌رسانی و حمایت از آسیب‌دیدگان کمک کنند.
آیا آماری از شهدا و مجروحان تحت پوشش کمیته امداد در جریان جنگ وجود دارد؟
براساس آمار موجود، بیش از ۵۰ نفر از مددجویان تحت پوشش کمیته امداد و بیش از ۵۰ نفر از خیران و فعالان مراکز نیکوکاری در جریان جنگ به شهادت رسیدند؛.درمجموع بیش از ۱۰۰ نفر از خیران و مددجویان شهید شدند. بیش از ۱۳۰ تا ۱۴۰ نفر از خیران و مددجویان نیز مجروح و جانباز شدند که بخش عمده آنان را افراد غیرنظامی تشکیل می‌دادند.